ALGEMENE DIDACTIEK
2026-2027 sem 1
LES 4
ALGEMENE DIDACTIEK
2026-2027 sem 1
LES 4
Deze slide heeft geen instructies
kaderen in het geheel van de cursus - Waar zitten we?
bij samenwerken: vaak keuze - wees niet bang om keuze te maken om alleen te werken
moeilijk om voorbeelden te geven als je nog geen les geeft
Deze slide heeft geen instructies
Boodschappen van algemeen nut
Deze slide heeft geen instructies
Heb je alle feedback gevonden bij Opdracht 1?
Zeker! Gevonden, gelezen en genoteerd!
Ja. Gevonden, maar niet zeker of ik alles gelezen heb....
Feedback? Welke feedback?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht 1: feedback en score
algemene feedback
individuele feedback
Deze slide heeft geen instructies
Jullie gaven feedback en ideeën. Toppers!
Deze slide heeft geen instructies
“Er komen heel veel nieuwe dingen op mij af.”
Dat zegt eigenlijk:
Ik ben mijn weg nog aan het zoeken in een nieuwe taal en een nieuw kader.
TIP
Gebruik het lexicon en duid na elke les aan welke termen nieuw waren. Geef zelf een voorbeeld dat bij deze term past.
Leg een lijst aan van woorden die je moeilijk vindt.
Deze slide heeft geen instructies
“Ik geef nog geen les, dus het blijft soms abstract.”
Dat zegt eigenlijk:
Ik heb nood aan voorbeelden, herkenbare situaties en tijd om ervaring op te bouwen.
TIP
Gebruik de input en ervaringen van je medestudenten. Vraag bij eens aan elkaar: “Hoe doe jij dat in jouw klas?”
Deze slide heeft geen instructies
“Het gaat soms wat snel.”
Dat zegt eigenlijk:
Ik heb nood aan herhaling, verwerkingstijd of een duidelijke kapstok.
Ik kan de leerstof opdelen in kleinere stukken, kernbegrippen voor mezelf samenvatten en bewust tijd voorzien om te herhalen.
Deze slide heeft geen instructies
“Ik ben ontgoocheld over mijn score.”
Dat zegt eigenlijk:
Ik neem dit vak ernstig en ik wil het goed doen.
TIP
Kies uit je feedback bij Opdracht 1 één werkpunt en neem dat bewust mee naar Opdracht 2.
Deze slide heeft geen instructies
“Ik voel me trots.”
Dat zegt eigenlijk:
Ik zie dat ik al stappen gezet heb.
TIP
Schrijf op wat goed ging en waarom. Deel dat met elkaar.
Deze slide heeft geen instructies
“We zijn met een grote groep.”
Dat zegt eigenlijk:
Zelfstandig werken en leren van elkaar zijn hier extra belangrijk.
TIP
Spreek af met een vaste studiebuddy of een vast groepje en check na elke les samen of jullie de kern begrepen hebben.
Deze slide heeft geen instructies
“Ik kan meteen gebruiken wat ik hier leer.”
Dat zegt eigenlijk:
Ik zie al hoe theorie en praktijk elkaar kunnen versterken.
TIP
Probeer deze week één ding uit in je klas en vertel er volgende les over aan je buur.
Deze slide heeft geen instructies
Vandaag...
Check-in H0 - H3
H4 | Je les vormgeven
Vooruitblik Deel 3
Deze slide heeft geen instructies
H0 | Voor we beginnen...
Drie vragen die je de hele les meeneemt:
Waar baseer ik me op?
Wat jij ziet, wat je leerlingen laten zien en wat onderzoek weet over leren.
Wie ziet hier iets wat ik niet zie?
Leerlingen, je mentor, collega’s, medestudenten.
Werkte het? Hoe weet ik dat?
Spreek af waaraan je dat ziet en kijk er dan ook echt naar.
Deze slide heeft geen instructies
Voor we beginnen
Text
0
Deze slide heeft geen instructies
Lotte, 3e jaar economie
Bij groepsopdrachten werkt ze nauwelijks mee: ze zit erbij, maar laat de anderen het werk doen.
Eerste indruk?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Waar baseer ik me op?
Jij ziet dat ze niet veel doet.
Lotte toont bij individuele taken dat ze het kan.
Onderzoek toont aan dat groepswerk beter werkt met een eigen rol per leerling.
Wie ziet hier iets wat ik niet zie?
Lotte zegt: “De anderen beslissen altijd alles al.”
