Laatste letter -d of -t 1KT (240/241)

Leg de volgende 'dingen' op tafel


  • Pen/potlood

  • Leesboek

  • Nieuw Nederlands



Klaar?

Pak jouw leesboek en start met lezen

13

minute

00

second

1 / 16
volgende
Slide 1: Slide
newEditorNederlandsMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 1

In deze les zitten 16 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Leg de volgende 'dingen' op tafel


  • Pen/potlood

  • Leesboek

  • Nieuw Nederlands



Klaar?

Pak jouw leesboek en start met lezen

13

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Les van vandaag

  • Stil lezen

  • Uitleg over de 'verlengproef'

  • Maken van de verwerking -> Nabespreken of huiswerk.

  • Afmaken huiswerk -> iets voor jezelf?

Deze slide heeft geen instructies

Les van vandaag in gedrag

  • Vraag om stilte, dan ook stilte.

  • Stilte + aandacht bij nabespreken + uitleg

  • Actieve houding tijdens uitleg van de opdrachten

  • Netjes maken van de huiswerk (in tweetallen)

Deze slide heeft geen instructies

Verlengproef: d of t?

Open bij herkenbare twijfelwoorden zoals hond, paard en kort. De centrale lijn van de les is dat leerlingen de eindletter kunnen vinden door het woord langer te maken, behalve bij persoonsvormen.

Lesdoel

Ik kan met de verlengproef kiezen of een woord eindigt op d of t.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden vind jij lastig: d of t aan het eind?

Gebruik de inzendingen om voorkennis op te halen. Vraag eventueel: hoe zou je zo'n woord langer maken?

Waarom is dit soms lastig?

Aan het einde van een woord hoor je d en t vaak bijna hetzelfde.


Daardoor kun je twijfelen:

  • schrij f je paard of paart?

  • schrijf je hond of hont?

  • schrijf je kort of kord?

Benadruk dat het om woorden gaat waarbij je de laatste letter niet goed kunt horen. Houd het eenvoudig en spreek de woorden hardop uit.

De verlengproef

Maak het woord langer.


Dat doe je vaak met:

  • -en

  • -e

  • -eren


Dan hoor je beter welke letter ervoor staat.

Noem de verlengproef als vaste aanpak: je kijkt niet naar hoe het korte woord klinkt, maar naar de langere vorm.

Langer maken met -en

Voorbeelden:

  • paard → paarden

  • olifant → olifanten

  • hond → honden


In het lange woord hoor je de laatste klank van de stam beter.

Gebruik de voorbeelden uit de opdracht expliciet. Laat horen dat je in paarden de d terughoort en in olifanten de t.

Langer maken met -e

Soms maak je een woord langer met -e.


Voorbeelden:

  • kort → korte

  • groot → grote

  • breed → brede


Zo hoor je of het t of d is.

Koppel dit aan bijvoeglijke naamwoorden of woorden die een extra e krijgen. Houd de uitleg functioneel: langer maken helpt om de eindletter te horen.

Langer maken met -eren

Soms helpt -eren ook.


Voorbeelden:

  • kind → kinderen

  • ei → eieren


De verlengproef kan dus op meer manieren dan alleen met -en.

Het voorbeeld met -eren is bedoeld om het patroon breder te maken. Houd de focus op het idee: maak het woord langer en luister opnieuw.

Voorbeelden samen bekeken

  • paard → paarden → dus d

  • olifant → olifanten → dus t

  • kort → korte → dus t

  • hond → honden → dus d

Dit sluit aan op het gezamenlijke oefenen uit de opdracht, zonder er een activiteit van te maken. Bespreek de voorbeelden hardop en model het denken stap voor stap.

Wanneer werkt dit niet?

Deze aanpak geldt niet voor persoonsvormen.


Voorbeelden:

  • hij wordt

  • jij vindt


Bij persoonsvormen gebruik je andere spellingregels.

Belangrijk onderscheid: voorkom dat leerlingen de verlengproef gaan toepassen op werkwoorden in persoonsvorm. Houd de uitleg kort; een volledige werkwoordles is hier niet het doel.

Onthoud dit verschil

De verlengproef gebruik je bij gewone woorden zoals:

  • paard

  • hond

  • kort


Niet bij persoonsvormen zoals:

  • wordt

  • vindt

Gebruik hier eventueel de termen zelfstandig naamwoord en bijvoeglijk naamwoord alleen als de klas die al kent. Anders volstaat gewone woorden tegenover persoonsvormen.

Bij welk woord gebruik je deze proef niet?

A

hond

B

paard

C

kort

D

wordt

Sluit aan op slides 9-10: de verlengproef geldt niet voor persoonsvormen.

Wat doen?




  • Opdracht 2 t/m 4: WB

  • Opdracht 5: Schrift


Nabespreken/nakijken na afloop

Klaar? Online oefenen (trainer/oefentoets)

7

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies