Creatief Schrijven
Creatief Schrijven
Onderdelen in deze les
Creatief Schrijven
Schrijf je zelf weleens verhalen?
Wat voor verhalen lees je zelf graag?
Doelen
Je ontdekt de basisprincipes van creatief schrijven.
- Oefenen met schrijftechnieken: Je probeert verschillende technieken, zoals beeldspraak, dialoog en perspectief.
- Ontwikkelen van een eigen stijl: Je krijgt de ruimte om je eigen stijl en verhaalstem te vinden.
- Kritisch lezen en feedback geven: Je leert elkaars werk constructief te analyseren en van feedback te voorzien.
10-minuten schrijfopdracht
Kies een onderwerp dat op dit moment in je hoofd zit, dat jou raakt of interesseert. Schrijf daarover wat er in je opkomt. Dit kan een mening, een ervaring, een droom, of een fictief verhaal zijn. Je hoeft je geen zorgen te maken over structuur, spelling of grammatica. Laat je gedachten gewoon vrij vloeien.
Mogelijke onderwerpen (maar je mag zelf kiezen!):
Een onderwerp dat je spannend of belangrijk vindt.
Iets waar je enthousiast of boos over bent.
Een droom of doel dat je wilt bereiken.
Een recent moment dat je gelukkig of juist verdrietig maakte.
Een idee voor een verhaal of situatie die je verzint.
Beeldspraak en beschrijving
Doel: Leren om beeldende taal te gebruiken om emoties en scènes krachtiger neer te zetten.
Beeldspraak en beschrijving
Wat is beeldspraak?
Beeldspraak is een manier van schrijven waarbij je niet letterlijk, maar figuurlijk beschrijft. Het helpt om de tekst levendiger, interessanter en vaak krachtiger te maken.
Metafoor:
Uitleg: Een metafoor is een vorm van beeldspraak waarbij je twee dingen zonder "als" of "zoals" met elkaar vergelijkt.
Voorbeeld: "De stad was een jungle."
Hier wordt de stad vergeleken met een jungle, maar zonder de gebruikelijke woorden "als" of "zoals". Dit geeft de stad een wild, chaotisch karakter.
Beeldspraak en beschrijving
Vergelijking:
Uitleg: Een vergelijking is een expliciete vorm van beeldspraak waarbij twee dingen met elkaar worden vergeleken, vaak met de woorden "als" of "zoals".
Voorbeeld: "De zon was zo fel als een brandend vuur."
In dit voorbeeld wordt de zon vergeleken met vuur door het gebruik van "als".
Beeldspraak en beschrijving
Personificatie:
Uitleg: Bij personificatie geef je menselijke eigenschappen aan iets dat geen mens is, zoals een object, dier of natuurverschijnsel.
Voorbeeld: "De bomen fluisterden in de wind."
De bomen krijgen hier de eigenschap van spreken, wat een levendig beeld geeft van de situatie.
Beeldspraak en beschrijving
Voorbeeld van Beeldspraak in een Tekst:
"De regen viel als een gordijn van glas, elke druppel die tegen de ramen tikte, leek een klein echo van de wereld daarbuiten."
Dit is een voorbeeld van een vergelijking ("zoals een gordijn") en een personificatie ("elk druppel leek een echo").
Opdracht -15 minuten
Beschrijf een korte scene. Je mag de scène zelf kiezen (bijv. een strand, een drukke stad, een verlaten huis), maar het is belangrijk dat je zoveel mogelijk beeldspraak gebruikt.
Wat moet de tekst bevatten?:
Gebruik beeldspraak: Zorg ervoor dat je ten minste drie verschillende soorten beeldspraak gebruikt, bijvoorbeeld een metafoor, vergelijking en personificatie.
Sfeer creëren: Denk na over de sfeer van de scène die je beschrijft. Is het een rustige plek, een chaotisch moment, of juist iets onheilspellends? Gebruik beeldspraak om die sfeer duidelijk over te brengen.
Details: Probeer je scène zo gedetailleerd mogelijk te beschrijven zodat de lezer zich er goed een beeld van kan maken.
Voorbeelden van mogelijke scènes om te beschrijven:
Een strand bij zonsondergang: Denk aan de kleuren van de lucht, de geur van de zee, de geluiden van de golven.
Een drukke stad op een doordeweekse ochtend: De geluiden van verkeer, mensen die zich haasten, de geur van versgebakken brood.
Een verlaten huis: Het geluid van krakende vloeren, de stoffige lucht, de lege kamers.
Feedbackronde (5-10 minuten)
Wissel je tekst uit met iemand.
Geef feedback aan de hand van de rubric die je van de docent krijgt.
Perspectief en Personages
Wat is een personage? Een personage is een fictief of realistisch individu dat een rol speelt in een verhaal. Personages brengen de gebeurtenissen in het verhaal tot leven door hun acties, gedachten, emoties en interacties met andere personages. Ze zijn essentieel voor de plot en kunnen de lezer helpen zich in te leven in het verhaal.
Soorten personages:
Hoofdpersoon (protagonist):
De hoofdpersoon is het belangrijkste personage in het verhaal. Meestal volgen we hun reis, uitdagingen en ontwikkeling. Dit is de persoon wiens gedachten en gevoelens het verhaal aandrijven.Antagonist:
De antagonist is degene die zich tegen de hoofdpersoon verzet. Dit personage creëert conflicten of uitdagingen voor de hoofdpersoon.Bijpersonages:
Bijpersonages ondersteunen het verhaal, helpen de hoofdpersoon te ontwikkelen of dragen bij aan de plot. Ze zijn niet altijd in de hoofdrol, maar hun aanwezigheid is belangrijk om het verhaal compleet te maken.