Een collega ziet haar in duo’s wél actief meedoen.
Werkte het? Hoe weet ik dat?
Vaste rollen en een kleiner groepje. Afspraak vooraf: iedereen brengt minstens één keer iets in + de groep gebruikt van elk lid minstens één idee.
DOEL VAN DEZE SLIDE
De drie vragen uit H0 (cursus Deel 2, 0.1.1-0.1.3, p. 4-6) toepassen op een herkenbare situatie die niet over leerstof gaat, maar over gedrag en werkvormen. Zo zien studenten dat de vragen breed bruikbaar zijn.
INSTAP (voor de bullets verschijnen)
Vertel: Lotte zit in het 3e jaar economie. Bij groepsopdrachten werkt ze nauwelijks mee: ze zit erbij, maar laat de anderen het werk doen.
Vraag: "Wat is jullie eerste gedachte?" Laat 2-3 antwoorden komen. Meestal: niet gemotiveerd, lui, verlegen.
Benoem: dat is een eerste indruk. Die is waardevol, maar het is een startpunt, geen eindpunt (H0, 0.2).
BULLET 1 - Waar baseer ik me op?
Leg de drie bronnen naast elkaar:
- Wat jij ziet: ze kijkt weg, zegt weinig, neemt geen taak op.
- Wat Lotte laat zien: individuele taken lukken goed, ze kent de leerstof dus wel.
- Wat onderzoek weet: samenwerkend leren werkt pas met individuele verantwoordelijkheid en een duidelijke rol voor elke leerling (Johnson & Johnson; Slavin). Zonder die structuur laten sommigen het werk aan anderen over.
Vraag: "Klopt 'niet gemotiveerd' nog?" Conclusie: misschien zit het probleem in de opdracht, niet in Lotte.
BULLET 2 - Wie ziet hier iets wat ik niet zie?
Je vraagt het Lotte zelf na de les. Ze zegt dat twee anderen altijd alles al beslissen. Een collega ziet haar in duo's wel actief.
Benoem: leerlingen weten vaak goed waar ze vastlopen. Collega's zien dezelfde leerling in een andere context (H0, 0.1.2, p. 5).
Conclusie: niet de motivatie, wel de werkvorm.
BULLET 3 - Werkte het? Hoe weet ik dat?
Aanpassing: vaste rollen (tijdsbewaker, verslaggever, bronnenzoeker) en een kleiner groepje.
Benadruk: spreek vooraf iets kleins en zichtbaars af: brengt Lotte minstens een keer iets in? En kijk er na de les ook echt naar. Deze vraag wordt het vaakst overgeslagen (H0, 0.1.3, p. 6).
Lukt het niet? Geen mislukking: opnieuw bij vraag 1, met meer informatie.
AFRONDING
Was je bij je eerste gedachte gebleven, dan had je Lotte aangesproken op haar motivatie, terwijl het probleem bij de werkvorm lag.
LINKS
- Slide 12 ("We zijn met een grote groep"): ook zij werken in groepjes. Vraag: "Herken je een Lotte in jullie eigen groepje?"
- Sta je nog niet voor de klas? Vraag 2 kun je nu al oefenen: vraag je mentor waarom hij iets deed, of leg je lesontwerp voor aan een medestudent uit een ander vak (p. 5).
- Kader Onderbouwd? op het einde van elk hoofdstuk: we komen ze vandaag nog tegen.
Waar baseer ik me op?
Je observatiestage
Deze cursus en je volledige opleiding.
Wie ziet iets wat ik niet zie?
Leg je lesontwerp voor aan een medestudent uit een heel ander vak.
Werkte het?
Vul in je lesvoorbereiding aan: Waaraan zou ik na deze les zien dat het doel bereikt is?
Sta je nog niet voor de klas?
DOEL VAN DEZE SLIDE
De drie vragen uit H0 (cursus Deel 2, 0.1.1-0.1.3, p. 4-6) toepassen op een herkenbare situatie die niet over leerstof gaat, maar over gedrag en werkvormen. Zo zien studenten dat de vragen breed bruikbaar zijn.
INSTAP (voor de bullets verschijnen)
Vertel: Lotte zit in het 3e jaar economie. Bij groepsopdrachten werkt ze nauwelijks mee: ze zit erbij, maar laat de anderen het werk doen.
Vraag: "Wat is jullie eerste gedachte?" Laat 2-3 antwoorden komen. Meestal: niet gemotiveerd, lui, verlegen.
