2 Wat is werken?
Werken en beroepen
Onderdelen in deze les
Werken en beroepen
Open breed en herkenbaar: werken is iets wat leerlingen al zien in hun omgeving. Kondig aan dat de les gaat over wat werken is en over herkenbare beroepen, met extra aandacht voor werken in een winkel.
Ons leerdoel
Ik kan uitleggen wat werken is, verschillende beroepen herkennen en benoemen, en foto’s sorteren per beroep.
Deze slide heeft geen instructies
Welk beroep ken jij al?
Gebruik de woordwolk als korte start. Laat leerlingen beroepen noemen die ze al kennen of al gezien hebben.
Wat is werken?
Hou het eenvoudig: werken betekent iets doen dat bij een beroep hoort. Vermijd een moeilijke economische uitleg; focus op herkenning en betekenis in het dagelijks leven.
Wat is werken?
Werken is taken doen voor een beroep
Je helpt andere mensen of maakt iets
Voor werk krijg je meestal loon
Hou het eenvoudig: werken betekent iets doen dat bij een beroep hoort. Vermijd een moeilijke economische uitleg; focus op herkenning en betekenis in het dagelijks leven.
Werk en helpen
Niet alles wat je doet, is werk als beroep.
Werk: je doet taken in een beroep
Helpen: je helpt thuis of op school
Taak: een klus die je moet doen
Benadruk het verschil zonder thuis helpen minder belangrijk te maken. Leerlingen mogen begrijpen dat helpen goed is, maar niet hetzelfde is als een beroep hebben.
Betaald werk
Bij betaald werk krijg je geld voor je taken
Dat geld heet loon
Een baas of bedrijf geeft het werk
Gebruik eventueel herkenbare woorden zoals baas, winkel, firma of werkplaats als dat beter aansluit bij de groep.
Taken thuis of op school
Koppel aan de leefwereld van de leerlingen. Laat zien dat taken thuis of op school ook waardevol zijn, maar dat ze anders zijn dan een beroep.
Taken thuis of op school
Afwassen
Tafels proper maken
Boeken uitdelen
Dit zijn taken of hulp. Meestal is dit geen betaald werk.
Koppel aan de leefwereld van de leerlingen. Laat zien dat taken thuis of op school ook waardevol zijn, maar dat ze anders zijn dan een beroep.
Beroepen om te kennen
In deze les leren we herkenbare beroepen kennen:
winkelmedewerker
lasser
schilder
keukenmedewerker
kapper
postbode
chauffeur
poetshulp
magazijnmedewerker
Dit is een overzichtsslide. Spreek de namen rustig uit en laat leerlingen de woorden horen voor ze ze later moeten herkennen.
Wanneer is iets betaald werk?
Je krijgt loon
Je helpt thuis
Je deelt boeken uit
Je dekt de tafel
De juiste link is betaald werk = geld of loon krijgen. De andere opties zijn voorbeelden van helpen of taken.
Werk, helpen en loon
Bij werken doe je taken in een beroep. Bij betaald werk krijg je loon. Thuis afwassen is meestal helpen.
Alle woorden komen letterlijk uit de eerste slides: werken, beroep, loon en helpen.
Noem 1 taak thuis of op school.
Verwacht korte voorbeelden zoals: afwassen, tafels proper maken, boeken uitdelen. Bespreek dat dit helpen of taken zijn en meestal geen beroep.
Winkelmedewerker
Leg extra nadruk op dit beroep, omdat het een mogelijke uitstroomrichting is. Gebruik woorden als rek, kassa, klant en winkelkar.
Winkelmedewerker
Werkt in een winkel
Vult rekken aan
Helpt klanten
Werkt aan de kassa
Leg extra nadruk op dit beroep, omdat het een mogelijke uitstroomrichting is. Gebruik woorden als rek, kassa, klant en winkelkar.
Werken in een winkel
Maak de link tussen houding en taak: in een winkel is vriendelijk zijn ook deel van het werk. Noem eventueel ook op tijd komen en verzorgd werken.
Werken in een winkel
Producten op de juiste plaats zetten
Prijzen controleren
Netjes en vriendelijk zijn
Soms een uniform dragen
Maak de link tussen houding en taak: in een winkel is vriendelijk zijn ook deel van het werk. Noem eventueel ook op tijd komen en verzorgd werken.
Wat hoort bij de winkel?
Werkplek:
Materialen:
Kleding:
Woorden:
Gebruik echte voorbeelden uit de buurt als dat kan. Herhaal de woordenschat hardop.
Wat hoort bij de winkel?
