Week 1 Identiteit en eigen waarden

Wie ben jij in de zorg?

1 / 30
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBurgerschapMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Wie ben jij in de zorg?

Open met de herkenbare spanning uit de lesplanning: neem je jezelf mee naar je werk, of laat je je mening bij de voordeur? Houd de introductie kort en dichtbij hun stage- of werkbeelden.

Lesdoel

Ik kan de begrippen identiteit en gelijkwaardigheid in mijn eigen woorden uitleggen en beschrijven hoe mijn top 10 normen en waarden invloed hebben op mijn professionele houding op stage.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden passen bij: wie jij bent in de zorg?

Gebruik de opbrengst als start van het gesprek over identiteit. Verwachte woorden: respect, thuis, opvoeding, mening, gedrag, stage, vrienden, cultuur, eerlijkheid.

Identiteit begint dichtbij

  • Je identiteit gaat over wie jij bent

  • Dat zie je in hoe je denkt, voelt en reageert

  • Ook gewone dingen tellen mee: vrienden, thuis, school, online

  • In de zorg neem je die basis mee naar stage en werk

Leg uit dat identiteit niet alleen gaat over grote labels, maar ook over dagelijkse keuzes, stijl, humor, taal en omgang met anderen. Dat maakt het onderwerp herkenbaar voor 16- en 17-jarigen.

Wat vormt jouw identiteit?

Identiteit ontstaat niet door één ding, maar door meerdere invloeden tegelijk.


  • opvoeding en thuissituatie

  • cultuur en omgeving

  • leeftijd en levenservaring

  • vrienden, school en sociale media

  • normen en waarden die jij belangrijk vindt

Deze slide sluit aan op de flap/mindmap-opdracht. Benoem dat studenten sommige invloeden zelf kiezen en andere meekrijgen.

Wie jij bent, zie je in gedrag

  • Hoe jij praat met anderen

  • Waar jij snel een mening over hebt

  • Wat jij wel of niet normaal vindt

  • Hoe jij reageert in lastige situaties

Maak de brug naar de zorgpraktijk: identiteit blijft niet in je hoofd zitten, maar wordt zichtbaar in gedrag richting cliënten, collega's en begeleiders.

Wat zijn normen en waarden?

Waarden zijn dingen die jij belangrijk vindt, zoals respect, eerlijkheid of vrijheid.


Normen zijn regels of afspraken in gedrag die daaruit volgen.


Voorbeeld:

Waarde: respect

Norm: ik luister uit en spreek iemand netjes aan

Houd het onderscheid scherp: waarden = wat belangrijk is, normen = hoe je dat laat zien. Dit is nodig voor de latere matrix-opdracht.

Jouw waarden sturen jouw keuzes

  • je let op je toon

  • je komt afspraken na

  • je helpt iemand die vastloopt

  • je denkt na voor je oordeelt

  • je behandelt mensen serieus

Wat je dan vaak doet

Voorbeelden van waarden

  • respect

  • eerlijkheid

  • zorgzaamheid

  • verantwoordelijkheid

  • gelijkheid

Laat zien dat waarden niet vaag zijn: ze worden zichtbaar in kleine keuzes. Zo bereid je de overgang voor naar professionele houding.

Wat is een waarde?

A

Iets wat je belangrijk vindt

B

Een regel op stage

C

Een eerste indruk

D

Een taak van de docent

Check het onderscheid tussen waarden en normen. Veel studenten halen 'belangrijk vinden' en 'gedragsregel' nog door elkaar.

Maak de zinnen compleet

Je identiteit gaat over wie jij bent. Waarden zijn dingen die jij belangrijk vindt. Normen laten zien hoe je je dan gedraagt.

identiteit
Waarden
Normen
cultuur
mening
vrienden

De drie kernbegrippen uit het eerste blok moeten hier helder worden: identiteit, waarden en normen.

Hoe zie je jouw identiteit terug in gedrag?

Bespreek antwoorden die laten zien dat identiteit zichtbaar wordt in gedrag, zoals toon, mening, reageren, luisteren of omgaan met anderen.

Gelijkwaardigheid in de zorg

  • Gelijkwaardigheid betekent: ieder mens heeft dezelfde waarde

  • Mensen hoeven niet hetzelfde te zijn om gelijkwaardig te zijn

  • In de zorg kijk je verder dan uiterlijk, leeftijd, geloof of gedrag

  • Je behandelt iedereen met dezelfde basis van respect

Benadruk het verschil tussen gelijkwaardig en gelijk. Iedereen is anders, maar verdient dezelfde menselijke waardigheid.

Waarom dit juist in de zorg telt

In de zorg werk je met mensen die anders kunnen leven, denken of kiezen dan jij. Juist dan is jouw houding belangrijk. Professioneel handelen betekent dat je niet alleen reageert vanuit je eerste gevoel, maar bewust kiest voor respect, betrouwbaarheid en gelijkwaardigheid.

Dit is een dragende slide: maak hier de stap van persoonlijke identiteit naar beroepshouding expliciet.

Je neemt jezelf mee naar stage

  • Je waarden beïnvloeden hoe je kijkt naar cliënten

  • Ze bepalen vaak je eerste reactie

  • Ze kunnen helpen, maar ook botsen

  • Daarom moet je jezelf leren kennen

Gebruik herkenbare voorbeelden: iemand die direct wil helpen, iemand die snel oordeelt, iemand die moeite heeft met andere leefstijlen.

Persoonlijke mening en beroepshouding

Een persoonlijke mening is wat jij ergens van vindt.


Een professionele beroepshouding is hoe jij handelt in je werk, ook als jouw mening anders is.