Benoem: dat is een eerste indruk. Die is waardevol, maar het is een startpunt, geen eindpunt (H0, 0.2).
BULLET 1 - Waar baseer ik me op?
Leg de drie bronnen naast elkaar:
- Wat jij ziet: ze kijkt weg, zegt weinig, neemt geen taak op.
- Wat Lotte laat zien: individuele taken lukken goed, ze kent de leerstof dus wel.
- Wat onderzoek weet: samenwerkend leren werkt pas met individuele verantwoordelijkheid en een duidelijke rol voor elke leerling (Johnson & Johnson; Slavin). Zonder die structuur laten sommigen het werk aan anderen over.
Vraag: "Klopt 'niet gemotiveerd' nog?" Conclusie: misschien zit het probleem in de opdracht, niet in Lotte.
BULLET 2 - Wie ziet hier iets wat ik niet zie?
Je vraagt het Lotte zelf na de les. Ze zegt dat twee anderen altijd alles al beslissen. Een collega ziet haar in duo's wel actief.
Benoem: leerlingen weten vaak goed waar ze vastlopen. Collega's zien dezelfde leerling in een andere context (H0, 0.1.2, p. 5).
Conclusie: niet de motivatie, wel de werkvorm.
BULLET 3 - Werkte het? Hoe weet ik dat?
Aanpassing: vaste rollen (tijdsbewaker, verslaggever, bronnenzoeker) en een kleiner groepje.
Benadruk: spreek vooraf iets kleins en zichtbaars af: brengt Lotte minstens een keer iets in? En kijk er na de les ook echt naar. Deze vraag wordt het vaakst overgeslagen (H0, 0.1.3, p. 6).
Lukt het niet? Geen mislukking: opnieuw bij vraag 1, met meer informatie.
AFRONDING
Was je bij je eerste gedachte gebleven, dan had je Lotte aangesproken op haar motivatie, terwijl het probleem bij de werkvorm lag.
LINKS
- Slide 12 ("We zijn met een grote groep"): ook zij werken in groepjes. Vraag: "Herken je een Lotte in jullie eigen groepje?"
- Sta je nog niet voor de klas? Vraag 2 kun je nu al oefenen: vraag je mentor waarom hij iets deed, of leg je lesontwerp voor aan een medestudent uit een ander vak (p. 5).
- Kader Onderbouwd? op het einde van elk hoofdstuk: we komen ze vandaag nog tegen.
Doelgericht lesgeven
Text
1
Deze slide heeft geen instructies
H1 | Doelgericht lesgeven
📖 p. 9
Deze slide heeft geen instructies
Jij geeft vooral theoretische vakken.
Welke taxonomie(ën) zal je dan vaak (misschien
uitsluitend) gebruiken?
taxonomie van Bloom
taxonomie van Dave
taxonomie van Krathwol e.a.
geen van bovenstaande
Deze slide heeft geen instructies
Jij geeft vooral vakken waar handvaardigheid aangeleerd wordt.
Welke taxonomie(ën) zal je dan vaak gebruiken?
taxonomie van Bloom
taxonomie van Dave
taxonomie van Krathwol e.a.
geen van bovenstaande
Deze slide heeft geen instructies
Taxonomieën als hulpmiddel voor heldere doelen
Deze slide heeft geen instructies
Welk van deze doelen is geformuleerd als een goed lesdoel?
De lln begrijpen de oorzaken van Werdeldoorlog II.
De lln kunnen min. 4 oorzaken van WO II benoemen.
De lln kunnende belangrijkste oorzaken van WO II benoemen.
De lln kunnen de oorzaken van WO II in een tekst aanduiden.
Deze slide heeft geen instructies
Tips voor goede doelen
Gebruik een handelingswerkwoord.
Wees specifiek.
Verwar het doel niet met het middel.
Waaraan zie je na de les dat het doel bereikt is?
Geen antwoord? Dan is je doel nog te vaag.
Deze slide heeft geen instructies
🎣 Hulplijnen: bekijk dit zeker
account nodig op ChatGPT/Gemini
(gratis mag)
ondersteunend, niet vervangend
spiekbrief
taxonomieën niét van buiten leren
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht:
doelen formuleren
Deze slide heeft geen instructies
Meerwaarde: wat leverde de chatbot op?
