Epistula 6
Debat over stoïcijnse wijsheid
Kan iemand een volmaakte wijze worden zonder fouten te maken?
Moet de focus liggen op persoonlijke ontwikkeling of collectief welzijn?
Lesduur is: 90 minOnderdelen in deze les
Debat over stoïcijnse wijsheid
Kan iemand een volmaakte wijze worden zonder fouten te maken?
Moet de focus liggen op persoonlijke ontwikkeling of collectief welzijn?
SENECA LUCILIO SUO SALUTEM
Intellego, Lucili, non emendari me tantum sed transfigurari;
Wat betekent 'emendari' in deze context?
Vervallen
Vergeten
Verbeterd worden
Gecorrigeerd worden
Wat bedoelt Seneca met 'transfigurari'?
Zichzelf verwaarlozen
Zichzelf veranderen
Zichzelf verbergen
Zich ontwikkelen
Wat is het centrale thema van de tekst?
Luxe leven
Zelfverbetering
Persoonlijke groei
Materieel welzijn
nec hoc promitto iam aut spero, nihil in me superesse, quod mutandum sit.
Seneca definieert zichzelf hier als 'proficiens'.
Leg dat in eigen woorden uit.
Quidni multa habeam, quae debeant colligi, quae extenuari, quae attolli?
Et hoc ipsum argumentum est
in melius translati animi,
quod vitia sua, quae adhuc ignorabat, videt;
Waaraan is een 'proficiens' te herkennen?
quibusdam aegris gratulatio fit, cum ipsi aegros se esse senserunt.
Analyseer de vergelijking!
Cuperem itaque
tecum communicare tam subitam mutationem mei;
tunc amicitiae nostrae certiorem fiduciam habere coepissem,
illius verae
quam non spes, non timor, non utilitatis suae cura divellit,
illius
cum qua homines moriuntur, pro qua moriuntur.
Welk Latijns tekstelement verwijst naar vriendschap die gebaseerd is op wederzijds nut?
Welk soort vriendschap is gebaseerd op spes?
Welk soort vriendschap is gebaseerd op timor?
Cuperem itaque tecum communicare tam subitam mutationem mei; tunc amicitiae nostrae certiorem fiduciam habere coepissem, illius verae quam non spes, non timor, non utilitatis suae cura divellit, illius cum qua homines moriuntur, pro qua moriuntur.
Vertaaltraining
Zet hulpmiddelen uit!
multos
nominativus
dativus
accusativus
een andere naamval
Multos tibi dabo,
Multos tibi dabo, ...
Multos ..., qui non amico sed amicitia caruerint:
Hoc non potest accidere, ...
cum (r.2)
cum staat hier met de indicativus
cum staat hier met de coniunctivus
cum staat hier met de ablativus
Noem het gerundi(v)um, met betekenis.
sci-u-nt
scio, scire = weten
sciunt: er volgt nu een AcI
Latijnse woorden!
Einde vertaaltraining
Multos tibi dabo,
qui non amico sed amicitia caruerint:
hoc non potest accidere,
cum animos in societatem honesta cupiendi par voluntas trahit.
Quidni non possit?
Sciunt enim ipsos omnia habere communia, et quidem magis adversa.
Concipere animo non potes, quantum momenti adferre mihi singulos dies videam.
momenti (r.1)
Welke woorden in 6.1?
‘Mitte’ inquis ‘et nobis ista,
quae tam efficacia expertus es.’
Ego vero omnia in te cupio transfundere,
et in hoc aliquid gaudeo discere,
ut doceam;
nec me ulla res delectabit,
licet sit eximia et salutaris,
quam mihi uni sciturus sum.
Si cum hac exceptione detur sapientia,
ut illam inclusam teneam nec enuntiem,
reiciam:
nullius boni sine socio iucunda possessio est.
exceptione (r.7)
Eigen woorden: wat is de uitzondering?
nullius boni sine socio iucunda possessio est.
sectaris (r.2)
geen deponens
deponens
probo (r.3)
geen deponens
deponens
miror (r.3)
geen deponens
deponens
sectaris
Vertaal de persoonsuitgang.
Mittam itaque ipsos tibi libros,
et ne multum operae inpendas,
dum passim profutura sectaris,
inponam notas,
ut ad ipsa protinus, quae probo et miror, accedas.
Met welk Latijns woord duidt Seneca de nuttige passages aan?
Wat vindt Seneca zelf van deze passages? Latijn!
Plus tamen tibi et viva vox et convictus quam oratio proderit;
in rem praesentem venias oportet,
primum quia homines amplius oculis quam auribus credunt,
deinde quia longum iter est per praecepta,
breve et efficax per exempla.
Benoem het parallellisme in r.7-8.
vertaaltraining
Epistula 6.6
Zenonem (r.1)
nominativus
dativus
accusativus
een andere naamval
expressisset (r.1)
Analyseer!
viveret (r.3)
Analyseer!
sapientium (r.4)
nominativus
dativus
accusativus
een andere naamval
einde vertaaltraining
Zenonem Cleanthes non expressisset,
si tantummodo audisset:
Wat geven de coniunctivi aan?
Zenonem Cleanthes non expressisset,
si tantummodo audisset:
vitae eius interfuit,
secreta perspexit,
observavit illum, an ex formula sua viveret.
Vat regel 1-3 samen in maximaal vijf woorden.
Platon et Aristoteles et omnis in diversum itura sapientium turba
plus ex moribus quam ex verbis Socratis traxit;
Metrodorum et Hermarchum et Polyaenum
magnos viros non schola Epicuri sed contubernium fecit.
Nec in hoc te accerso tantum,
ut proficias,
sed ut prosis;
plurimum enim alter alteri conferemus.
te accerso (r.7)
Welke woorden in tekst e betekenen ongeveer hetzelfde?
Het onderwerp van proficias (r.8) is:
Lucilius
Seneca
Het onderwerp van prosis (r.8) is:
Lucilius
Seneca
vertaaltraining
Epistula 6.7
debeo (r.1)
ik
jij
hij / zij / het
meervoud
delectaverit (r.2)
ik
jij
hij / zij / het
meervoud
quaeris (r.2)
ik
jij
hij / zij / het
meervoud
profecerim (r.3)
ik
jij
hij / zij / het
meervoud
coepi (r.3)
ik
jij
hij / zij / het
meervoud
profecit (r.3)
ik
jij
hij / zij / het
meervoud
einde vertaaltraining
Interim quoniam diurnam tibi mercedulam debeo,
quid me hodie apud Hecatonem delectaverit
dicam.
Met welk twee woorden verwijst Seneca naar het citaat van de dag?
Wat betekent voor een stoicijn 'een vriend van jezelf'? Eigen woorden.
Interim quoniam diurnam tibi mercedulam debeo,
quid me hodie apud Hecatonem delectaverit
dicam.
‘Quaeris’ inquit ‘quid profecerim?
Amicus esse mihi coepi.’
Multum profecit: numquam erit solus.
Scito esse hunc amicum omnibus.
Vale.
