Plattegrond
LEZEN | 8
Plattegrond
LEZEN | 8
Programma
1 We bekijken titel, onderwerp en hoofdgedachte.
2 We lezen de tekst “Krantenkoppen”.
3 Je vult met een klasgenoot het schema van opdracht 11 in.
4 Je vergelijkt jullie antwoorden met een ander tweetal.
LEZEN | 2
Belangrijke informatie uit een tekst halen
Hoe trekt de schrijver je aandacht?
Theorie, tekst “Krantenkoppen” en opdracht 11
LEZEN | 1
Leerdoelen
Ik kan het onderwerp en de hoofdgedachte van een tekst benoemen.
Ik gebruik de titel en tussenkopjes om een tekst te verkennen.
Ik haal de belangrijkste informatie uit een tekst en zet die in een schema.
Ik kan mijn mening over een tekst toelichten.
LEZEN | 3
Onderwerp en hoofdgedachte
THEORIE 5
Onderwerp: waar gaat de tekst over? Formuleer het kort, in één of enkele woorden.
Hoofdgedachte: wat is de belangrijkste mededeling van de schrijver over dat onderwerp?
De hoofdgedachte is een volledige, mededelende zin en geen vraag.
LEZEN | 4
Zo vind je de hoofdgedachte
THEORIE 5
Lees de tekst helemaal. De kern staat vaak in de inleiding of het slot.
Let op de titel, de eerste en laatste alinea en zinnen die een alinea samenvatten.
Vraag: wat wil de schrijver vooral duidelijk maken?
LEZEN | 5
Titel en tussenkopjes
THEORIE 15
Een titel vertelt vaak waar een tekst over gaat en maakt nieuwsgierig.
Een ondertitel geeft extra informatie. Tussenkopjes verdelen de tekst in delen.
Bekijk titel en tussenkopjes vóór het lezen: wat verwacht je van de tekst?
LEZEN | 6
Schrijfdoel en tekstsoort
THEORIE 23
Schrijfdoel: wat wil de schrijver bereiken bij de lezer?
Bijvoorbeeld informeren, overtuigen, activeren of amuseren.
Tekstsoort: welk soort tekst lees je, bijvoorbeeld een nieuwsbericht, betoog of recensie?
Zoek aanwijzingen in inhoud, opbouw en bron.
LEZEN | 7
Onbekende woorden
THEORIE 64
Lees de zin en de zinnen eromheen. Soms staat de betekenis daar al.
Kijk naar delen van het woord of zoek een synoniem in de tekst.
Zoek het woord op als de betekenis belangrijk blijft voor je begrip.
LEZEN | 8
Tekst: Krantenkoppen (1)
LEES DE TEKST AANDACHTIG
Een goede krantenkop is niet alleen ter zake, maar trekt ook de aandacht – en de ene kop slaagt daar beter in dan de andere.
In Pareltjes van (kranten)koppen zijn zo’n driehonderd koppen verzameld waarin geprobeerd is het taalgevoel van de lezer te prikkelen, door het gebruik van woordspelingen, alliteratie, tegenstellingen, paradoxen, allusies en beeldspraak.
Soms flauw (“Herstel Heineken niet heel helder”) of plat (“Sexting op hoogtepunt door coronamaatregelen”), soms scherp (“Autolobby geeft tegengas”).
LEZEN | 9
Opdracht 11a: het schema
BELANGRIJKE INFORMATIE
Werk samen met een klasgenoot. Vul in: titel, bron, schrijfdoel en soort tekst.
Noteer onbekende woorden en zoek zo nodig hun betekenis op.
Leg drie krantenkoppen uit: wat betekenen ze en welk taaltrucje gebruikt de schrijver?
Geef je eigen mening over de tekst en licht die toe.
LEZEN | 11
Tekst: Krantenkoppen (2)
LEES DE TEKST AANDACHTIG
En natuurlijk staan er ook klassiekers in die in de Onze Taalrubriek “Ruggespraak” niet zouden misstaan (“Konijn is ook in Zeeland het haasje”) of erin gestaan hebben (“Bril van Mahatma Gandhi onder de hamer”).
De gerubriceerde koppen worden in het boek afgewisseld met de visie van mensen uit het vak, zoals journalisten en redacteuren.
Bron: Onze Taal. Bespreek woorden die je niet kent met je klasgenoot.
LEZEN | 10
Tekst: Krantenkoppen antwoorden
LEZEN | 10
Tekst: Krantenkoppen antwoorden
LEZEN | 10
Tekst: Krantenkoppen antwoorden
LEZEN | 10
Huiswerk: Opdracht 12 (blz. 19, 20, 21)
LEZEN | 12