Concreter formuleren: van vaag leerplandoel naar observeerbaar lesdoel
“Vectordiagram kunnen opmaken” werd “met een geodriehoek het diagram zelf kunnen tekenen …”
NT2: vragen stellen aan medecursisten (lezen ze de vragen af, gebruiken ze aangeleerde structuren of maken ze zelf een vraag?)
NT2: een opinie beargumenteren (is het standpunt duidelijk, zijn de argumenten logisch?)
“Leren met je ogen”: theorie meteen omgezet in een praktisch voorbeeld
Opdelen en anders lezen: chunken in subdoelen, meerdere interpretaties zien
Aandacht voor evaluatiecriteria bij elk doel
Helderder taal en voorbeelden: duidelijker dan de cursus, theorie wordt zichtbaar
Meerwaarde volgens de studenten
Concreter en helderder formuleren. De chatbot maakt een vaag leerplandoel concreet en meetbaar. Een voorbeeld: “vectordiagram kunnen opmaken” werd “in staat zijn met een geodriehoek …”. Een ander voorbeeld: “christenen meewerken aan samenlevingsopbouw” werd “aan de hand van voorbeelden aantonen hoe mensen in hun job meewerken aan een betere samenleving”.
Chunken en interpreteren.
De chatbot hielp een leerplandoel op te delen in kleinere doelen. Hij liet ook zien dat één leerplandoel op verschillende manieren gelezen kan worden (NT2-voorbeeld).
Evaluatiecriteria. De chatbot herinnerde eraan dat bij een lesdoel ook criteria horen.
Begrijpbare taal.
De doelen worden duidelijker dan in de cursus. Een praktijkleerkracht vond het fijn om theorie meteen in voorbeelden te zien, “leren met je ogen”.
Nieuwe invalshoeken. De bot brengt aspecten aan waar je zelf niet meteen aan denkt.
Valkuilen: waar moet je zeker op letten?
Geen zicht op de context: de chatbot kent je klasgroep niet
Houdt geen rekening met triggerende thema’s (bijvoorbeeld trauma) en bouwt niet verder op eerdere ervaringen
Kritisch denken verliezen: te snel overnemen wat de bot voorstelt
Kwaliteit van de output: schrijffouten, te eenvoudig of te globaal
Afwijken van de leerstof: het doel past niet meer bij wat leerlingen moeten kennen
Leerlingen leren de vaktermen niet als het doel te eenvoudig geformuleerd is
Valkuilen
Geen zicht op de context.
De chatbot kent de klasgroep niet. Hij kan geen rekening houden met triggerende thema’s (bijvoorbeeld trauma) en bouwt niet verder op eerdere ervaringen.
Kritisch denken verliezen.
Te snel overnemen wat de bot voorstelt.
Kwaliteit van de output.
Er zitten schrijffouten in. Doelen zijn soms te eenvoudig en soms te globaal. Leerlingen leren dan de vaktermen niet.
Afwijken van de leerstof.
Je moet nagaan of het doel nog klopt met wat leerlingen moeten kennen.
“Gebruiken, niet misbruiken.”
De chatbot is een hulpmiddel en mag het werk niet overnemen.
Wat moet de leraar zelf nog doen?
Je doel en je eindpunt helder voor ogen hebben
Zoveel mogelijk informatie over je klasgroep én je doelen geven, zodat ze op elkaar afgestemd zijn >> context
Nagaan: wat is belangrijk dat ze eerst leren? Strookt dit met wat de bot zegt?
Nagaan: past dit bij de doelgroep, en kan ik er direct mee aan de slag in de les?
De lesinhouden en de beginsituatie goed kennen
Altijd kritisch blijven en de output toetsen
Wat de leraar zelf moet doen
- het doel en het eindpunt helder voor ogen hebben;
- de lesinhouden en de lesmogelijkheden kennen;
- goede, uitgebreide input geven over de klasgroep en de doelen;
- de output toetsen: past dit bij deze doelgroep, en kan ik dit morgen in de les gebruiken?
Blijf oefenen.
Blijf kritisch.
Deze slide heeft geen instructies
Flipped classroom
Deze slide heeft geen instructies
Formatief handelen
Text
2
Deze slide heeft geen instructies
H2 | Formatief handelen
📖 p. 27
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je onthouden uit de cursus
i.v.m. formatief handelen?
Noteer in aparte kernwoorden.
Deze slide heeft geen instructies
📖 p. 31
Deze slide heeft geen instructies
📖 p. 31
Deze slide heeft geen instructies
Formatief handelen is een didactische aanpak waarbij de nadruk ligt op het voortdurend verzamelen van informatie over het leerproces van leerlingen en je lesontwerp blijven aanpassen aan die input.
