Laatste les MDL - 1hvd

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

Wat doen we vandaag?

• Nabespreking oefentoets: hoe vind en formuleer je het juiste antwoord? - 30 min

• Zelf aan de slag met opdrachten waar je extra mee wil oefenen - 15 min

• Afsluiting - 5 min

Leerdoelen:

• ik kan het onderwerp van een tekst bepalen en correct formuleren

• ik kan de hoofdgedachte van een tekst bepalen

• ik kan op volledige en juiste wijze antwoord geven op tekstbegripvragen

• ik weet met welke onderdelen ik extra moet oefenen voor de toets

Nabespreking oefentoets

Vraag 1

Tip: lees meer (elke dag een kwartier is al top!) en kijk het Jeugdjournaal

Nabespreking oefentoets

Vraag 1

Nabespreking oefentoets

Vraag 1

Nabespreking oefentoets

Vraag 1

Nabespreking oefentoets

Vraag 1

Nabespreking oefentoets

Vraag 1

Nabespreking oefentoets

Vraag 1

Nabespreking oefentoets

Vraag 2

Wat is het onderwerp van de tekst?

Aanpak: lees de tekst oriënterend

Nabespreking oefentoets

Vraag 2

Wat is het onderwerp van de tekst?

Aanpak: lees de tekst oriënterend

Bekijk de titel, tussenkopjes en afbeeldingen en lees de inleiding

Nabespreking oefentoets

Vraag 2

Wat is het onderwerp van de tekst?

Aanpak: lees de tekst oriënterend

Bekijk de titel, tussenkopjes en afbeeldingen en lees de inleiding

Titel en tussenkopjes:

'Kan ik mijn hond een taal leren?’, ‘Van Stella (hond van Christina Hunger) naar onderzoek’ en ‘Hondensignalen’.

Nabespreking oefentoets

Vraag 2

Wat is het onderwerp van de tekst?

Titel en tussenkopjes:

Kan ik mijn hond een taal leren?’, ‘Van Stella (hond van Christina Hunger) naar onderzoek’ en ‘Hondensignalen’.

Waarom kunnen we de titel niet letterlijk overnemen als onderwerp?

Nabespreking oefentoets

Vraag 2

Wat is het onderwerp van de tekst?

Titel en tussenkopjes:

Kan ik mijn hond een taal leren?’, ‘Van Stella (hond van Christina Hunger) naar onderzoek’ en ‘Hondensignalen’.

Waarom kunnen we de titel niet letterlijk overnemen als onderwerp?

Omdat er geen persoonsvorm in het onderwerp mag staan.

Nabespreking oefentoets

Vraag 2

Wat is het onderwerp van de tekst?

Titel: 'Kan ik mijn hond een taal leren?’

Hoe kunnen we de titel op een andere manier formuleren?

Nabespreking oefentoets

Vraag 2

Wat is het onderwerp van de tekst?

Titel: 'Kan ik mijn hond een taal leren?’

Hoe kunnen we de titel op een andere manier formuleren?

• Je kan wel een werkwoord in het onderwerp zetten, maar niet als persoonsvorm. Gebruik bijvoorbeeld de infinitief, het hele werkwoord:

Het leren van taal aan een hond

• Of ontwijk werkwoorden en omschrijf het in andere woorden, zoals:

Het communicatievermogen van honden

Nabespreking oefentoets

Vraag 2

Wat is het onderwerp van de tekst?

Het leren van taal aan een hond of Het communicatievermogen van honden

Andere kanttekening bij de titel 'Kan ik mijn hond een taal leren?’: het gaat niet zozeer om ‘mijn’ hond, maar honden in het algemeen. Dus niet: ‘het leren van taal aan mijn hond’, of: ‘het communicatievermogen van mijn hond’.

Waarom is ‘dieren’ in plaats van ‘honden’ fout als onderwerp?

‘Hond’ staat duidelijk in de titel, tussenkopjes, inleiding en conclusie. Dus wees net zo specifiek als de tekst is.

Nabespreking oefentoets

Vraag 3

‘Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen).’ (al. 4) Leg uit waarom de schrijver die twee zinsdelen tussen haakjes heeft gezet. Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Al die onlinefilmpjes met pratende honden leidden uiteindelijk tot het onderzoeksproject TheyCanTalk.org van de Amerikaanse cognitiewetenschapper Leo Trottier, die zelf ook communicatieknoppen voor huisdieren op de markt bracht. Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen).

Nabespreking oefentoets

Vraag 3

‘Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen).’ (al. 4) Leg uit waarom de schrijver die twee zinsdelen tussen haakjes heeft gezet. Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Wat is 'inkomen'? Over wiens inkomen gaat het?

Nabespreking oefentoets

Vraag 3

‘Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen).’ (al. 4) Leg uit waarom de schrijver die twee zinsdelen tussen haakjes heeft gezet. Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Wat is 'inkomen'? Over wiens inkomen gaat het?

Wat gebeurt er met het inkomen van Leo Trottier als geïnteresseerden Trottiers knoppen kopen?

Nabespreking oefentoets

Vraag 3

‘Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen).’ (al. 4) Leg uit waarom de schrijver die twee zinsdelen tussen haakjes heeft gezet. Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Wat gebeurt er met het inkomen van Leo Trottier als geïnteresseerden Trottiers knoppen kopen?

Leo Trottiers inkomen neemt toe als mensen deelnemen aan het onderzoek en daarvoor zijn knoppen kopen. Trottier heeft er dus een commercieel belang bij dat mensen aan het onderzoek deelnemen.