In de zorg staat niet jouw oordeel centraal, maar goede zorg en respectvolle omgang.

Noem dat studenten niet hoeven te doen alsof ze geen mening hebben. De kern is dat die mening niet leidend mag zijn in de zorgrelatie.

Het verschil in de praktijk

  • spontaan en privé

  • gevormd door opvoeding en ervaring

  • kan sterk of emotioneel zijn

  • hoeft niet altijd neutraal te zijn

Professionele beroepshouding

  • bewust en doordacht

  • past bij de zorgrol

  • respectvol en betrouwbaar

  • gericht op goede zorg voor de ander

Persoonlijke mening

Laat studenten zien dat professioneel handelen niet betekent dat je 'neutraal als robot' bent, maar dat je bewust en passend handelt.

Wat betekent gelijkwaardigheid in de zorg?

A

Iedereen moet hetzelfde zijn

B

Iedereen heeft dezelfde waarde

C

De zorgverlener beslist altijd

D

Je mening telt het meest

Laat het verschil tussen gelijk en gelijkwaardig terugkomen.

Wat vind jij het lastigst in de zorgpraktijk?

1

Niet oordelen

2

Rustig blijven

3

Respect tonen

4

Mijn mening parkeren

Deze slide heeft geen instructies

Vul de kernwoorden in

Een persoonlijke mening is wat jij ergens van vindt. Een professionele beroepshouding is hoe jij handelt in je werk. In de zorg kies je bewust voor respect en goede zorg.

persoonlijke mening
professionele beroepshouding
respect
identiteit
leeftijd
overtuiging

Deze invuloefening verankert het verschil tussen mening en beroepshouding met het sleutelwoord respect.

Casus: te jong gevonden worden

Een cliënt zegt: 'Jij bent veel te jong om mij te helpen.'


Deze situatie raakt vaak aan identiteit: leeftijd, onzekerheid en hoe jij gezien wilt worden.


Professioneel reageren betekent dat je rustig blijft, respect toont en laat zien dat je de cliënt serieus neemt.

Koppel aan Casus 1.1. Bespreek dat een student zich aangevallen kan voelen, maar dat de reactie toch professioneel moet blijven.

Casus: overtuiging en verschil

Soms botst jouw eigen overtuiging met hoe een cliënt eruitziet of leeft, bijvoorbeeld door tatoeages, geloof, taalgebruik of keuzes in het leven.


Professioneel handelen vraagt dan dat je niet blijft hangen in je oordeel, maar de cliënt als mens centraal houdt.

Koppel aan Casus 1.2. Houd het breed en veilig: het gaat niet om iemands uiterlijk op zich, maar om omgaan met verschil zonder dat dit de zorg schaadt.

Van waarde naar gedrag

Voorbeeld met de waarde respect:


  • je luistert zonder te onderbreken

  • je reageert rustig bij kritiek

  • je maakt geen grapjes ten koste van een cliënt

  • je blijft netjes, ook als iemand lastig doet

Gebruik hier de vraag uit de planning: hoe reageer je als respect jouw belangrijkste waarde is? Maak duidelijk dat waarden zichtbaar worden in concreet gedrag.

Jouw top 10 als nulmeting

De Top 10 Normen- en Waardenmatrix laat zien:


  • welke waarden jij het belangrijkst vindt

  • welke normen daarbij passen

  • hoe dit invloed heeft op jouw houding op stage


Dit is een startpunt: je leert jezelf beter kennen als toekomstig zorgprofessional.

Verwijs naar Opdracht A2 (Deel 1) als portfolio-start. Benadruk dat het geen toets van 'goed of fout' is, maar een bewuste nulmeting.

Waarom zelfkennis professioneel is

Wie weet wat hij of zij belangrijk vindt, kan bewuster handelen.


Zelfkennis helpt je om:

  • sterker te reageren in lastige situaties

  • minder snel te oordelen

  • betrouwbaarder over te komen

  • te groeien in je rol in de zorg

Laat het landen: identiteit en waarden zijn geen privéonderwerp los van school, maar onderdeel van professioneel worden.

Wat past het best bij professioneel reageren?

A

Je bewijst direct dat je gelijk hebt

B

Je negeert de cliënt helemaal

C

Je blijft rustig en respectvol

D

Je zegt wat je echt van iemand vindt

Sluit aan op beide casussen: te jong gevonden worden en botsende overtuigingen.

Welke waarde wil jij op stage echt laten zien?

Goede antwoorden noemen concreet gedrag vanuit een waarde, bijvoorbeeld luisteren, rustig blijven, serieus nemen, netjes spreken of niet oordelen.

Hoe zeker voel jij je nu over identiteit en waarden?

Deze slide heeft geen instructies

Wat neem jij mee uit deze les?

Laat studenten kort benoemen wat is blijven hangen, bijvoorbeeld identiteit, gelijkwaardigheid, waarden, normen of beroepshouding.

Welk onderdeel hielp jou het meest begrijpen?

Antwoorden kunnen gaan over de flapopdracht, voorbeelden uit de zorg, casussen of het onderscheid tussen mening en beroepshouding.

Begrippenlijst

identiteit - wie jij bent, gevormd door ervaringen, omgeving, opvoeding en keuzes

waarden - dingen die jij belangrijk vindt in het leven

normen - gedragsregels of afspraken die laten zien hoe je handelt

gelijkwaardigheid - het idee dat ieder mens dezelfde waarde heeft

persoonlijke mening - wat jij ergens zelf van vindt

professionele beroepshouding - de manier waarop je passend en respectvol handelt in je werk

stagehouding - hoe jij je opstelt en gedraagt op je stageplek

Deze slide heeft geen instructies