📖 p. 27
Deze slide heeft geen instructies
Mevrouw De Vos verbetert opstellen thuis, geeft een cijfer op 10 en bespreekt achteraf enkele veelgemaakte fouten.
Welke uitspraak klopt het best?
Formatief, want ze geeft feedback op de fouten.
Formatief, want ze bespreekt de fouten met de hele klas.
Niet formatief, want ze geeft een cijfer.
Grotendeels niet formatief, want leerlingen kunnen met de feedback niets meer doen aan deze tekst.
Deze slide heeft geen instructies
Hoezo?
Feedback en een cijfer bepalen niet of iets formatief is. Doorslaggevend is: kunnen leerlingen er nog iets mee doen?
Hier niet: de tekst is af. De klassikale bespreking is een formatief element, maar ze komt te laat voor deze opdracht.
Deze slide heeft geen instructies
Juf Marita demonstreert een koprol en laat de leerlingen oefenen. Ze kijkt rond, geeft individuele feedback en splitst de beweging op voor wie het moeilijk heeft. Op het einde vraagt ze: “Wat ging goed? Wat wil je volgende keer verbeteren?”
Welke uitspraak klopt het best?
Formatief, want ze geeft geen cijfer.
Formatief, want ze legt eerst duidelijk uit en doet het voor.
Formatief, want ze verzamelt informatie tijdens het oefenen en past haar aanpak aan.
Niet echt formatief, want ze controleert niet of de koprol lukt.
Deze slide heeft geen instructies
Hoezo?
Doorslaggevend is: kunnen leerlingen er nog iets mee doen? Hier wel. Juf Marita ziet wat lukt, geeft feedback en past haar aanpak meteen aan.
De vragen op het einde laten leerlingen zelf terugblikken en vooruitkijken. Ook dat is formatief.
Deze slide heeft geen instructies
Formatief handelen is evidence-informed werken
in je klas, tijdens de les.
DOEL
De link tussen H0 (evidence-informed werken) en H2 (formatief handelen) expliciet maken. Studenten leren niets nieuws: ze zien een kader dat ze kennen terug in de twee casussen die ze net bespraken.
VERLOOP (per klik)
1. Eerst enkel de drie vragen. Vraag: "Herken je deze vragen nog?" (H0, p. 4-6)
2. Mevrouw De Vos: ze stelt geen enkele van de drie vragen. Dat bevestigt waarom haar aanpak grotendeels niet formatief is (slide 35-36).
3. Juf Marita: ze stelt alle drie de vragen. Daarom is haar aanpak formatief (slide 37-38).
4. Kernzin.
VRAAG AAN DE GROEP
"Welke vraag sla je als leraar het makkelijkst over?" Bij De Vos is dat duidelijk vraag 3. Volgens de cursus is dat ook de vraag die het vaakst wordt overgeslagen (H0, 0.1.3).
LINKS
- Cursus: H0 (p. 4-6) en H2 Formatief handelen (p. 27 e.v.).
- Kader Onderbouwd? bij H2 (p. 51, remmentest): ook daar stopt de leraar voor vraag 3. Bruikbaar als extra voorbeeld.
Sander schrijft een korte tekst met veel fouten. Zijn leraar schrijft eronder: “Goed geprobeerd! 👍”
Bij Lena, die het meestal goed doet, noteert hij drie concrete werkpunten.
Wie krijgt hier de hoogste verwachting?
Sander
Lena
Deze slide heeft geen instructies
Hoge verwachtingen?
Een leerling zegt over een leerkracht: "Bij haar moet je hard werken, maar je haalt het ook."
Wat doet die leerkracht?
Deze slide heeft geen instructies
Hoge verwachtingen?
Twee leerkrachten zeggen allebei dat ze hoge verwachtingen hebben.
De eerste zegt: "Het staat in het leerplan, ze moeten het maar kunnen."
De tweede zegt: "Ik geloof in mijn leerlingen, dus ik maak het hen niet te moeilijk."
Wat ontbreekt er bij elk?
Deze slide heeft geen instructies
Hoge verwachtingen combineren een duidelijke norm met de overtuiging dat élke leerling die norm kan bereiken, als hij de juiste instructie, oefenkansen en ondersteuning krijgt.
📖 p. 45
Deze slide heeft geen instructies
Mindset: ligt kunnen vast of groeit het?