Nabespreking oefentoets

Vraag 3

‘Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen).’ (al. 4) Leg uit waarom de schrijver die twee zinsdelen tussen haakjes heeft gezet. Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Hoe formuleer je het antwoord?

Herhaal altijd de vraag in je antwoord!!

De schrijver heeft die twee zinsdelen tussen haakjes gezet om…

Nabespreking oefentoets

Vraag 3

‘Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen).’ (al. 4) Leg uit waarom de schrijver die twee zinsdelen tussen haakjes heeft gezet. Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Hoe formuleer je het antwoord?

Herhaal altijd de vraag in je antwoord!!

De schrijver heeft die twee zinsdelen tussen haakjes gezet om…

De schrijver heeft die twee zinsdelen tussen haakjes gezet om aan te geven dat Leo Trottier een (commercieel) belang heeft bij de verkoop van zijn communicatieknoppen.

Nabespreking oefentoets

Vraag 3

‘Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen).’ (al. 4) Leg uit waarom de schrijver die twee zinsdelen tussen haakjes heeft gezet. Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Hoe formuleer je het antwoord?

Herhaal altijd de vraag in je antwoord!!

Dus niet:

Om aan te geven dat Leo Trottier een (commercieel) belang heeft bij de verkoop van zijn communicatieknoppen.

Nabespreking oefentoets

Vraag 4

Citeer (= schrijf letterlijk over) de kernzin van alinea 4.

Citeren = letterlijk de hele zin overschrijven (dus niet tot een punt, maar tot de komma)!

Na het verschijnen van Hungers boek volgden verschillende influencers al snel haar voorbeeld. Al die onlinefilmpjes met pratende honden leidden uiteindelijk tot het onderzoeksproject TheyCanTalk.org van de Amerikaanse cognitiewetenschapper Leo Trottier, die zelf ook communicatieknoppen voor huisdieren op de markt bracht. Geïnteresseerden kunnen met hun huisdier meedoen (en daarvoor uiteraard Trottiers knoppen kopen) en zo bijdragen aan zijn onderzoek (en inkomen). Het project zit nog in de fase van dataverzameling, resultaten zijn nog niet gepubliceerd. Trottier hoopt uiteindelijk de vraag te beantwoorden of complexe taal wel echt zo’n unieke menselijke eigenschap is als doorgaans wordt gedacht.

Nabespreking oefentoets

Vraag 5

Welk antwoord zou Peter Hagoort geven op de vraag die Leo Trottier met zijn onderzoeksproject in alinea 4 wil beantwoorden? Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Wat is de vraag die Leo Trottier wil beantwoorden met zijn onderzoeksproject?

Dat is de kernzin van alinea 4: “Trottier hoopt uiteindelijk de vraag te beantwoorden of complexe taal wel echt zo’n unieke menselijke eigenschap is als doorgaans wordt gedacht.”

En waar wordt Peter Hagoort genoemd?

Nabespreking oefentoets

Vraag 5: Welk antwoord zou Peter Hagoort geven op de vraag die Leo Trottier met zijn onderzoeksproject in alinea 4 wil beantwoorden?

Peter Hagoort reageert letterlijk op Leo Trottiers vraag in alinea 5:

‘Dieren hebben zeker communicatiesystemen, dat is onloochenbaar’, reageert Peter Hagoort, directeur van het onderzoeksproject Language in Interaction, desgevraagd, ‘maar die bestaan uit een vaststaand repertoire aan uitingen met beperkte mogelijkheden om te combineren. Het menselijk taalvermogen is gebaseerd op procedures die ons in staat stellen met een eindig aantal klanken en woorden een oneindige hoeveelheid boodschappen uit te wisselen.’ Voor nieuwe concepten kunnen we nieuwe woorden bedenken die we in nog nooit eerder geformuleerde zinnen kunnen verwerken. Over dat cognitieve vermogen beschikt een hond niet. Hij zal woorden met hun betekenis kunnen leren gebruiken in de juiste context, maar dat is iets heel anders dan je moedertaal spreken die je als kind moeiteloos hebt opgepikt uit je omgeving.

Nabespreking oefentoets

Vraag 5: Welk antwoord zou Peter Hagoort geven op de vraag die Leo Trottier met zijn onderzoeksproject in alinea 4 wil beantwoorden?

Peter Hagoort reageert letterlijk op Leo Trottiers vraag in alinea 5:

‘Dieren hebben zeker communicatiesystemen, dat is onloochenbaar’, reageert Peter Hagoort, directeur van het onderzoeksproject Language in Interaction, desgevraagd, ‘maar die bestaan uit een vaststaand repertoire aan uitingen met beperkte mogelijkheden om te combineren. Het menselijk taalvermogen is gebaseerd op procedures die ons in staat stellen met een eindig aantal klanken en woorden een oneindige hoeveelheid boodschappen uit te wisselen.’ Voor nieuwe concepten kunnen we nieuwe woorden bedenken die we in nog nooit eerder geformuleerde zinnen kunnen verwerken. Over dat cognitieve vermogen beschikt een hond niet. Hij zal woorden met hun betekenis kunnen leren gebruiken in de juiste context, maar dat is iets heel anders dan je moedertaal spreken die je als kind moeiteloos hebt opgepikt uit je omgeving.

