Les 3 12 september 2026 (VO3)

• Nederlands
• Secondary Education
• Age 13

Les 3 12 september 2026 (VO3)

Les 2 VO3

Wat gaan we vandaag doen? 

1. Hoe ging het met het huiswerk?  

2. Slides opsturen: liever in een pdf of een link?

3. Cursus 1 Meer dan lezen §2 inleiding en slot 

4. Cursus 5 Grammatica §3 Samentrekking (blz 210-211)   

Hoe ging het met huiswerk maken?

😒🙁😐🙂😃

Hoe lang duurde het huiswerk maken ongeveer?

minder dan 1.5 uur

meer dan 1.5 uur

Lezen: Inleiding en slot

Volgende leesonderwerp: Inleiding en slot

Nieuw Nederlands

§ 2 Inleiding en slot

Lezen: Inleiding en slot

Doelen:

Begrijpen wat 

1. de functies zijn van de inleiding
2. welke aandachtstrekkers er vaak worden gebruikt
3. het slot van een tekst inhoudt
4. wat signaalwoorden ook alweer zijn?

Lezen: Inleiding en slot

Hoe gaan we aan het werk:

• Tekst lezen in het lesboek
  
• Filmpje kijken
  
• Opdracht 2 maken
  

Samentrekkingen komen voor op drie niveaus:

1. Woordniveau 

2. Woordgroepsniveau 

3. Zinsniveau 

Samentrekkingen

Samentrekkingen

1. Woordniveau: zon- en feestdagen (streepje)

2. Woordgroepsniveau: dure auto's en huizen (geen streepje)

3. Zinsniveau: Iris volleybalt op zaterdag en Peter op zondag.

Op woordniveau; woorddeel

land- en tuinbouw – hier is het woorddeel bouw weggelaten; het is een samentrekking van landbouw en tuinbouw;

donkerblauw en -groen – hier is het woorddeel donker weggelaten; het is een samentrekking van donkerblauw en donkergroen;

Op woordgroepsniveau; heel woord

oude en nieuwe boeken – hier is een heel woord weggelaten, namelijk boeken; daarom komt er geen streepje;

aardige artsen en verpleegkundigen – hier is een heel woord weggelaten, namelijk aardige; daarom komt er geen streepje.

Op zinsniveau; een (of meer) zinsdelen

Je wilt en krijgt een leuk cadeautje. - hier zijn de zinsdelen 'je' en 'een leuk cadeautje' weggelaten.

Iris volleybalt op zaterdag en Peter op zondag. - hier is het zinsdeel 'volleybalt' weggelaten.

Samentrekkingen 

• Voorwaartse samentrekking:
  Het stuk wat weggelaten wordt, staat achteraan:
  een goedkope armband en een dure. 
  
  
• Achterwaartse samentrekking:
  Het stuk wat weggelaten wordt, staat vooraan:
  in voor- en tegenspoed

dames- en herenschoenen

1. woordniveau
2. woordgroepsniveau
3. zinsniveau

Hidde mailde en Luuk belde het bestuur.

1. woordniveau
2. woordgroepsniveau
3. zinsniveau

kleine en grote landen

1. woordniveau
2. woordgroepsniveau
3. zinsniveau

dames- en herenschoenen

1. voorwaartse samentrekking
2. achterwaartse samentrekking

feestmutsen en -neuzen

1. voorwaartse samentrekking
2. achterwaartse samentrekking

beroemde zwemmers en schaatsers

1. voorwaartse samentrekking
2. achterwaartse samentrekking

Hidde mailde en Luuk belde het bestuur.

1. voorwaartse samentrekking
2. achterwaartse samentrekking

in voor- en tegenspoed

1. voorwaartse samentrekking
2. achterwaartse samentrekking

Hoe kun je dit korter schrijven?
landsgrenzen en provinciegrenzen

Samentrekking op zinsniveau: voorwaarden

Het feest duurde lang en het feest was erg gezellig.

Dezelfde functie: In beide zinnen is 'het feest' het onderwerp

Dezelfde betekenis: 'het feest' heeft dezelfde betekenis

Hetzelfde getal: 'het feest' heeft hetzelfde getal

--> samentrekking op zinsniveau:

Het feest duurde lang en was erg gezellig.

Samentrekking op zinsniveau: voorwaarden

De clown trok zijn kleren uit en hij trok zich niets van zijn publiek aan.

Dezelfde functie: In beide zinnen is 'trok' de persoonsvorm.

Dezelfde betekenis: 'trok' heeft NIET dezelfde betekenis

Hetzelfde getal: 'trok' heeft hetzelfde getal

--> samentrekking op zinsniveau is NIET mogelijk, want 'trok'' heeft in het 2de deel van de zin een andere betekenis!

Lesafsluiting: Huiswerk

 ▪ Cursus 5 grammatica: par. 3: Samentrekking; maak opdracht 1, 2 en 3.   

▪ Cursus 1 Meer dan lezen §2 inleiding en slot; maak opdracht 1 , 3 en 5.   

 Tot volgende week bij de fysieke les.