2526LERPA303X college 01 - inclusief en de wet op passend onderwijs

• newEditor
• Pedagogiek
• HBO
• Studiejaar 3

Pedagogiek N3:
Inclusief lesgeven: principes en praktijk 

Bijeenkomst 1

Cursuscode: LERPA303X

Studiejaar: 25-26

Planning

• Kennismaken en wederzijdse & verwachtingen delen

• Praktische zaken rondom de cursus

• Inclusie, wat is dat eigenlijk?

• De Wet op Passend Onderwijs

• Veranderingen en aanpassingen

• Jouw eigen onderwijspraktijk

• Afsluiting en vooruitblik

Onderwerpen binnen deze cursus

De Wet op passend onderwijs

Welke verplichtingen zijn er binnen het onderwijs ten aanzien van zorg?

Onderwijsbehoeften

Wat heeft déze leerling, in déze klas, bij déze les, van déze leraar nodig?

Zorgstructuur

Hoe komt de organisatie binnen mijn stageschool tegemoet aan zorgleerlingen?

De pedagogische opdracht

Hoe denk ik zelf als (toekomstig) docent over thema’s als inclusie, burgerschapsvorming?

Visie vorming

Wat is mijn visie op de pedagogiek binnen het onderwijs?

Het herkennen en kennen van de meest voorkomende onderwijsbehoeften en stoornissen bij leerlingen.

Verplichte literatuur

Opbouw cursus

• 12 bijeenkomsten, 2 x per week 120 minuten 

• Interactieve hoor- en werkcolleges.

• Voor iedere bijeenkomst een aanbeveling wat betreft literatuur & opdrachten

• Verplichte aanwezigheid bij 10 vd 12 lessen

• Voorwaardelijk: voorbereiding op en deelname aan les 7

• Opdrachten uit de les komen terug in de toetsing.

• Literatuur vanuit de lessen is onderdeel van toetsing.

Toetsing

Aan het einde van de cursus maak je een schriftelijke toets op locatie. Dit is een openboektentamen waarbij je alleen gebruik mag maken van het volgende boek:

Horeweg, A. (2024). Gedragsproblemen in de klas in het voortgezet onderwijs. Lannoo Campus.

Alle andere literatuur en materialen die je tijdens de cursus hebt gebruikt, behoren wél tot de tentamenstof, maar mogen tijdens de toets niet worden geraadpleegd.

Verwachtingen van studenten

• Voorbereid

• Aanwezig

• Actief

• Samenwerkend

• Onderzoekend

• Het professionele gesprek bij 'bumpy moments'

• Afspraak over 'als een onderwerp je raakt'

Verwachtingen van de docent

Als een onderwerp je raakt.....

Bijeenkomst 1

Lesdoelen

Voorbereidingen bijeenkomst 1

• Huiswerkopdracht:

• Neem de volgende tekst goed door en maak een mindmap over de Wet op Passend Onderwijs. Dit mag digitaal of gewoon op papier.

• Lezen:

• Internetbron: De Wet op Passend Onderwijs: https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/passend-onderwijs

Startopdracht a.h.v. de voorbereiding

• Bespreek met je buur jouw mindmap over de wet op passend onderwijs.

• Zien jullie overlap?

• Geef in maximaal drie zinnen aan welke onderdelen van de wet jullie het meest belangrijk vinden.

• Klassikaal uitwisselen.

Inclusie, wat is dat eigenlijk?

“Diversiteit is een feit, inclusie een keuze”

Wat is volgens jou inclusie? Waar gaat dat over? Wie zijn betrokken?

De Coalitie voor Inclusie werkt op verschillende manieren aan diverse thema’s om te komen tot realisatie van het VN-verdrag. Dat doen we in projecten, in themanetwerken, door het organiseren van Inclusie Café’s of door het leveren van advies op het terrein van het VN-verdrag.

Coalitie voor Inclusie - Werk mee aan een inclusieve samenleving

Ontwikkel je visie: Zoek de verschillen

Exclusie, segregatie, integratie & Inclusie

Een cluster school is in principe een vorm van segregatie.

Een leerling met autisme in een lokaal, reguliere school is een vorm van integratie.

Bij inclusie is iedereen onderdeel van het systeem ( de maatschappij, de school, de klas)

Wat zijn jullie ervaringen met de bovenstaande begrippen?

Clusters in het (voortgezet) speciaal onderwijs

Het (voortgezet) speciaal onderwijs bestaat uit 4 clusters:

• Cluster 1: blinde, slechtziende leerlingen;

• Cluster 2: dove, slechthorende leerlingen of met een taal-spraakontwikkelingsstoornis;

• Cluster 3: lichamelijk gehandicapte en/of verstandelijk gehandicapte en langdurig zieke leerlingen (somatisch);

• Cluster 4: kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen.

Ontstaansgeschiedenis (De Wet op Passend Onderwijs

• wet op passend onderwijs 2025 - Zoeken

• Samenwerkingsverband

• Schoolmodel

• Expertise model

• Leerling-model

• Interne oplossingen

• Leerplichtambtenaar

• Multi -disciplinair overleg

• Jeugdwet.

• Thuiszitters

Let tijdens het kijken van het filmpje op de hiernaast genoemde begrippen.

Kan jij het plaatsen?

En hoe zit dat op het hbo?