Nabespreking oefentoets

Vraag 5: Welk antwoord zou Peter Hagoort geven op de vraag die Leo Trottier met zijn onderzoeksproject in alinea 4 wil beantwoorden?

Peter Hagoort reageert letterlijk op Leo Trottiers vraag in alinea 5:

‘Dieren hebben zeker communicatiesystemen, dat is onloochenbaar’, reageert Peter Hagoort, directeur van het onderzoeksproject Language in Interaction, desgevraagd, ‘maar die bestaan uit een vaststaand repertoire aan uitingen met beperkte mogelijkheden om te combineren. Het menselijk taalvermogen is echter gebaseerd op procedures die ons in staat stellen met een eindig aantal klanken en woorden een oneindige hoeveelheid boodschappen uit te wisselen.’ Voor nieuwe concepten kunnen we nieuwe woorden bedenken die we in nog nooit eerder geformuleerde zinnen kunnen verwerken. Over dat cognitieve vermogen beschikt een hond niet. Hij zal woorden met hun betekenis kunnen leren gebruiken in de juiste context, maar dat is iets heel anders dan je moedertaal spreken die je als kind moeiteloos hebt opgepikt uit je omgeving.

Nabespreking oefentoets

Vraag 5

Welk antwoord zou Peter Hagoort geven op de vraag die Leo Trottier met zijn onderzoeksproject in alinea 4 wil beantwoorden?

>>Is complexe taal wel echt zo’n unieke menselijke eigenschap is als doorgaans wordt gedacht

Formuleer je antwoord in een of meer correcte zin(nen).

Herhaal altijd de vraag in je antwoord!!

Peter Hagoort zou op de vraag van Leo Trottier antwoorden dat taal een unieke menselijke eigenschap is (1). Over dat cognitieve vermogen beschikt een hond niet (1).

Bonuspunten als je hebt uitgelegd wat dat cognitieve vermogen van ons mensen inhoudt: "met een eindig aantal klanken en woorden een oneindige hoeveelheid boodschappen uitwisselen.”

Nabespreking oefentoets

Vraag 6

Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren? Noteer de nummers van de alinea’s en licht je antwoord toe in een of meer correcte zin(nen).

Dit is de laatste zin van de laatste alinea, alinea 8: “Ga dus vooral lekker samen woordjes oefenen, maar verwacht niet dat je straks een diepzinnig gesprek met je hond kunt voeren.”

Het is daarmee de slotzin. Dat is vaak, en ook in dit geval, de conclusie van de tekst. Die conclusie wordt getrokken uit de tekst, dus staat in andere alinea’s precies waarom je geen diepzinnig gesprek kan voeren met honden.

Alinea 8 is dus niet één van de twee alinea's.

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren?

In alinea 3 worden voor het eerst in de tekst bevindingen van een onderzoek naar het aanleren van taal aan honden gedeeld, namelijk die van Christina Hunter met haar hond Stella:

Hunger gaf haar hond Stella om te beginnen drie hondenpoot-geschikte knoppen, die ze had ingesproken met de woorden ‘buiten’, ‘spelen’ en ‘water’. Volgens dezelfde strategie die ze hanteert bij haar cliënten – veel voordoen, enthousiast juichen bij succes en een flinke dosis geduld – ging ze aan de slag met Stella. Na enkele weken viel het kwartje en gebruikte de hond de knoppen om haar wensen duidelijk te maken. Hunger breidde daarop het aantal knoppen uit; uiteindelijk tot tientallen woorden, waaronder namen (‘Christina’), zelfstandige naamwoorden (‘strand’), werkwoorden (‘lopen’), bijvoeglijk naamwoorden (‘goed’) en vraagwoorden (‘waar’). Stella combineerde de woorden ook tot korte ‘zinnetjes’ als ‘kom lopen’ en ‘strand nee’.

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren?

Hunger gaf haar hond Stella om te beginnen drie hondenpoot-geschikte knoppen, die ze had ingesproken met de woorden ‘buiten’, ‘spelen’ en ‘water’. Volgens dezelfde strategie die ze hanteert bij haar cliënten – veel voordoen, enthousiast juichen bij succes en een flinke dosis geduld – ging ze aan de slag met Stella. Na enkele weken viel het kwartje en gebruikte de hond de knoppen om haar wensen duidelijk te maken. Hunger breidde daarop het aantal knoppen uit; uiteindelijk tot tientallen woorden, waaronder namen (‘Christina’), zelfstandige naamwoorden (‘strand’), werkwoorden (‘lopen’), bijvoeglijk naamwoorden (‘goed’) en vraagwoorden (‘waar’). Stella combineerde de woorden ook tot korte ‘zinnetjes’ als ‘kom lopen’ en ‘strand nee’.

Je leest hier dat Stella uiteindelijk inderdaad de knoppen kon gebruiken, maar slechts om korte ‘zinnetjes’ te maken. ‘Zinnetjes’ staat hier tussen aanhalingstekens.

Waarom?

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren?

[...] Hunger breidde daarop het aantal knoppen uit; uiteindelijk tot tientallen woorden, waaronder namen (‘Christina’), zelfstandige naamwoorden (‘strand’), werkwoorden (‘lopen’), bijvoeglijk naamwoorden (‘goed’) en vraagwoorden (‘waar’). Stella combineerde de woorden ook tot korte ‘zinnetjes’ als ‘kom lopen’ en ‘strand nee’.