Werkplek: supermarkt of andere winkel
Materialen: kassa, producten, kar, scanner
Kleding: soms schort of uniform
Woorden: klant, rek, prijs, kassa
Gebruik echte voorbeelden uit de buurt als dat kan. Herhaal de woordenschat hardop.
Waar werkt een winkelmedewerker?
In een kapsalon
In een winkel
In een fabriek
In een keuken
De andere opties verwijzen naar andere beroepen uit de les: kapper, lasser en keukenmedewerker.
Werken in een winkel
Een winkelmedewerker werkt in een winkel. Die persoon vult rekken aan en helpt klanten. Soms werkt hij aan de kassa.
Herhaalt de kernwoorden van de winkelblokken: winkel, rekken, klanten, kassa.
Wat helpt het meest om dit beroep te herkennen?
Werkplek
Kleding
Materialen
Taak
Deze slide heeft geen instructies
Lasser
Hou het concreet: een lasser werkt vaak in een werkplaats en maakt metalen delen aan elkaar vast. Veiligheid is hier een belangrijk herkenningspunt.
Lasser
Werkt met metaal
Maakt stukken vast aan elkaar
Gebruikt warmte en gereedschap
Werkt veilig met bescherming
Hou het concreet: een lasser werkt vaak in een werkplaats en maakt metalen delen aan elkaar vast. Veiligheid is hier een belangrijk herkenningspunt.
Wat hoort bij de lasser?
Werkplek:
Materialen:
Kleding:
Woorden:
Noem dat vonken vaak opvallen op foto's. Dat helpt straks bij het herkennen van het beroep.
Wat hoort bij de lasser?
Werkplek: werkplaats of fabriek
Materialen: lasapparaat, metaal
Kleding: helm, handschoenen, stevige kleren
Woorden: metaal, vonken, helm
Noem dat vonken vaak opvallen op foto's. Dat helpt straks bij het herkennen van het beroep.
Wat hoort bij een lasser?
Schaar
Lasapparaat
Verfrol
Kassa
Alle opties zijn materialen uit beroepen in de les. Alleen het lasapparaat hoort bij de lasser.
De lasser
Een lasser werkt met metaal. Hij werkt vaak in een werkplaats. Voor veiligheid draagt hij een helm en zie je soms vonken.
De woorden metaal, werkplaats, helm en vonken zijn de duidelijke herkenningspunten van dit beroep.
Schilder
Maak duidelijk dat een schilder niet alleen verft, maar ook voorbereidt: afplakken, schuren, proper maken. Hou de woorden toch eenvoudig op de slide.
Schilder
Verft muren, deuren of plafonds
Maakt eerst de ondergrond klaar
Gebruikt verf, borstel of rol
Maak duidelijk dat een schilder niet alleen verft, maar ook voorbereidt: afplakken, schuren, proper maken. Hou de woorden toch eenvoudig op de slide.
Wat hoort bij de schilder?
Werkplek:
Materialen:
Kleding:
Woorden:
Laat leerlingen zoeken naar zichtbare dingen op foto's: verfpot, rol, ladder, vlekken op kleren.
Wat hoort bij de schilder?
Werkplek: huizen, gebouwen, kamers
Materialen: verf, verfrol, ladder
Kleding: werkkleren
Woorden: verf, muur, ladder
Laat leerlingen zoeken naar zichtbare dingen op foto's: verfpot, rol, ladder, vlekken op kleren.
Welk materiaal gebruikt een schilder?
Scanner
Verfrol
Schaar
Föhn
De afleiders komen uit andere beroepen: winkelmedewerker en kapper.
Wat verft een schilder?
Korte voorbeeldantwoorden: muur, deur, plafond. Bespreek dat een schilder ook eerst voorbereidt.
Keukenmedewerker
Leg kort uit wat hygiënisch betekent: proper en veilig werken met eten.
Keukenmedewerker
Werkt in een keuken
Helpt met eten maken
Wast af en houdt de keuken proper
Werkt netjes en hygiënisch
Leg kort uit wat hygiënisch betekent: proper en veilig werken met eten.
Wat hoort bij de keuken?
Werkplek:
Materialen:
Kleding:
Woorden:
Benadruk veiligheid rond warme toestellen en messen, zonder uit te weiden.
Wat hoort bij de keuken?
Werkplek: restaurant, grootkeuken, schoolkeuken
Materialen: messen, pannen, borden
Kleding: schort, haarnetje
Woorden: koken, afwassen, proper
Benadruk veiligheid rond warme toestellen en messen, zonder uit te weiden.
Wat hoort bij de keukenmedewerker?
Haarnetje
Helm
Ladder
Spiegel
Het haarnetje en de schort zijn typische herkenningspunten voor proper en hygiënisch werken in een keuken.