Vaste mindset / fixed mindset: “Je hebt het of je hebt het niet.”
Groeimindset / growth mindset: kunnen groeit met leertijd, goede instructie, feedback en inspanning.
Dat geldt voor de leerling én voor jou als leraar.
📖 p. 42
“Blijf gewoon oefenen” is een lege belofte. Een groeimindset werkt alleen met een concrete strategie erbij.
Lies zegt: “Ik ben gewoon niet goed in grafieken.”
Welke reactie toont het best een groeimindset?
“Natuurlijk kan je dat wel, gewoon blijven proberen!”
“Je kan het nog niet. Je leest de assen telkens verkeerd. Maak deze drie met het stappenplan, dan kijken we morgen opnieuw.”
“Geen probleem, niet iedereen is wiskundig.”
“Jij bent zo slim, dat lukt wel.”
Deze slide heeft geen instructies
Zelfeffectiviteit: “Kan ik dít?”
Zelfeffectiviteit is het geloof dat je een specifieke taak aankunt. Ze bepaalt of een leerling begint, volhoudt en hoe hij reageert op tegenslag.
Dit wordt beïnvloed door:
succeservaringen: zien en voelen dat iets lukt
rolmodellen: iemand zien slagen die op jou lijkt
overtuiging van anderen: geloofwaardig, mét reden
omgaan met spanning: emoties leren reguleren
📖 p. 43
“Blijf gewoon oefenen” is een lege belofte. Een groeimindset werkt alleen met een concrete strategie erbij.
Welke uitspraak versterkt de zelfeffectiviteit het meest?
“Jij kan dit, ik geloof in je!”
“Jij kan dit, want je hebt vorige week diezelfde berekening juist gemaakt.”
“Je kunt het. Het is echt niet zo moeilijk.”
“Doe maar gewoon wat je kan. Dat is al meer dan genoeg.”
Deze slide heeft geen instructies
Leerklimaat: fouten maken mag én moet
In een klas waar fouten aanvoelen als afgang, denkt een leerling: “Geen antwoord is beter dan een fout antwoord.”
Gewenste moeilijkheden: leren mag moeite kosten. Een opdracht net buiten de comfortzone blijft beter hangen, op voorwaarde dat er voldoende voorkennis is.
📖 p. 44
Welke term herken je uit Deel 1?
> ZNO
Hoge verwachtingen werken pas als de leerling ze zelf ook gaat geloven: ik kan groeien, ik kan dit en ik mag fouten maken.
Formatief handelen maakt dat geloof concreet: met kleine stappen, feedback die de volgende stap toont en fouten als leermateriaal.
📖 p. 34
Deze slide heeft geen instructies
constructive alignment
zelfregulerend leren
kwaliteits-
besef
hoge verwachtingen
formatief
handelen
inductief lesgeven
differentiëren
metacognitieve kennis
het proces waarbij leerlingen hun eigen
leerproces bewust sturen door doelen te
stellen, strategieën te kiezen, hun
voortgang te monitoren en bij te sturen
Deze slide heeft geen instructies
constructive alignment
zelfregulerend leren
kwaliteits-
besef
hoge verwachtingen
formatief
handelen
inductief lesgeven
differentiëren
metacognitieve kennis
een didactische aanpak waarbij de leraar
voortdurend informatie verzamelt over het
leerproces om het onderwijs bij te sturen
en het leren te optimaliseren
Deze slide heeft geen instructies
constructive alignment
zelfregulerend leren
kwaliteits-
besef
hoge verwachtingen
formatief
handelen
inductief lesgeven
differentiëren
metacognitieve kennis
een didactische aanpak waarbij de leraar samen met de groep regels en concepten afleidt uit concrete voorbeelden
Deze slide heeft geen instructies
constructive alignment
zelfregulerend leren
kwaliteits-
besef
hoge verwachtingen
formatief
handelen
inductief lesgeven
differentiëren
metacognitieve kennis
kennis over de eigen kennis en cognitieve
processen; weten hoe je zelf leert.
Deze slide heeft geen instructies
constructive alignment
zelfregulerend leren
kwaliteits-
besef
hoge verwachtingen
formatief
handelen
inductief lesgeven
differentiëren
metacognitieve kennis
Welke leerstrategie hebben we
nu net geoefend?
Deze slide heeft geen instructies
Op ontdekking in een praktische gids
Formatief handelen...
Hoe doe je dat eigenlijk?
Deze slide heeft geen instructies
Op ontdekking in een praktische gids
Formatief handelen...