Je leest hier dat Stella uiteindelijk inderdaad de knoppen kon gebruiken, maar slechts om korte ‘zinnetjes’ te maken. ‘Zinnetjes’ staat hier tussen aanhalingstekens.

Waarom?

Omdat ‘strand nee’ natuurlijk niet een echte zin is. Dus hieruit blijkt al dat je geen diepzinnig gesprek met honden kan voeren.

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren?

Alinea 4 gaat over Leo Trottier die juist optimistisch is over het vermogen van honden om complexe taal te kunnen produceren. Daar is de conclusie dus niet op gebaseerd.

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren?

Alinea 4 gaat over Leo Trottier die juist optimistisch is over het vermogen van honden om complexe taal te kunnen produceren. Daar is de conclusie dus niet op gebaseerd.

Peter Hagoort is het in alinea 5 niet eens met Leo Trottier. Zoals we bij vraag 7 al zagen, stelt Peter Hagoort dat honden uit een vaststaand repertoire aan uitingen slechts beperkte mogelijkheden hebben om woorden te kunnen combineren.

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren?

Peter Hagoort is het in alinea 5 niet eens met Leo Trottier. Zoals we bij vraag 7 al zagen, stelt Peter Hagoort dat honden uit een vaststaand repertoire aan uitingen slechts beperkte mogelijkheden hebben om woorden te kunnen combineren.

‘Dieren hebben zeker communicatiesystemen, dat is onloochenbaar’, reageert Peter Hagoort, directeur van het onderzoeksproject Language in Interaction, desgevraagd, ‘maar die bestaan uit een vaststaand repertoire aan uitingen met beperkte mogelijkheden om te combineren. Het menselijk taalvermogen is gebaseerd op procedures die ons in staat stellen met een eindig aantal klanken en woorden een oneindige hoeveelheid boodschappen uit te wisselen.’ Voor nieuwe concepten kunnen we nieuwe woorden bedenken die we in nog nooit eerder geformuleerde zinnen kunnen verwerken. Over dat cognitieve vermogen beschikt een hond niet. Hij zal woorden met hun betekenis kunnen leren gebruiken in de juiste context, maar dat is iets heel anders dan je moedertaal spreken die je als kind moeiteloos hebt opgepikt uit je omgeving.

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren?

Peter Hagoort is het in alinea 5 niet eens met Leo Trottier. Zoals we bij vraag 7 al zagen, stelt Peter Hagoort dat honden uit een vaststaand repertoire aan uitingen slechts beperkte mogelijkheden hebben om woorden te kunnen combineren.

‘Dieren hebben zeker communicatiesystemen, dat is onloochenbaar’, reageert Peter Hagoort, directeur van het onderzoeksproject Language in Interaction, desgevraagd, ‘maar die bestaan uit een vaststaand repertoire aan uitingen met beperkte mogelijkheden om te combineren. Het menselijk taalvermogen is gebaseerd op procedures die ons in staat stellen met een eindig aantal klanken en woorden een oneindige hoeveelheid boodschappen uit te wisselen.’ Voor nieuwe concepten kunnen we nieuwe woorden bedenken die we in nog nooit eerder geformuleerde zinnen kunnen verwerken. Over dat cognitieve vermogen beschikt een hond niet. Hij zal woorden met hun betekenis kunnen leren gebruiken in de juiste context, maar dat is iets heel anders dan je moedertaal spreken die je als kind moeiteloos hebt opgepikt uit je omgeving.

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren?

Alinea 3 en 5 zijn dus het goede antwoord.

Alinea 6 en 7 zijn weldegelijk aanvullingen op alinea 5, maar daarin wordt meer ingegaan op de communicatiemiddelen waar honden al over beschikken en hoe waardevol het zou zijn als mensen deze ‘taal van honden’ zouden leren. Dit gaat dus niet meer over in hoeverre honden in staat zijn menselijke taal te beheersen.

Nabespreking oefentoets

Vraag 6: Uit welke twee alinea’s blijkt dat je geen ‘diepzinnig gesprek’ met je hond kunt voeren? Noteer de nummers van de alinea’s en licht je antwoord toe in een of meer correcte zin(nen).

Bij het geven van de toelichting over je keuze voor alinea 3 en 5, moet je weer letten op een goede en volledige formulering van je antwoord.

Zeg niet: “Honden hebben uit een vaststaand repertoire aan uitingen slechts beperkte mogelijkheden om woorden te combineren.”

Maar zeg: “Uit alinea 3 en 5 blijkt dat honden uit een vaststaand repertoire aan uitingen slechts beperkte mogelijkheden hebben om woorden te combineren.”

Nabespreking oefentoets

Vraag 7

a. Welk verband zie je tussen alinea 5 en 6?

b. Aan welk signaalwoord herken je dat verband?

Als er een verband is tussen alinea 5 en 6, dan zul je dat zien aan een signaalwoord in de eerste regel van alinea 6. Die zin moet namelijk duidelijk maken hoe alinea 6 samenhangt met alinea 5.

Dit is de eerste regel van alinea 6: “Ook gedragsbiologen Bas Rodenburg en Claudia Vinke (Universiteit Utrecht) verwachten niet veel van dit onderzoek en zien bovendien het nut van deze praktijk niet zo in.”

Nabespreking oefentoets

Vraag 7

a. Welk verband zie je tussen alinea 5 en 6?

b. Aan welk signaalwoord herken je dat verband?

