Van Tachtigers tot millennials: Nederlandse literatuurgeschiedenis 1880-heden

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Van Tachtigers tot millennials

Wat weet jij al over de ontwikkeling van de Nederlandse literatuur vanaf 1880?

Welke twee stromingen ken je uit 1880-1910?

Wie was een bekende schrijver in 1880-1910?

A

Lale Gul

B

Harry Mulisch

C

Louis Couperus

D

Marga Minco

Wat beïnvloedde de naturalistische schrijvers?

A

Sociologie

B

Geschiedenis

C

Psychologie

D

Filosofie

Wat wilde de naturalistische literatuur tonen?

A

Maatschappelijke misstanden

B

Beperkte vrije wil

C

Natuurlijke schoonheid

D

Persoonlijke dromen

Naturalisme: mens als product van erfelijkheid en omgeving

Onder invloed van wetenschap en samenleving probeerden naturalistische schrijvers rond 1900 het gedrag van mensen uit te leggen door erfelijkheid en sociale omstandigheden te benadrukken.

Wat vonden de Tachtigers belangrijk?

A

Schrijven over wat lezers wilden weten.

B

Zichzelf uitdrukken zoals ze zich voelden.

C

Een boodschap met een moraal verkondigen.

D

De inhoud van hun teksten. De vorm niet.

De Tachtigers: schoonheid als doel

Een groep jonge schrijvers rond 1880 streefde naar schoonheid en persoonlijke expressie. Ze keerden zich tegen de moraal en braafheid van de bestaande literatuur en wilden vooral gevoelens en ervaringen verwoorden.

Wat weet je over de periode 1910-1940?

En over de literatuur in die tijd?

De dolgedraaide wereld van 1910-1940

Snelle technologische en maatschappelijke veranderingen, oorlogen en onzekerheid zorgden in het proza voor introspectie, twijfel, nostalgie en melancholie. Er werd vooral gereflecteerd op gevoelens en gedachten.

1940-1960

Wat stond centraal?

Op welke drie manieren werd WOII behandeld in de literatuur?

Oorlog en verwerking in de literatuur (1940-1960)

Typisch voor deze periode: verwerking en reflectie op oorlogservaringen, verlies en de nasleep voor individu en familie.

Niet vergeten & begrijpen

Oorlogsliteratuur gaat over herinneren, morele dilemma’s en verloren jeugd. Persoonlijke getuigenissen en reflecties op goed, kwaad en trauma’s komen centraal te staan.

Het adres van Marga Minco

Wat was er aan de hand met Marga Minco en een prijs?

A

Ze kreeg als eerste vrouw een belangrijke literaire prijs

B

Ze kreeg nooit een prijs, terwijl ze belangrijke boeken schreef.

C

Het krijgen van de prijs rakelde een akelige herinnering op.

D

Ze kreeg de prijs pas na haar dood.

Welke ontwikkelingen en welke schrijvers passen bij 1960-1990?

Rebellie en emancipatie: 1960-1990

Welvaart, televisie, protest en seksuele revolutie beïnvloedden de literatuur. De Grote Drie (Mulisch, Reve, Hermans) braken taboes en werden mediabekendheden. Grenservaringen en morele vragen stonden centraal.

1990-2010

Wat weet je over (literatuur in) deze tijd?

Welke groepen schrijvers had je in deze tijd? (2)

A

Migrantenschrijvers

B

Naturalisten

C

De Grote Drie

D

Generatie Nix

Wat kenmerkt de schrijvers van Generatie Nix?

A

Autobiografische thema’s en popcultuur.

B

Focus op historische gebeurtenissen.

C

Je kon geen geld verdienen met het schrijven van literatuur.

Generatie Nix en migrantenliteratuur (1990-2010)

Schrijvers in de jaren 90 schreven over hun eigen, vaak hedonistische leven, met thema’s als seks, drank, popcultuur en zelfdestructie.

Migrantenliteratuur

Opkomst van nieuwe stemmen over identiteit, migratie, en multicultureel Nederland.

Generatie Nix

Belangrijke maatschappelijke ontwikkelingen tussen 2010 en nu?

Met welke tijd is deze tijd te vergelijken?

Over welke onderwerpen schrijven de schrijvers graag?

A

Persoonlijk leed

B

Verwerken van de oorlog

C

Relaties met mensen uit hun omgeving

D

Grote maatschappelijke thema's

Over wat voor thema's schrijven deze schrijvers zoal?

Millennials en de nieuwe wereld (2010-nu)

Literatuur nu draait om identiteit, technologie, klimaat en persoonlijke ervaringen. Technologie en veranderingen zorgen voor reflectieve, intieme verhalen vol vragen over wie we zijn.