Het conflictmodel en verhaalanalyse
Het conflictmodel en verhaalanalyse
Onderdelen in deze les
Het conflictmodel en verhaalanalyse
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je het conflictmodel toepassen op een verhaal, vertelstructuren herkennen en uitleggen hoe tijd en ruimte de sfeer in een verhaal beïnvloeden.
Wat is een conflict in een verhaal?
Een conflict is een probleem of uitdaging waar de hoofdpersoon voor komt te staan. Dit zorgt voor spanning in het verhaal.
Het conflictmodel: vier fasen
Het conflictmodel helpt je de ontwikkeling van de hoofdpersoon te beschrijven. Het bestaat uit: evenwicht, conflict, ontwikkeling en (nieuw) evenwicht.
Fase 1: evenwicht
Het verhaal begint meestal met een situatie die normaal is voor de hoofdpersoon. Alles is rustig en vertrouwd.
Fase 2: het conflict ontstaat
Er gebeurt iets dat alles verandert, zoals ziekte, een verhuizing of de scheiding van ouders. Hierdoor ontstaat het conflict.
Fase 3: ontwikkeling
De hoofdpersoon gaat met het probleem aan de slag. Hij probeert oplossingen te vinden.
Fase 4: oplossing of nieuw evenwicht
Aan het eind is het conflict opgelost of is er een nieuw evenwicht. De hoofdpersoon is vaak veranderd of heeft iets geleerd.
Wat is structuur in een verhaal?
Structuur is de manier waarop een verhaal is opgebouwd: de volgorde van gebeurtenissen en hoe de tijd wordt weergegeven.
Fabel en sujet
Een fabel is een korte, chronologische samenvatting van de belangrijkste gebeurtenissen.
Sujet is een weergave van de gebeurtenissen in de volgorde zoals ze in het boek staan.
Fabel
Sujet
Chronologisch en niet-chronologisch
Chronologisch: gebeurtenissen volgen elkaar op in tijd. Niet-chronologisch: het verhaal springt in tijd, bijvoorbeeld met flashbacks of flashforwards.
Terugwijzing en vooruitwijzing
Terugwijzing: korte verwijzing naar het verleden. Vooruitwijzing: hint naar iets dat nog gaat gebeuren.
Flashback en flashforward
Een flashback onderbreekt het verhaal met een langer stuk uit het verleden. Een flashforward toont een blik in de toekomst.
Tijdverdichting, tijdsprong, tijdvertraging
Grote stukken tijd worden samengevat of overgeslagen. Bijvoorbeeld: 'Jaren gingen voorbij.'
Een gebeurtenis wordt uitgebreid beschreven waardoor het langer lijkt te duren, bijvoorbeeld bij spannende momenten.
Tijdverdichting/tijdsprong
Tijdvertraging
Vertelde tijd en verteltijd
Vertelde tijd: hoe lang de gebeurtenissen in het verhaal duren (uren, dagen, jaren). Verteltijd: de tijd die nodig is om het verhaal te lezen (aantal pagina’s of leestijd).
Ruimte en sfeer
De ruimte in een verhaal is de plaats, het weer, het tijdstip en de voorwerpen. De ruimte beïnvloedt de sfeer.
Parallel en contrast in ruimte
Parallel
De ruimte staat haaks op het gevoel/gebeurtenis (bijvoorbeeld ruzie tijdens een feestje).
De ruimte past bij de sfeer/gebeurtenis (bijvoorbeeld een vrolijk feest op een zonnige dag).
Contrast
Kun je een voorbeeld noemen? (Reflectie)
Samenvatting
Je weet nu hoe het conflictmodel werkt, hoe tijd en ruimte gebruikt worden in verhalen en hoe je een verhaal kunt analyseren op structuur, tijd en sfeer.