Als er een verband is tussen alinea 5 en 6, dan zul je dat zien aan een signaalwoord in de eerste regel van alinea 6. Die zin moet namelijk duidelijk maken hoe alinea 6 samenhangt met alinea 5.

Dit is de eerste regel van alinea 6: “Ook gedragsbiologen Bas Rodenburg en Claudia Vinke (Universiteit Utrecht) verwachten niet veel van dit onderzoek en zien bovendien het nut van deze praktijk niet zo in.”

‘Ook’ is een signaalwoord van een opsommend verband.

Nabespreking oefentoets

Vraag 7

a. Welk verband zie je tussen alinea 5 en 6? Opsommend

b. Aan welk signaalwoord herken je dat verband? Ook

Als er een verband is tussen alinea 5 en 6, dan zul je dat zien aan een signaalwoord in de eerste regel van alinea 6. Die zin moet namelijk duidelijk maken hoe alinea 6 samenhangt met alinea 5.

Dit is de eerste regel van alinea 6: “Ook gedragsbiologen Bas Rodenburg en Claudia Vinke (Universiteit Utrecht) verwachten niet veel van dit onderzoek en zien bovendien het nut van deze praktijk niet zo in.”

‘Ook’ is een signaalwoord van een opsommend verband.

Nabespreking oefentoets

Vraag 8: Wat is het tekstdoel van de tekst?

Niet overtuigen >> Eigen mening van de schrijver ontbreekt. De schrijver laat nu enkel andere onderzoekers aan het woord die hun ideeën geven over het onderwerp.

Niet activeren >> Dan had de schrijver bijvoorbeeld gezegd dat iedereen z’n hond een taal moest leren of juist niet. En eigen mening van schrijver ontbreekt.

Niet instrueren >>Er wordt niet stap voor stap uitgelegd hoe je jouw hond kan leren praten. En doe-woorden ontbreken.

Niet amuseren >> Er ligt geen nadruk op het vermaken van de lezer. De schrijfstijl is dan informeler (losser) en er worden bijv. meer grappen gemaakt. De schrijfstijl is echter heel zakelijk en serieus.

Nabespreking oefentoets

Vraag 8: Wat is het tekstdoel van de tekst?

Een dergelijke zakelijke schrijfstijl en de focus van de schrijver op de bevindingen van de andere onderzoekers (=hun onderzoeksresultaten en ideeën) zonder een eigen mening te benoemen, past perfect bij het tekstdoel ‘informeren’. Daarbij is het een artikel van Nemokennislink.nl, waar artikelen gepubliceerd worden met het doel lezers te informeren over nieuws over wetenschap en technologie.

Nabespreking oefentoets

Vraag 8: Wat is het tekstdoel van de tekst? Informeren

Een dergelijke zakelijke schrijfstijl en de focus van de schrijver op de bevindingen van de andere onderzoekers (=hun onderzoeksresultaten en ideeën) zonder een eigen mening te benoemen, past perfect bij het tekstdoel ‘informeren’. Daarbij is het een artikel van Nemokennislink.nl, waar artikelen gepubliceerd worden met het doel lezers te informeren over nieuws over wetenschap en technologie.

Nabespreking oefentoets

Vraag 9:

a. Citeer (schrijf letterlijk over) een tegenstellend verband uit de tekst.

b. Onderstreep het signaalwoord.

Er staan vier tegenstellende verbanden in die gemarkeerd zijn met een signaalwoord.

[2] Ze is niet de eerste die nadacht over deze mogelijkheid. In de Verenigde Staten bracht logopedist1 Christina Hunger het idee zelfs ten uitvoer en schreef ze hier in 2021 het boek ‘How Stella learned to talk’ over. Hunger herkende bij haar pup communicatieve signalen vergelijkbaar met die van haar jonge cliënten, die door een lichamelijke en/of verstandelijke beperking niet konden leren spreken. Die leerde ze zich te uiten met een spraakcomputer, waarbij elk woord onder een eigen knop geprogrammeerd stond. Zou die aanpak niet ook kunnen werken voor haar pup? Haar hondje mist fysiek de organen die het in staat zouden stellen om te spreken, maar kan misschien wel op een andere manier taal gebruiken?

Nabespreking oefentoets

Vraag 9:

a. Citeer (schrijf letterlijk over) een tegenstellend verband uit de tekst.

b. Onderstreep het signaalwoord.

Er staan vier tegenstellende verbanden in die gemarkeerd zijn met een signaalwoord.

[2] Ze is niet de eerste die nadacht over deze mogelijkheid. In de Verenigde Staten bracht logopedist1 Christina Hunger het idee zelfs ten uitvoer en schreef ze hier in 2021 het boek ‘How Stella learned to talk’ over. Hunger herkende bij haar pup communicatieve signalen vergelijkbaar met die van haar jonge cliënten, die door een lichamelijke en/of verstandelijke beperking niet konden leren spreken. Die leerde ze zich te uiten met een spraakcomputer, waarbij elk woord onder een eigen knop geprogrammeerd stond. Zou die aanpak niet ook kunnen werken voor haar pup? Haar hondje mist fysiek de organen die het in staat zouden stellen om te spreken, maar kan misschien wel op een andere manier taal gebruiken?

Nabespreking oefentoets

Vraag 9:

a. Citeer (schrijf letterlijk over) een tegenstellend verband uit de tekst.

b. Onderstreep het signaalwoord.

Er staan vier tegenstellende verbanden in die gemarkeerd zijn met een signaalwoord.