Dynamisch vs. Statisch:
hoofd- en bijpersonen
Rond vs. Vlak:
Ronde personages zijn complex en gelaagd, met diepere emoties, motieven en een rijke achtergrond.
Vlakke personages zijn eendimensionaal, vaak stereotype figuren die weinig verdieping hebben.
Kenmerken van een goed uitgewerkt personage:
Fysieke kenmerken: Hoe ziet het personage eruit? Wat voor kleding draagt het? Wat zijn opvallende fysieke eigenschappen? Dit helpt de lezer om het personage voor zich te zien.
Psychologische kenmerken: Wat zijn de gedachten, angsten, verlangens en twijfels van het personage? Wat drijft hen? Dit maakt een personage geloofwaardig en interessant.
Achtergrond: Waar komt het personage vandaan? Wat is zijn/haar verleden, en hoe heeft dit hen gevormd? De achtergrond speelt vaak een grote rol in hoe een personage zich gedraagt en reageert op situaties.
Motivatie: Waarom doet het personage wat het doet? Wat wil het bereiken? Wat zijn de doelen en verlangens van het personage? Dit motiveert hun acties in het verhaal.
Voorbeeld
Personage: Een oudere dame in de supermarkt.
Perspectief: Ik-perspectief.
Voorbeeldscène:
"Ik sta voor het rek met melk. Mijn handen trillen een beetje terwijl ik naar de prijzen kijk. Mijn bril glijdt weer naar beneden, en ik duw hem snel omhoog. Mijn vingers voelen ruw aan, alsof de jaren hun sporen hebben nagelaten. Ik weet dat ik hier niet zo lang moet blijven, maar alles voelt zo snel voor mijn leeftijd. Mijn dochter zei vanochtend nog: 'Als je iets nodig hebt, bel me dan.' Ik schud mijn hoofd. Ze heeft het al druk genoeg met haar kinderen. Ik moet het zelf doen. Dit is wat ik altijd heb gedaan."
In dit voorbeeld zien we niet alleen de fysieke handelingen van het personage, maar ook haar gedachten, twijfels en gevoelens van onafhankelijkheid. Deze emoties en gedachten maken het personage menselijk en geloofwaardig.
Opdracht: Korte scène schrijven (15 minuten)
Doel van de opdracht:
Je gaat een korte scène schrijven vanuit het perspectief van een specifiek personage, waarbij je de personage goed moet ontwikkelen. Je bepaalt niet alleen het perspectief, maar je maakt ook de emoties, gedachten en motieven van het personage duidelijk.
Schrijf vanuit het ik-perspectief
Tip: Geef kenmerken die het personage typeren (bijv. leeftijd, beroep, achtergrond).
Feedbackronde (5-10 minuten)
Wissel je tekst uit met iemand.
Geef feedback aan de hand van de rubric die je van de docent krijgt.
Dialoog en conflict (20 minuten)
Doel: Het leren schrijven van levendige dialogen en het introduceren van conflict in een verhaal.
Dialogen kunnen een krachtige manier zijn om:
Personages tot leven te brengen door hun stem, taalgebruik en emoties.
De plot voort te stuwen door conflicten en spanningen bloot te leggen.
De lezer te betrekken en onder te dompelen in de wereld van het verhaal.
Het introduceren van conflict in een dialoog voegt spanning en diepte toe, omdat verhalen zonder spanning vaak vlak en minder boeiend aanvoelen.
Tips voor goede dialogen
Maak dialogen natuurlijk.
Geef elk personage een unieke stem of manier van praten.
Gebruik conflict of tegengestelde doelen om spanning en diepte te creëren.
Laat dialogen niet alleen praten, maar ook actie of reactie bevatten (bijvoorbeeld: Ze sloeg met haar hand op tafel: ‘Dat meen je niet!’).
Opdracht: dialoog en conflict schrijven (20 minuten)
Schrijf een korte dialoog (max 200 woorden) tussen twee personages met tegengestelde meningen. Je mag zelf een situatie kiezen, of gebruik een van de volgende suggesties:
Reisbestemming: Eén personage wil op avontuur (bijvoorbeeld kamperen), terwijl de ander een luxe vakantie wil.
Schoolproject: De ene leerling wil een creatieve aanpak, terwijl de ander een traditionele presentatie voorstelt.
Aankoopbeslissing: Een persoon wil iets duurs kopen, terwijl de ander geld wil besparen.
-->Probeer spanning en dynamiek op te bouwen. Verwerk in je tekst subtiele emoties en lichaamstaal.
Feedbackronde (5-10 minuten)
Wissel je tekst uit met iemand.
Geef feedback aan de hand van de rubric die je van de docent krijgt.
Filmpje: hoe start ik een kort verhaal
Kort verhaal schrijven oefenen voor de toets
Doel: Toepassen van alle geleerde technieken in een eigen creatief verhaal.
Schrijf een kort verhaal van ongeveer 500-1000 woorden te schrijven. Gebruik de technieken die je hebt geleerd, zoals beeldspraak, perspectief en dialoog. Je mag helemaal zelf weten waarover je schrijft. Enkele suggesties: een onverwachte ontmoeting, een geheim dat onthuld wordt, een avontuur op een nieuwe plek.
Typ je verhaal in Google doc en lever je verhaal in via de inleveropdracht.
