Welkom
Kader 3
Welkom
Kader 3
Agenda
Leerdoelen
H. 7.1 (herhaling)
H. 7.2 (nieuwe lesstof)
Maken opdrachten
Leerdoelen
Je weet / kunt:
Waarom er sociale zekerheid is
Waarom we samen verantwoordelijk zijn voor sociale zekerheid
7.1 Wat is de overheid?
De overheid zorgt voor regels en voorzieningen in Nederland.
Het Rijk (rijksoverheid) maakt beleid voor het hele land en controleert wetten.
Lagere overheden:
Provincie: infrastructuur, bedrijventerreinen, recreatie.
Gemeente: zorg, paspoorten, scholen, straten en groen.
Waterschap: waterbeheer, dijken en afvalwater.
De overheid beïnvloedt gedrag:
Stimuleren met subsidies (bijv. innovatie).
Afremmen met belastingen en accijnzen (bijv. alcohol, energie).
7.1 Wat is de overheid?
Collectieve goederen: voorzieningen voor iedereen, betaald door de overheid
(bijv. onderwijs, rechtspraak, dijken).
Collectieve sector: overheid en sociale zekerheid → geen winstdoel.
Particuliere sector: burgers en bedrijven → wel winstdoel.
Privatiseren: overheid verkoopt een taak aan bedrijven.
Marktwerking: bedrijven concurreren op prijs en kwaliteit voor overheidstaken.
Zorgt de overheid voor ons?
Nederland is een verzorgingsstaat:
voorzieningen zoals onderwijs en zorg voor iedereen
bestaanszekerheid door sociale zekerheid, zoals uitkeringen
sociaal minimum = door de overheid vastgesteld minimumbedrag om van te kunnen leven.
Solidariteit
Sociale zekerheid gaat uit van solidariteitsbeginsel:
de sterken helpen de zwakken
actieven (werkenden) betalen voor niet-actieven.
Werknemers betalen over hun brutoloon:
sociale premies
belastingen.
Hiervan worden onder andere
uitkeringen betaald.
Sociale zekerheid
Sociale zekerheid bestaat uit:
Sociale verzekeringen (betaald met sociale premies):
werknemersverzekeringen (WW, WIA)
voor mensen die in loondienst werken of gewerkt hebben
volksverzekeringen (AOW, ANW)
voor alle inwoners
Sociale voorzieningen (betaald met belastinggeld):
bijstandsuitkering, toeslagen (huur- en zorgtoeslag)
Overzicht sociale zekerheid
Sociale zekerheid
betaald met sociale premies
betaald met belastinggeld
voor alle inwoners
voor mensen in loondienst
Bijvoorbeeld:
AOW, ANW
Bijvoorbeeld:
WW, WIA
Blijft sociale zekerheid betaalbaar?
Maatregelen om sociale zekerheid betaalbaar te houden:
verhoging AOW-leeftijd
nu 67 jaar
stijgt in de toekomst nog verder
Participatiewet
meer mensen met arbeidsbeperking of bijstandsuitkering een baan
Maken opgaven
P. (7.2) Opdracht 1 t/m 10
Afsluiting
Waarom er sociale zekerheid is
Waarom we samen verantwoordelijk zijn voor sociale zekerheid.