[5] ‘Dieren hebben zeker communicatiesystemen, dat is onloochenbaar’, reageert Peter Hagoort, directeur van het onderzoeksproject Language in Interaction, desgevraagd, ‘maar die bestaan uit een vaststaand repertoire aan uitingen met beperkte mogelijkheden om te combineren. Het menselijk taalvermogen is gebaseerd op procedures die ons in staat stellen met een eindig aantal klanken en woorden een oneindige hoeveelheid boodschappen uit te wisselen.’ Voor nieuwe concepten kunnen we nieuwe woorden bedenken die we in nog nooit eerder geformuleerde zinnen kunnen verwerken. Over dat cognitieve vermogen beschikt een hond niet. Hij zal woorden met hun betekenis kunnen leren gebruiken in de juiste context, maar dat is iets heel anders dan je moedertaal spreken die je als kind moeiteloos hebt opgepikt uit je omgeving.

Nabespreking oefentoets

Vraag 9:

a. Citeer (schrijf letterlijk over) een tegenstellend verband uit de tekst.

b. Onderstreep het signaalwoord.

Er staan vier tegenstellende verbanden in die gemarkeerd zijn met een signaalwoord.

[5] ‘Dieren hebben zeker communicatiesystemen, dat is onloochenbaar’, reageert Peter Hagoort, directeur van het onderzoeksproject Language in Interaction, desgevraagd, ‘maar die bestaan uit een vaststaand repertoire aan uitingen met beperkte mogelijkheden om te combineren. Het menselijk taalvermogen is gebaseerd op procedures die ons in staat stellen met een eindig aantal klanken en woorden een oneindige hoeveelheid boodschappen uit te wisselen.’ Voor nieuwe concepten kunnen we nieuwe woorden bedenken die we in nog nooit eerder geformuleerde zinnen kunnen verwerken. Over dat cognitieve vermogen beschikt een hond niet. Hij zal woorden met hun betekenis kunnen leren gebruiken in de juiste context, maar dat is iets heel anders dan je moedertaal spreken die je als kind moeiteloos hebt opgepikt uit je omgeving.

Nabespreking oefentoets

Vraag 9:

a. Citeer (schrijf letterlijk over) een tegenstellend verband uit de tekst.

b. Onderstreep het signaalwoord.

Er staan vier tegenstellende verbanden in die gemarkeerd zijn met een signaalwoord.

[8] Is het dan helemaal zinloos om te proberen om je hond te leren ‘praten’? Nee hoor, stellen beide deskundigen. ‘Het bezig zijn met je hond en trainen kan uiteraard altijd een positieve impact hebben op je huisdier’, aldus Vinke. ‘Honden hebben behoefte aan fysieke en ook mentale uitdagingen en deze training is een leuke toevoeging aan de dagelijkse mentale uitdaging.’ Ga dus vooral lekker samen woordjes oefenen, maar verwacht niet dat je straks een diepzinnig gesprek met je hond kunt voeren.

Nabespreking oefentoets

Vraag 9:

a. Citeer (schrijf letterlijk over) een tegenstellend verband uit de tekst.

b. Onderstreep het signaalwoord.

Er staan vier tegenstellende verbanden in die gemarkeerd zijn met een signaalwoord.

[8] Is het dan helemaal zinloos om te proberen om je hond te leren ‘praten’? Nee hoor, stellen beide deskundigen. ‘Het bezig zijn met je hond en trainen kan uiteraard altijd een positieve impact hebben op je huisdier’, aldus Vinke. ‘Honden hebben behoefte aan fysieke en ook mentale uitdagingen en deze training is een leuke toevoeging aan de dagelijkse mentale uitdaging.’ Ga dus vooral lekker samen woordjes oefenen, maar verwacht niet dat je straks een diepzinnig gesprek met je hond kunt voeren.

Nabespreking oefentoets

Vraag 10: Wat is de hoofdgedachte van de tekst? Kies uit:

A) De onderzoeken naar het taalvermogen van honden geven geen antwoord op de vraag of taal alleen een unieke menselijke eigenschap is.

B) Het is zinloos om het taalvermogen van honden te onderzoeken, omdat zij totaal geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen.

C) Honden beschikken van nature over een eigen communicatiesysteem, maar niet over de cognitieve vermogens om een complexe taal te leren.

D) Honden hebben behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen en zijn in staat om een beperkt aantal woorden te leren en te combineren.

Wat is de hoofdgedachte ook alweer?

Nabespreking oefentoets

Wat is de hoofdgedachte ook alweer?

De hoofdgedachte is het belangrijkste wat de tekst vertelt over het onderwerp.

Bedenk dus eerst wat het onderwerp ook alweer was: ‘het leren van een taal aan honden’ of ’het communicatievermogen van honden’.

En weet je nog dat aan het eind van de inleiding een aantal vragen werden gesteld die overeenkwamen met de titel: ‘Kan ik mijn hond een taal leren?’? >>De hoofdgedachte moet antwoord geven op deze vraag die centraal staat in de tekst.

Vind je het moeilijk in één keer het goede antwoord te vinden? Streep dan foute antwoorden eerst weg.

Nabespreking oefentoets

Vraag 10: Wat is de hoofdgedachte van de tekst? Kies uit:

A) De onderzoeken naar het taalvermogen van honden geven geen antwoord op de vraag of taal alleen een unieke menselijke eigenschap is.