In de keuken
Een keukenmedewerker werkt in een keuken. Die persoon helpt met eten maken en blijft proper. Vaak draagt hij een schort.
De zinnen sluiten aan bij de slides over keukenmedewerker en keukenwoorden.
Kapper
Verbind met herkenbare ervaringen van leerlingen: naar de kapper gaan, wachten, haren wassen, knippen.
Kapper
Knipt en verzorgt haar
Werkt met klanten
Gebruikt schaar, kam en spiegel
Verbind met herkenbare ervaringen van leerlingen: naar de kapper gaan, wachten, haren wassen, knippen.
Wat hoort bij de kapper?
Werkplek:
Materialen:
Kleding:
Woorden:
Laat leerlingen op foto's letten op de stoel, spiegel en kappersmateriaal.
Wat hoort bij de kapper?
Werkplek: kapsalon
Materialen: schaar, kam, föhn
Kleding: werkkleren of schort
Woorden: haar, knippen, klant
Laat leerlingen op foto's letten op de stoel, spiegel en kappersmateriaal.
Waar werkt een kapper?
In een magazijn
In een winkel
In een kapsalon
In een werkplaats
Laat leerlingen het verschil zien tussen werkplek en materiaal. Hier gaat het enkel om de plaats.
De kapper
Een kapper knipt haar en werkt met klanten. Hij gebruikt een schaar en een kam.
Kernwoorden van de kapper: haar, klant, schaar, kam.
Nog meer beroepen
Postbode:
Chauffeur:
Poetshulp:
Magazijnmedewerker:
Hou dit als verbreding. Deze beroepen hoeven minder diep dan de kernberoepen, maar moeten wel herkenbaar en benoembaar zijn.
Nog meer beroepen
Postbode: brengt brieven en pakjes
Chauffeur: rijdt met bus, vrachtwagen of bestelwagen
Poetshulp: maakt schoon
Magazijnmedewerker: zet goederen klaar
Hou dit als verbreding. Deze beroepen hoeven minder diep dan de kernberoepen, maar moeten wel herkenbaar en benoembaar zijn.
Herkennen op een foto
Je kan een beroep vaak zien aan:
de werkplek
de kleding
de materialen
de taak die iemand doet
Deze slide bereidt het sorteren van foto's voor zonder de oefening zelf uit te werken. Gebruik de vier kijkpunten telkens opnieuw bij voorbeelden.
Voorbeeld: zo herken je een beroep
Dozen en rekken zichtbaar
Werk in een opslagruimte
Iemand zet goederen klaar
Dan past de foto bij een ?
Model hardop hoe je kijkt: eerst de plaats, dan de spullen, dan de taak. Dit ondersteunt later het sorteren van foto's per beroep.
Voorbeeld: zo herken je een beroep
Dozen en rekken zichtbaar
Werk in een opslagruimte
Iemand zet goederen klaar
Dan past de foto bij een magazijnmedewerker.
Model hardop hoe je kijkt: eerst de plaats, dan de spullen, dan de taak. Dit ondersteunt later het sorteren van foto's per beroep.
Beroep en toekomst
Beroepen zijn belangrijk in het dagelijks leven.
Misschien past later een beroep bij jou, zoals:
werken in een winkel
helpen in een keuken
schilderen
werken in een magazijn
werken als lasser
Hou het positief en realistisch. De bedoeling is niet kiezen, maar zien dat werk iets is wat bij hun toekomst kan horen.
Iemand zet goederen klaar in een opslagruimte. Welk beroep?
Postbode
Chauffeur
Poetshulp
Magazijnmedewerker
Dit is een eenvoudige toepassingsvraag op basis van taak en werkplek, zoals voorbereid op de slides over foto's herkennen.
Opdracht:
Maak de opdracht die je op papier van de juf hebt gekregen.
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
werken - taken doen in een beroep
beroep - het werk dat iemand doet
loon - geld dat je krijgt voor werk
winkelmedewerker - iemand die in een winkel werkt
lasser - iemand die metaal aan elkaar vastmaakt
schilder - iemand die muren of andere delen verft
keukenmedewerker - iemand die helpt in een keuken
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
kapper - iemand die haar knipt en verzorgt
postbode - iemand die brieven en pakjes brengt
chauffeur - iemand die een voertuig bestuurt voor het werk
poetshulp - iemand die schoonmaakt
magazijnmedewerker - iemand die goederen in een magazijn klaarzet
werkplek - de plaats waar iemand werkt
klant - iemand die iets koopt of hulp krijgt
Deze slide heeft geen instructies
