Wondzorg en de huid: alles wat je moet weten

Wondzorg en de huid: alles wat je moet weten

1 / 31
volgende
Slide 1: Slide
newEditorVerzorgingMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 31 slides, met interactieve quiz en tekstslides.

time-iconLesduur is: 60 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Wondzorg en de huid: alles wat je moet weten

Voer jij al (eenvoudige) wondzorg uit het op het werk?

A

Ja, zelfstandig

B

Nee

C

Alleen onder begeleiding

Leerdoel van deze les

Aan het einde van de les kun je de bouw en functies van de huid uitleggen, verschillende soorten wonden herkennen en benoemen welke factoren wondgenezing beïnvloeden.


Aan het einde van de les kun je een wondrapportage schrijven en weet je hoe je een rode wond verzorgd.

Waarom is wondzorg belangrijk?

Als verzorgende krijg je vaak te maken met (complexe) wondzorg. Kennis over wondgenezing is essentieel om goede zorg te bieden en herstel te bevorderen.

Lesprogramma

  • Anatomie van de huid (opfrissing)

  • Soorten wondgenezing

  • Fases van wondgenezing (filmpje)

  • Indeling van wonden

  • Wondrapportages ALTIS en TIME

  • Aandachtspunten wondzorg

  • Rode wond

  • Praktijk oefenen


Daarna: Vragen digibib opdrachten beantwoorden, inventarisatie behoefte inhalen skills/rekentoets volgende week

De huid: het grootste orgaan

De huid beschermt tegen invloeden van buitenaf, regelt de lichaamstemperatuur, neemt stoffen op, zorgt voor gevoel, maakt vitamine D aan en geneest wonden.

Opbouw van de huid

De huid bestaat uit de opperhuid (epidermis), lederhuid (dermis) en het onderhuids bindweefsel (subcutis). Elke laag heeft een eigen functie.

Opperhuid (epidermis)

Bovenste huidlaag, bestaat uit plaveiselepitheel. De buitenste hoornlaag verhoornt en vernieuwt zich continu. Bevat zelf geen bloedvaten.

Lederhuid (dermis)

Onder de opperhuid. Bevat bloedvaten, zenuwuiteinden, haarwortels, talg- en zweetklieren. Spelen rol bij gevoel, voeding en afweer.

Onderhuids bindweefsel

Verbindt huidlagen met spieren en botten. Rijk aan vet: beschermt, slaat energie op en houdt warmte vast.

Wat is een wond?

Een wond is een onderbreking in huid of onderliggend weefsel, veroorzaakt door een trauma of aandoening. De genezing start meteen na het ontstaan.

Soorten genezing

Primaire genezing

Bij complexe, grote of vieze wonden verloopt genezing trager.

Professionele wondzorg is hier nodig om de wond te kunnen genezen.

Secundaire genezing

Bij schone, kleine wonden sluit de huid snel, vaak zonder complicaties. Voorbeeld: gehechte snee, kleine schaafwond.

De fasen van wondgenezing

1. Reactiefase: opruimen van dode cellen/afval (3-6 dagen). 2. Regeneratiefase: vorming van nieuw weefsel (12-14 dagen). 3. Rijpingsfase: wond wordt sterker, kan 6-24 maanden duren.

Wonden indelen: waarom en hoe?

Wonden kun je indelen op oorzaak, open/gesloten, en kleur. Een goede inspectie bepaalt de beste behandeling.

Oorzaken van wonden

Scherp (snij-, steek-, schaafwond) of stomp (bloeduitstorting). Door trauma, vallen, snijden, schaven.

Chemisch (bijtende stoffen), thermisch (verbranding/bevriezing), elektriciteit, straling, slechte circulatie, tumor.

Andere oorzaken

Mechanische wonden

Open versus gesloten wonden

Open wonden: huid is doorbroken, zoals bij een snee. Gesloten wonden: huid is intact, weefsel eronder beschadigd (bloeduitstorting).

Kleuren van wonden

Gele of zwarte wond

Gele wond: bedekt met beslag (fibrine, necrose).


Zwarte wond: dood weefsel (necrose), mogelijk ontsteking.

Rode wond

Schoon granulatieweefsel. Wond is in goede genezingsfase.

Complexe wonden: voorbeelden

Open been (ulcus cruris) en doorligwonden (decubitus) zijn vaak complex, met risico op necrose en infecties.

Wondrapportages

ALTIS:

  • Aard (oorzaak)

  • Locatie

  • Tijdsduur (sinds wanneer?)

  • Intensiteit (afmetingen, kleur)

  • Samenhang (beïnvloedende factoren, bijv. ziekte/medicatie)

Wondrapportages

Schrijf een TIME rapportage van deze wond:

  • Tissue (weefsel)

  • Infection

  • Moisture (vochtigheidsgraad)

  • Edge (wondranden)



Factoren die wondgenezing beïnvloeden

Wondgenezing hangt af van het wondmilieu, conditie, voeding, zuurstofvoorziening, medicatie en meewerken van de zorgvrager.

Medicatie en wondgenezing

Sommige medicijnen, zoals corticosteroïden, remmen wondgenezing.


Mobiliteit en pijnstilling kunnen juist positief werken.

Samenwerken aan wondzorg

Bij complexe wonden is samenwerking tussen arts, wondverpleegkundige en verzorgende vereist.


Gebruik duidelijke wondregistratie en vaktaal.

Goede wondzorg: waarop letten?

Het wondverband moet zorgen voor een goed vochtig milieu (niet te nat, niet te droog) voor een optimale genezing.

Eiwitten, vitamines, mineralen en voldoende beweging zijn essentieel om nieuw weefsel aan te maken en zuurstof aan te voeren.

Juiste voeding & beweging

Nat-droogbalans

Jouw rol in wondzorg

Observeer, rapporteer bevindingen, let op alarmsignalen, overleg bij complexe wonden altijd met het team.

Jouw rol in wondzorg

Observeer, rapporteer bevindingen, let op alarmsignalen, overleg bij complexe wonden altijd met het team.

Rode wond verzorgen

Verzorging van de rode wond is afhankelijk van de vochtigheidsgraad


Volg altijd het wondplan en overleg bij twijfel!

Reflectie

Welke informatie over de huid of wondzorg was nieuw voor jou?


Wat ga je toepassen in de praktijk?

Opdracht

Lees in Vilans het protocol ´wondzorg´


Kijk goed naar de momenten van het wisselen van de handschoenen en het toepassen van handhygiëne

Oefenen met handschoenen!

Behoefte aan pauze?


Kijk in het vilans protocol: tijdens wondzorg doe je 3x schone handschoenen aan en pas je handhygiëne toe!