B) Het is zinloos om het taalvermogen van honden te onderzoeken, omdat zij totaal geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen.

C) Honden beschikken van nature over een eigen communicatiesysteem, maar niet over de cognitieve vermogens om een complexe taal te leren.

D) Honden hebben behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen en zijn in staat om een beperkt aantal woorden te leren en te combineren.

Antwoord D legt de focus niet op het communicatie- of taalvermogen van honden, maar op hun behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen.

Het wordt wel in de laatste alinea van de tekst gezegd, waar je vaak de hoofdgedachte kan vinden. In dit geval is de laatste alinea echter niet van begin tot eind een conclusie. Een conclusie gaat altijd over dingen die al eerder in de tekst zijn gezegd. Is dat niet het geval, dan is het geen conclusie en dus niet de hoofdgedachte van de tekst.

Nabespreking oefentoets

Vraag 10: Wat is de hoofdgedachte van de tekst? Kies uit:

A) De onderzoeken naar het taalvermogen van honden geven geen antwoord op de vraag of taal alleen een unieke menselijke eigenschap is.

B) Het is zinloos om het taalvermogen van honden te onderzoeken, omdat zij totaal geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen.

C) Honden beschikken van nature over een eigen communicatiesysteem, maar niet over de cognitieve vermogens om een complexe taal te leren.

D) Honden hebben behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen en zijn in staat om een beperkt aantal woorden te leren en te combineren.

Antwoord D legt de focus niet op het communicatie- of taalvermogen van honden, maar op hun behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen.

Het wordt wel in de laatste alinea van de tekst gezegd, waar je vaak de hoofdgedachte kan vinden. In dit geval is de laatste alinea echter niet van begin tot eind een conclusie. Een conclusie gaat altijd over dingen die al eerder in de tekst zijn gezegd. Is dat niet het geval, dan is het geen conclusie en dus niet de hoofdgedachte van de tekst.

Nabespreking oefentoets

Vraag 10: Wat is de hoofdgedachte van de tekst? Kies uit:

A) De onderzoeken naar het taalvermogen van honden geven geen antwoord op de vraag of taal alleen een unieke menselijke eigenschap is.

B) Het is zinloos om het taalvermogen van honden te onderzoeken, omdat zij totaal geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen.

C) Honden beschikken van nature over een eigen communicatiesysteem, maar niet over de cognitieve vermogens om een complexe taal te leren.

D) Honden hebben behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen en zijn in staat om een beperkt aantal woorden te leren en te combineren.

Antwoord B benoemt nadrukkelijk het onderzoek naar het taalvermogen van honden. De uitspraak dat het zinloos is om dit te onderzoeken, omdat honden geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen al bezitten, wordt inderdaad gedaan in alinea 6. Alinea 7 gaat hierop door, maar in alinea 8 wordt gezegd dat het niet zinloos is om honden een taal te leren omdat het een goede mentale uitdaging voor ze is. Antwoord B kan daarom niet de hoofdgedachte zijn, omdat dit wordt tegengesproken door alinea 8.

Nabespreking oefentoets

Vraag 10: Wat is de hoofdgedachte van de tekst? Kies uit:

A) De onderzoeken naar het taalvermogen van honden geven geen antwoord op de vraag of taal alleen een unieke menselijke eigenschap is.

B) Het is zinloos om het taalvermogen van honden te onderzoeken, omdat zij totaal geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen.

C) Honden beschikken van nature over een eigen communicatiesysteem, maar niet over de cognitieve vermogens om een complexe taal te leren.

D) Honden hebben behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen en zijn in staat om een beperkt aantal woorden te leren en te combineren.

Antwoord B benoemt nadrukkelijk het onderzoek naar het taalvermogen van honden. De uitspraak dat het zinloos is om dit te onderzoeken, omdat honden geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen al bezitten, wordt inderdaad gedaan in alinea 6. Alinea 7 gaat hierop door, maar in alinea 8 wordt gezegd dat het niet zinloos is om honden een taal te leren omdat het een goede mentale uitdaging voor ze is. Antwoord B kan daarom niet de hoofdgedachte zijn, omdat dit wordt tegengesproken door alinea 8.

Nabespreking oefentoets

Vraag 10: Wat is de hoofdgedachte van de tekst? Kies uit:

A) De onderzoeken naar het taalvermogen van honden geven geen antwoord op de vraag of taal alleen een unieke menselijke eigenschap is.

B) Het is zinloos om het taalvermogen van honden te onderzoeken, omdat zij totaal geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen.

C) Honden beschikken van nature over een eigen communicatiesysteem, maar niet over de cognitieve vermogens om een complexe taal te leren.

D) Honden hebben behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen en zijn in staat om een beperkt aantal woorden te leren en te combineren.

Antwoord A benoemt ook nadrukkelijk het onderzoek naar het taalvermogen van honden. In de tekst wordt echter juist wél geconcludeerd dat taal een unieke menselijke eigenschap is en dat honden niet over het cognitieve vermogen beschikken complexe taal te leren en gebruiken.

Nabespreking oefentoets

Vraag 10: Wat is de hoofdgedachte van de tekst? Kies uit:

A) De onderzoeken naar het taalvermogen van honden geven geen antwoord op de vraag of taal alleen een unieke menselijke eigenschap is.

B) Het is zinloos om het taalvermogen van honden te onderzoeken, omdat zij totaal geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen.

