havo 4 eerste les

• newEditor

havo 4 eerste les

Leerdoel

Schaarste en ruil

Hoofdstuk 1 | Kopen is Kiezen

1.1 Keuzes maken

1.2 Besteding van je budget

1.3 Het meten van je koopkracht

1.4 Arbeidsdeling en specialisatie

Schaarste ontstaat doordat middelen < behoeften

Schaarste:

Je hebt niet genoeg middelen om in al je behoeften te voorzien.

1.1 Keuzes maken

Middelen: Tijd en geld.

Hierdoor moet je keuzes maken: hoe besteed je je geld en tijd?

Middelen zijn op deze manier alternatief aanwendbaar:

Geld:

Koop je nieuwe schoenen, of wacht je nog even?

Tijd:

Ga je naar de film, of ga je huiswerk maken?

Alternatief aanwendbaar:

Middelen zijn voor verschillende mogelijkheden in te zetten.

Schaarse goederen:

Goederen waarvoor tijd, energie of geld voor is opgeofferd

Primaire behoeften:

Gericht op het overleven, zoals voedsel, kleding en onderdak.

1.1 Keuzes maken

Secundaire behoeften:

Alle andere behoeften als aan de primaire behoeften is voldaan.

Behoeften

Statusgoederen:

Producten waarmee je kunt voorzien in de behoefte aan erkenning, waardering en het je onderscheiden van anderen.

Primair

(basisbehoeften)

Secundair

Normaal

Luxe

(statusgoederen)

Overschot op de begroting

Budget:

Hoeveelheid geld waarover je in een bepaalde periode kunt beschikken.

1.1 Keuzes maken

Begroting:

Overzicht van verwachte inkomsten en uitgaven in een bepaalde periode.

Om zicht te krijgen in je mogelijkheden om je geld te besteden, maak je een begroting.

1.1 Keuzes maken

Je uitgaven kun je onderverdelen in drie categorieën:

• Vaste lasten

Uitgaven voor een vast bedrag die elke periode terugkomen (bijvoorbeeld: huur, gas en elektra, abonnementen, verzekeringen).

• Dagelijkse uitgaven

Regelmatige uitgaven die te maken hebben met de kosten voor levensonderhoud. Het bedrag kan per keer verschillen (bijvoorbeeld: eten en drinken, huishoudelijke artikelen en persoonlijke verzorging).

• Incidentele uitgaven

Uitgaven die af en toe voorkomen, vaak is het een groter bedrag (bijvoorbeeld: aanschaf van kleding, huishoudelijke apparaten en vakanties).

Budgettair probleem:

Als je verwachte uitgaven hoger zijn dan je verwachte inkomsten.

1.1 Keuzes maken

Een tekort op een begroting wordt een budgettair probleem genoemd.

Dit kun je oplossen op twee manieren:

Bezuinigen:

Het verlagen van je uitgaven.

Uitgaven verlagen

(bezuinigen)

Inkomsten verhogen

• Periode 1 (Proefwerk 1): Katern 1 ( Schaarste en Ruil) + Katern 2 (Markt: Vraag)

  
  

• Periode 2 (Proefwerk 2): Katern 2 (Markt: Aanbod) + Katern 3 (Marktvormen en Marktfalen)&nbsp;

  
  

• Periode 3 (Schoolexamen 1): Alles Periode 1+2+ Katern 5 (Samenwerken en Onderhandelen&nbsp;&nbsp;

Overzicht Havo 4

• Op je plek zitten&nbsp;

• Telefoon in het Zakkie&nbsp;

• Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond

• Schoolspullen op tafel: Boek, JdW-map/schrift, etui&nbsp;

Startklaar

• Katern 1 ( Schaarste en Ruil) + Katern 2 ( Markt: Vraag)

• Map/Schrift

• Pen

• Rekenmachine

• Geodriehoek

Materiaal Periode 1

Maak opgave 1 (Blz 8)

Maak opgave 4,5,6 (Blz 10)

Maak opgave 9,11,12 (Blz 12,13)

Exitticket

Noem een primaire, normale en luxe behoefte van jezelf

Begrippen