1.2B Sociale kwestie (TL-stof) /1.2C Stromingen organiseren zich

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vmbo k, t
• Leerjaar 4

Startklaar: 

• Lesboek op tafel 

• Pen op tafel 

• Jas uit 

• Tas van tafel 

5

m

00

s

+30 s

Leerdoel

•  Je kunt beschrijven dat de aanhangers van de verschillende politieke stromingen niet hetzelfde dachten over bijzonder onderwijs en de sociale kwestie. (TL-stof)

• Je kunt uitleggen hoe politieke stromingen zich steeds meer gingen onderscheiden.

Nakijken 4 TL

Vroegmoderne Tijd (1500-1800) 

Agrarisch-urbane maatschappij

Moderne Tijd (1800 - 2000) 

Industriële maatschappij

Meeste Europese Landen: Ancien Regime (een koning bepaalt alles samen met geestelijken en edelen.

Meeste Europese Landen: zijn democratisch (gekozen na verkiezingen). Als alleen rijken mogen stemmen heet dat censuskiesrecht.

industriele revolutie

Industriële Revolutie

Vóór de industriële revolutie

Na de industriële revolutie

Verstedelijking

• Bestaande steden groeiden en er kwamen nieuwe steden bij.

• Mensen gaan wonen bij de fabrieken.

Hoe zagen
de werkomstandigheden
van een arbeider eruit?

1. Lange dagen met nachtdiensten

2. De lonen waren laag

3. Man, vrouw en kind werkte in de fabriek

4. Werk was gevaarlijk en ongezond

5. Ziek betekende geen werk

6. Protesteren betekende geen werk

Hoe waren de leefomstandigheden
van een arbeider?

1. Huizen dicht bij de fabrieken

2. Dag en nacht vervuilende rook door de stad

3. Kleine woningen die van slechte kwaliteit zijn

4. Geen stromend water, en geen riolering

5. Uitbraken van ziektes

6. Hoog sterfte cijfer

7. Vicieuze cirkel

De sociale kwestie

De sociale kwestie = de discussie over de werk- en leefomstandigheden van de arbeiders. 

De sociale kwestie leidde tot het invoeren van sociale wetten. 

Sociale wetten

• Wetten die mensen beschermen tegen de gevolgen van armoede, ziekte, ouderdom en werkloosheid. 

Sociale wetten

• Kinderwetje van van Houten (1874)

• Arbeidsinspectie (1889)

• Leerplicht (1900)

• Ongevallen en Ziektewet (1901)

• Woningwet (1901)

• Ongevallenwet (1901)

Schoolstrijd: Politieke ruzie over de vraag wie het bijzonder onderwijs moest betalen

Verzuiling

"De verdeling van mensen over 4 groepen (zuilen) binnen Nederland, namelijk Liberalen, Socialisten, Katholieken en Protestanten"

Startklaar: 

• Lesboek op tafel 

• Pen op tafel 

• Jas uit 

• Tas van tafel 

3

m

00

s

+30 s

Liberale Unie

De liberalen richtten de Liberale unie op

- Willen een kleine overheid

- Willen veel vrijheden voor personen, maar ook opkomen voor de zwakkeren

- Willen evenredige vertegenwoordiging

Liberaal

De SDAP

De Sociaal Democratische Arbeiders Partij staat 

onder leiding van de advocaat Pieter Jelles Troelstra

- Een belangrijke stroming binnen het socialisme

- Willen geen geweld gebruiken

-  Vooral aanhang onder arbeiders

Socialisten

De RKSP

De Rooms-Katholieke Staatspartij (RKSP) 

Opgericht door de katholieke priester 

Herman Schaepman.

Katholieken willen een einde aan discriminatie werden

vaak niet gelijk behandeld.

(bijvoorbeeld minder belangrijke banen voor katholieken)

Katholiek

De ARP

De antirevolutionaire partij (ARP) wordt 

opgericht door predikant Abraham Kuyper.

- Eerste politieke partij

- 'Kleine luyden' zijn de gewone burgers

- Protestant 

Protestand

Verzuiling

"De verdeling van mensen over 4 groepen (zuilen) binnen Nederland, namelijk Liberalen, Socialisten, Katholieken en Protestanten"

Maken

Oefenboek

Blz 40-43

Maak 8 van de 12 opdrachten