C) Honden beschikken van nature over een eigen communicatiesysteem, maar niet over de cognitieve vermogens om een complexe taal te leren.

D) Honden hebben behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen en zijn in staat om een beperkt aantal woorden te leren en te combineren.

Antwoord A benoemt ook nadrukkelijk het onderzoek naar het taalvermogen van honden. In de tekst wordt echter juist wél geconcludeerd dat taal een unieke menselijke eigenschap is en dat honden niet over het cognitieve vermogen beschikken complexe taal te leren en gebruiken.

Nabespreking oefentoets

Vraag 10: Wat is de hoofdgedachte van de tekst? Kies uit:

A) De onderzoeken naar het taalvermogen van honden geven geen antwoord op de vraag of taal alleen een unieke menselijke eigenschap is.

B) Het is zinloos om het taalvermogen van honden te onderzoeken, omdat zij totaal geen moeite hebben om duidelijk te maken wat ze willen.

C) Honden beschikken van nature over een eigen communicatiesysteem, maar niet over de cognitieve vermogens om een complexe taal te leren.

D) Honden hebben behoefte aan fysieke en mentale uitdagingen en zijn in staat om een beperkt aantal woorden te leren en te combineren.

Antwoord C is dus juist. Het eerste gedeelte van de hoofdgedachte gaat over de onderzoeken waaruit blijkt dat honden taal kunnen leren, omdat ze over enig taalvermogen beschikken. Dat is het antwoord op de centrale vraag.

De conclusie van de tekst is dat honden echter niet een complexe taal kunnen leren zoals wij mensen, omdat ze niet over hetzelfde cognitieve vermogen beschikken.

Denk aan je spelling!

Controleer aan het eind van de toets altijd nog even je spelling en formulering!

Voor elke fout wordt 0,1 punt van je cijfer afgetrokken, met een maximum van

0,5 punt

Oefen thuis met het materiaal in Teams

Slide tekst

Zelf aan de slag: jij kiest je opdrachten

• Bedenk met welke opdrachten jij het beste extra kan oefenen voor de toets:

  • Tekstverbanden

  • Onderwerp, deelonderwerp en hoofdgedachte

  • Woordraadstrategieën

  • Kernzinnen

  • Tekstbegrip

• Ga zelfstandig aan de slag met die opdrachten.

• De eerste 5 minuten werken we in stilte, daarna mag je zachtjes overleggen met je elleboogpartner.

• Heb je een vraag? Steek je vinger op.

• Ben je klaar? Kies dan een andere set opdrachten uit om mee te oefenen.

5

minute

00

second

add30s

Afsluiting: check leerdoel

• ik kan het onderwerp van een tekst bepalen en correct formuleren

• ik kan de hoofdgedachte van een tekst bepalen

• ik kan op volledige en juiste wijze antwoord geven op tekstbegripvragen

• ik weet met welke onderdelen ik extra moet oefenen voor de toets

Afsluiting: check leerdoel

• ik kan het onderwerp van een tekst bepalen en correct formuleren

Wat zouden goede onderwerpen voor een tekst zijn?

A. De opkomst van het Romeinse Rijk.

B. Hoe het Romeinse Rijk opkwam.

C. Hoe zorg je dat je planten gezond blijven?

C. Planten gezond houden

Afsluiting: check leerdoel

• ik kan het onderwerp van een tekst bepalen en correct formuleren

Wat zouden goede onderwerpen voor een tekst zijn?

A. De opkomst van het Romeinse Rijk.

B. Hoe het Romeinse Rijk opkwam.

C. Hoe zorg je dat je planten gezond blijven?

D. Planten gezond houden

Afsluiting: check leerdoel

• ik kan de hoofdgedachte van een tekst bepalen

Wat zijn mogelijke hoofdgedachtes bij de tekst met het onderwerp 'Planten gezond houden'?

A. Planten zijn leuk, maar je kan beter een huisdier nemen.

B. Door planten voldoende water, licht en voeding te geven, kun je ze gezond houden.

C. Veel mensen vinden planten gezellig in huis staan.

D. Een goede verzorging, afgestemd op de soort plant, is essentieel om planten gezond te houden.

Afsluiting: check leerdoel

• ik kan de hoofdgedachte van een tekst bepalen

Wat zijn mogelijke hoofdgedachtes bij de tekst met het onderwerp 'Planten gezond houden'?

A. Planten zijn leuk, maar je kan beter een huisdier nemen.

B. Door planten voldoende water, licht en voeding te geven, kun je ze gezond houden.

C. Veel mensen vinden planten gezellig in huis staan.

D. Een goede verzorging, afgestemd op de soort plant, is essentieel om planten gezond te houden.

Afsluiting: check leerdoel

• ik kan op volledige en juiste wijze antwoord geven op tekstbegripvragen

Wat is het enige goede antwoord op de vraag: 'Waarom zijn bananen krom?'?

A. Omdat ze naar het licht toe groeien.

B. Ze groeien naar het licht toe.

C. Bananen zijn krom, omdat ze naar het licht toe groeien.

D. Daarom.

Afsluiting: check leerdoel

• ik kan op volledige en juiste wijze antwoord geven op tekstbegripvragen

Wat is het enige goede antwoord op de vraag: 'Waarom zijn bananen krom?'?

A. Omdat ze naar het licht toe groeien.

B. Ze groeien naar het licht toe.

C. Bananen zijn krom, omdat ze naar het licht toe groeien.

D. Daarom.