Elektriciteit, al eeuwenoud! De boeiende geschiedenis van elektriciteit
Elektriciteit, al eeuwenoud! De boeiende geschiedenis van elektriciteit
Welke uitvindingen die te maken hebben met elektriciteit, ken je al?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les
kan je belangrijke uitvindingen over elektriciteit benoemen
kan je de uitvinders herkennen en deze situeren in de tijd.
Elektriciteit: een eeuwenoud fenomeen
Elektriciteit bestaat al miljoenen jaren. Bliksem is hier een bekend voorbeeld van. Mensen ontdekten elektriciteit pas veel later.
Thales van Milete: statische elektriciteit
Rond 600 v.C. ontdekte Thales dat barnsteen na opwrijven lichte voorwerpen aantrekt. Dit was één van de eerste ontdekkingen rond elektriciteit. Vele eeuwen dachten de geleerden dat statische elektriciteit alleen maar voorkwam bij enkele steensoorten. Pas in de 16de eeuw groeide het inzicht dat bijna alle voorwerpen elektrisch kunnen worden geladen.
Benjamin Franklin: de kracht van bliksem
De Amerikaan Benjamin Franklin (18de eeuw) leefde in een tijd dat de mensen nog niet wisten dat bliksem ontstaat door kortsluiting in de lucht. Zelf vermoedde hij dat in elk geval elektriciteit in het spel was. Waaghals Benjamin liet in 1752 tijdens een onweersbui een vlieger op, waar hij met een touw een sleutel aan had vastgebonden. Hij hield zijn vinger vlak bij de sleutel. Ja! De bliksem sloeg in op de vlieger en uit de sleutel sprong een enorme vonk over naar zijn vinger. Reken maar dat die vinger pijn deed.
Benjamin Franklin: de kracht van bliksem
Toch was Benjamin blij: bliksem was dus echt elektriciteit. Al een jaar na dit experiment stelde hij trots zijn uitvinding voor: de bliksemafleider. Die vangt de inslaande bliksem op en geleidt die naar de aarde. Zo wordt een boel schade vermeden.
Galvani en Volta: van kikker tot batterij
Luigi Galvani ontdekte in de 18de eeuw 'dierlijke elektriciteit'. Allesandro Volta onderzocht dit verder en bouwde in 1800 de eerste batterij.
Galvani en Volta: van kikker tot batterij
Luigi Galvani (18de eeuw) was een Italiaan die kikkers bestudeerde. En zo kwam het dat hij op een dag het zenuwstelsel van een dode kikvors in contact bracht met twee verschillende metalen. Warempel! De poten bewogen. Zijn verklaring hiervoor: dode dieren bevatten elektriciteit!
‘’Onzin’’, zei Allessandro Volta, ook al een Italiaan. Dat die poten bewogen, had alles te maken met de twee metalen die elkaar aanraakten. De kikker deed er verder niet toe. Volta besloot dit verder te onderzoeken.
Galvani en Volta: van kikker tot batterij
Maar algauw merkte hij dat de kikker toch niet onbelangrijk was. Dode kikkers vond hij maar vies en daarom verving hij ze door een vochtig schijfje watten. Met succes! Het principe van de batterij was ontdekt. We schrijven 1800.
Michael Faraday: elektriciteit opwekken
In 1831 bracht de Engelsman Michaël Faraday een magneet in een spoel en bewoog die magneet heen en weer. ‘Jeetje, er ontstaat elektriciteit!’, riep Michaël uit. Hij had ontdekt dat beweging en een magneet samen elektriciteit opwekt. Het gebruik van de dynamo kende hier zijn start.
Thomas Edison: de eerste elektriciteitscentrale
De ontdekking van Michaël Faraday heeft geleid tot een heuse revolutie. Want nu was duidelijk hoe op grote schaal elektriciteit kon worden geproduceerd. In 1882 werd de eerste elektriciteitscentrale in New York gebouwd. Die kon 1200 lampen tegelijkertijd laten branden. Zo had een hele wijk licht. De geniale uitvinder daarvan was Thomas Edison. Deze Amerikaan heeft heel wat uitgevonden. Zijn belangrijkste uitvinding is wellicht de gloeilamp.
Samuel Morse: communicatie met elektriciteit
In 1844 ontwikkelde Samuel Morse de telegraaf en de morsecode. Met dit toestel kon je elektrische signalen als boodschappen sturen.
Samuel Morse: communicatie met elektriciteit
Werking van de telegraaf
De verzender had een schakelaartje om afwisselend stroom door te sturen of tegen te houden. Als er stroom door de kring liep, drukte hij aan de andere kant een elektromagneet een streepje of een puntje in een rol papier. Een lange stroomstoot maakte een lange streep, een korte stroomimpuls liet maar een klein puntje achter. Morse had voor zijn telegraaf een alfabet bedacht waarbij alle letters werden uitgedrukt met streepjes en puntjes, morsecode genaamd. Op die manier konden mensen op grote afstand boodschappen versturen.
Thomas Edison: licht voor iedereen
Edison opende de eerste elektriciteitscentrale (1882) en vond de gloeilamp uit. Hij zorgde voor licht in hele wijken en veranderde de wereld.
Wie heeft de bliksemafleider uitgevonden?
Luigi Galvani
Thomas Edison
Thales van Milete
Benjamin Franklin
Wie ontdekte 'dierlijke' elektriciteit?
Luigi Galvani
Michaël Faraday
Allessandro Volta
Samule Morse
Wie heeft de batterij uitgevonden?
Benjamin Franklin
Allessandro Volta
Thomas Edison
Michaël Faraday
Wie is de uitvinder van de gloeilamp?
Thomas Edison
Thales van Milete
Luigi Galvani
Samule Morse
Wie heeft de telegraaf uitgevonden?
Benjamin Franklin
Samule Morse
Allessandro Volta
Michaël Faraday
Elektriciteit, al eeuwenoud!
Zet de uitvindingen in chronologische volgorde.
Elektriciteit, al eeuwenoud!
Zet de uitvindingen in chronologische volgorde.
Bespreek per twee
Welke uitvinding vind jij het belangrijkst en waarom?
Wat denk je dat er nog gaat uitgevonden worden in de toekomst?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
Tijdlijn: uitvinders en hun uitvindingen
Wie?
- Statische elektriciteit (600 v.C.) - Bliksemafleider (1752) - 'Dierlijke' elektriciteit (18de eeuw) - Eerste batterij (1800) - Dynamo (1831) - Telegraaf (1844) - Gloeilamp & centrale (1882)
- Thales van Milete - Benjamin Franklin - Luigi Galvani - Allesandro Volta - Michael Faraday - Samuel Morse - Thomas Edison
Wat & wanneer?
Vul aan de hand van deze tabel het studeerblad in.
Verbetersleutel