Hoe ervaar jij diversiteit op het HBO?

Is de HR inclusief?

Passend onderwijs in relatie tot inclusie

Inclusie/ inclusief onderwijs is een gedachtegoed en filosofie.

Uitgangspunt: Van: wat heb je?  Wat heb je nodig?

Passend Onderwijs betreft de wet- en vormgeving hiervan in onze context, namelijk Nederland.

Passend Onderwijs – pas op de plaats of stap vooruit? (Schuman, 2007):
“Samen leven en samen werken heeft als fundament een inclusief schoolsysteem nodig waarin kinderen en jongeren, ongeacht hun verschillen, elkaar kunnen ontmoeten en van en met elkaar kunnen leren.”

Assignment on pedagogy (Sivan, 2014): “Inclusie is een onderwijskundige benadering en filosofie”
“(…) zie de behoefte en leerstijl van de leerling en waardeer deze”.

Factoren die inclusief onderwijs mogelijk maken zijn.

Factoren die inclusief onderwijs mogelijk maken:

1. de schoolleiding,

2. de rol van de docent,

3. wetgeving en kennis daarvan

4. participatie van de ouders

Zie het artikel: “De praktijk van inclusief onderwijs onderzocht” (Banens, 2015)

Wet op passend onderwijs in Nederland

• VO:  https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/passend-onderwijs 

• Probeer met elkaar samen te vatten wat Passend Onderwijs inhoudt in het VO.

• MBO: https://www.mboraad.nl/themas/passend-onderwijs

• Probeer met elkaar samen te vatten wat Passend Onderwijs inhoudt in het MBO.

Check in duo’s
noteer je antwoorden

• Citaat 2: “De schoolleiding heeft een zeer belangrijke rol in het al dan niet slagen van inclusief onderwijs. De leiding zal vooral de docent “zijn werk kunnen laten doen” door professionele scholing te bieden en hem te beschermen tegen druk van buitenaf.” (Banens, 2015). 

• Hoe is dit op jouw stage?

• Worden docenten gefaciliteerd en geprofessionaliseerd op thema’s die te maken hebben met inclusief onderwijs, gedragsproblemen, leerproblemen, etc.? 

• Geef voorbeelden vanuit jouw onderwijspraktijk.

Uit de evaluatie

• Betere organisatie van de extra ondersteuning.

• In de meeste regio’s een dekkend onderwijsaanbod.

• Kosten zijn voor overheid beheersbaar

• Scholen waarderen de beleidsvrijheid, hebben wel last van bureaucratie en budgetkrapte.

• Mbo financiële mogelijkheden verruimd, kunnen meer studenten behouden, lopen nog wel tegen ondersteuningsmogelijkheden aan.

• Leraren klagen over de werkdruk en bureaucratie.

• Ouders en leerlingen klagen over ondersteuning en missen gelijkwaardigheid als gesprekspartner

• Effecten op leerlingen en studenten (nog) niet goed vast te stellen.

Aan de slag

Wat: Maak een mindmap van jouw huidige visie op:

• Omgaan met verschillen tussen leerlingen

  • Omgaan met leer- en gedragsproblemen in de klas

    • Passend/ inclusief onderwijs

Hoe

Gebruik je device of pen en papier. 

Hulp:

Internet, literatuur

Tijd

20 minuten

Resultaat:

Je hebt in kaart gebracht waar jij staat ten opzichte van passend & inclusief onderwijs.

Klaar: Noteer voor jezelf wat je nodig hebt om jouw visie in de praktijk uit te kunnen voeren

Literatuur opdracht (30 min)

Doel: De Wet op Passend Onderwijs kunnen toepassen in praktijksituaties binnen het voortgezet onderwijs en het ontwikkelen van inzicht in jouw rol als onderwijsprofessional.

Casusvoorbeeld:
Een leerling in klas 2 havo heeft dyslexie en ADHD. De leerling haalt lage cijfers en voelt zich niet begrepen. Ouders vragen om extra ondersteuning, maar de mentor geeft aan dat er al veel gedaan wordt en dat de leerling meer inzet moet tonen.

Analyseer de situatie aan de hand van de Wet op Passend Onderwijs

• Wat zijn de kernprincipes van deze wet?

• Welke rechten en plichten hebben ouders, school en samenwerkingsverband?

• Welke stappen moet de school nemen om een passend aanbod te realiseren?

Afsluiting

Leerdoelen behaald?

1. Je weet hoe de cursus in elkaar zit, wat je van de docent kunt verwachten, wat er van jou verwacht wordt en wat de eindopdracht is.

3. Je kunt de wet op passend onderwijs op hoofdlijnen uitleggen.

4. Je kunt beschrijven hoe de wet op passend onderwijs op jouw stageschool is vormgegeven.

Vooruitblik bijeenkomst 2

Handige websites en filmpjes

Intentieverklaring VN-verdrag voor inclusiever onderwijs - ECIO

ReportersNL: de Wet passend onderwijs werkt niet | NPO Radio 1

Hoe inclusief ben jij? - Human Dimensions

Home - Steunpunt Passend Onderwijs (steunpuntpassendonderwijs-povo.nl)

Naar inclusiever onderwijs, op weg naar meer inclusief onderwijs in po, vo en mbo

Wat neem je mee van vandaag?

Verwerking van de stof voor de volgende les (23/2)