Hoe doe je dat eigenlijk?
Verken de website.
Welke leeractiviteit uit de toolbox spreekt je onmiddellijk aan? Waarom?
Welke activiteit zou jij zeker niet doen? Waarom niet?
Deze slide heeft geen instructies
minute
second
Op ontdekking in een praktische gids
Formatief handelen...
Hoe doe je dat eigenlijk?
Verken de website.
Welke leeractiviteit uit de toolbox spreekt je onmiddellijk aan? Waarom?
Welke activiteit zou jij zeker niet doen? Waarom niet?
Deze slide heeft geen instructies
Op ontdekking in een praktische gids: duowerk
Wat spreekt je aan?
Ik zou dit gebruiken omdat…
Dit past bij mijn vak, want…
Dit zou ik meteen kunnen inzetten bij…
Hiermee zie ik in één keer wat álle leerlingen denken, omdat...
Wat zou je niet doen?
Dit zie ik niet zitten in mijn klas, omdat…
Dit lijkt me moeilijk bij mijn leerlingen, want…
Ik twijfel hierover, omdat…
Dit zou ik wél doen als ik eerst…
minute
second
Verdiepen (link met de vijf stappen en H0)
- Welke informatie krijg ik hiermee over het leren van mijn leerlingen?
- Bij welke stap van formatief handelen past dit het best?
- Wat doe ik als blijkt dat de helft het niet snapt?
-Waar baseer ik me op als ik zeg dat dit (niet) werkt?
Analoog of digitaal?
Hoe zou jij het aanpakken?
Welke tools ken je al om formatief te handelen?
Voor- en nadelen van digitale tools?
Deze slide heeft geen instructies
H3 | Formatief en summatief evalueren
Deze slide heeft geen instructies
Formatief en summatief
evalueren
Text
3
Deze slide heeft geen instructies
H3 | Formatief en summatief evalueren
📖 p. 52
Deze slide heeft geen instructies
Welke stelling over formatief en summatief evalueren is correct?
Formatief = individueel, summatief = in groep
Formatief = over het product, summatief = inzet en houding
Formatief = tijdens het leren, om bij te sturen, summatief = achteraf, om te beoordelen
Formatief = geen punten, summatief = wel punten
Deze slide heeft geen instructies
📖 p. 52
Deze slide heeft geen instructies
In het 1ste jaar is het doel bij techniek: “Je kunt een eenvoudige stroomkring bouwen volgens een schema.” Na de proef klagen vier leerlingen...
Elias: “We kregen vooral punten op hoe mooi ons houten plankje was gezaagd en geschuurd. Mijn lampje brandde wél.”
Hanne: “Mijn stroomkring en die van Ruben zijn identiek. Hij kreeg 8 van meneer Bonne, ik 5 van meneer Smedt.”
Yusuf: “We wisten niet dat we het schema ook zelf moesten tekenen. Dat stond nergens.”
Fien: “De leraar vindt dat meisjes minder handig zijn met techniek. Hij verbeterde bij mij veel strenger.”
validiteit
betrouwbaarheid
transparantie
objectiviteit
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken van een goede evaluatie
VALIDITEIT
Meet de toets wat die beoogt te meten?
Is de toets gebaseerd op de doelen?
BETROUWBAARHEID
Zijn de resultaten stabiel?
Zijn de resultaten consistent, los van wie de evaluatie doet?
TRANSPARANTIE
Weten lln wat van hen verwacht wordt?
Weten lln hoe ze beoordeeld worden?
OBJECTIVITEIT
Zijn de resultaten onafhankelijk van persoonlijke voorkeuren van de beoordelaar?
📖 p. 61
Deze slide heeft geen instructies
Kenmerken van een goede evaluatie
VALIDITEIT
Tijdens een praktijktoets voor automechanica moeten leerlingen een wiel vervangen. Dat sluit aan bij het doel van de les.
BETROUWBAARHEID
Bij een mondeling examen krijgen alle lln dezelfde vragen en worden de antwoorden opgenomen.
TRANSPARANTIE
Voor een toets geschiedenis krijgen leerlingen voorbeelden van mogelijke vragen en de beoordelingscriteria.
OBJECTIVITEIT
Bij een praktijkexamen lassen krijgt elke leerling een vooraf gedefinieerde checklist met criteria.
TRANSPARANTIE
Voor een toets geschiedenis krijgen leerlingen voorbeelden van mogelijke vragen en de beoordelingscriteria.
Deze slide heeft geen instructies
Je geeft een toets. Bijna niemand is geslaagd.
Welke vraag zal je jezelf stellen?
Deze slide heeft geen instructies
Jens en Aya chatten nadat ze hun labo-verslag van chemie terugkregen.
Deze slide heeft geen instructies
Welk bericht toont dat Jens nog geen kwaliteitsbesef heeft?
1
2
4
3
1
2
3
4
Jens denkt dat “veel” gelijk is aan “goed”. Hij weet niet wat een sterk verslag onderscheidt van een zwak.
Bericht ① lijkt er ook op, maar daar begrijpt hij de feedback niet.
Welk bericht toont feedbackgeletterdheid?
1
2
4
3
1
2
3
4
Aya vertaalt feedback naar een concrete actie die ze nu telkens toepast.
Voldoende kwaliteitsbesef
Lln feedbackgeletterd maken
Landingsplek voorzien
Kwaliteitsvolle feedback geven
Feedbackgeletterdheid
📖 p. 49, 57
Deze slide heeft geen instructies
Wat helpt Jens het meest?
4
De leerkracht verbetert de volgende keer strenger.
Jens herschrijft zijn conclusie in de les, met het voorbeeldverslag ernaast.
De leerkracht laat de feedback weg, want Jens leest ze toch niet.
De leerkracht geeft een bonuspunt voor de moeite van vier pagina’s.
Aya vertaalt feedback naar een concrete actie die ze nu telkens toepast.
Goede feedback ...
is eenvoudig en helder
sluit aan bij het leerproces
stimuleert zelfreflectie en peerevaluatie
is niet persoonsgericht
Maak gebruik van algemene, klassikale feedback > verantwoordelijkheid bij lln > zelfregulatie
📖 p. 58
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Evalueren met punten?
Evalueren met punten?
focus op eindproduct
duidelijkheid in resultaten
effect op extrinsieke motivatie
Evalueren zonder punten?
Evalueren zonder punten?
focus op leerproces
minder prestatiedruk
stimuleert intrinsieke motivatie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Je les vormgeven
Text
4
Deze slide heeft geen instructies
H4 | De didactische cyclus
📖 p. 65
Deze slide heeft geen instructies
Weet je nog?
Wat betekent ‘constructieve afstemming’?
Lessen voorbereiden met collega’s
Doelen, leeractiviteiten en evaluatie op elkaar afstemmen
Lesmateriaal aanpassen aan niveau
Differentiëren en personaliseren
Deze slide heeft geen instructies
Constructive alignment - constructieve afstemming
📖 p. 65
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De didactische cyclus
📖 p. 67
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeelden didactische cyclus
Verken één of meerdere voorbeelden van de didactische cyclus.
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
De didactische cyclus
Deze slide heeft geen instructies
De didactische cyclus
Deze slide heeft geen instructies
Dit weet je al:
verschillende soorten doelen
verschillende taxonomieën
handelingswerkwoorden
doelgericht = motivatie ↗️
📖 p. 68
Deze slide heeft geen instructies
Dit weet je al:
belang van voorkennis
cognitief activerend = beter leren
📖 p. 69
Deze slide heeft geen instructies
Dit weet je al:
chunking
vloek van de kennis
inductief / deductief
cognitief activeren
variëren
📖 p. 71
Deze slide heeft geen instructies
Dit weet je al:
actief verwerken
= opbouwen kennisschema's
leerstrategieën
📖 p. 72
Deze slide heeft geen instructies
Dit weet je al:
formatief handelen
= bijsturen leerproces
differentiëren
= remediëren
= uitdagen / verdiepen
📖 p. 74
Deze slide heeft geen instructies
De didactische cyclus
Deze slide heeft geen instructies
Een flexibele blokkendoos
📖 p. 76
Deze slide heeft geen instructies
🎣 Hulplijnen: bekijk dit zeker
spiekbrief
!! In Deel 3 vullen de we deze cyclus verder in.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deel 3
Vooruitblik!
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kun je ...
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht 2
di 24 nov 26
gelijkaardig aan Opdracht 1
spiekbrief mag, verder niks
Volgende les
Deel 3 nodig
hoekenwerk
We oefenen samen de inhoud van D3 H1 t.e.m. H5 in. Wie voorbereid is, zal makkelijker kunnen volgen. Lees de betreffende hoofdstukken al eens door in de papieren cursus.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
model De Corte
Deze slide heeft geen instructies