De honingbij en de imker

De honingbij en de imker

1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo kLeerjaar 2

In deze les zitten 26 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De honingbij en de imker

Open met het grote idee van de les: een honingbij leeft niet alleen, maar in een goed georganiseerde groep met een nest, raten en hulp van de imker.

Wat leer je vandaag?

Ik kan uitleggen hoe een honingbij leeft in een bijenkast, wat een honingraat doet en wat een imker doet.

Deze slide heeft geen instructies

Welke woorden denk jij bij honingbij?

Gebruik de woorden uit de wolk als start: bijvoorbeeld honing, kast, bloem, steken, imker, raat. Vraag kort welke woorden al bekend zijn.

Wat is een honingbij?

  • Een honingbij is een insect

  • Ze leeft samen met veel andere bijen

  • Honingbijen maken honing

  • Ze helpen ook bloemen en planten

Noem kort dat honingbijen belangrijk zijn voor bestuiving. Houd het eenvoudig op A1-niveau: bijen helpen bloemen bij het maken van zaden en vruchten.

Samen leven in een volk

Een honingbij leeft in een bijenvolk. In zo'n groep heeft niet elke bij dezelfde taak. Samen zorgen de bijen voor voedsel, jongen en veiligheid.

Gebruik hier het woord 'bijenvolk' als vaste term voor de hele groep bijen in één kast of nest.

De bijenkast

  • In een bijenkast woont het bijenvolk

  • De kast beschermt tegen wind en regen

  • Binnen hangen ramen met raat

  • Daar werken en rusten de bijen

Maak duidelijk dat een bijenkast een plek is waar mensen bijen veilig kunnen houden, maar dat bijen in de natuur ook nesten kunnen maken.

Drie soorten bijen

  • Koningin: legt eieren

  • Werkbijen: halen nectar en zorgen voor de kast

  • Darren: mannetjes van het volk


Elke soort bij heeft een eigen taak.

Houd de functies kort. Werkbijen zijn voor deze doelgroep het belangrijkst, omdat zij zichtbaar veel taken uitvoeren.

Waar woont een bijenvolk?

A

In een bloem

B

In een bijenkast

C

In een pot honing

D

In een boomblad

Checkt de kern van slides 3 en 4: het bijenvolk woont in een bijenkast.

Vul de woorden in

Een honingbij leeft in een bijenvolk. In een bijenkast wonen veel bijen samen. De koningin legt eieren. Werkbijen halen voedsel en zorgen voor de kast.

bijenvolk
bijenkast
koningin
Werkbijen
honingraat
dar
bloem
imker

De lege plekken gaan over de basiswoorden uit het eerste blok: bijenvolk, bijenkast, koningin, werkbijen.

De honingraat

  • Een honingraat bestaat uit zeshoekige vakjes

  • De raat is gemaakt van was

  • In de vakjes komt honing, stuifmeel en broed

  • Zo blijft alles netjes bij elkaar

Leg uit dat 'broed' de eieren, larven en poppen van jonge bijen zijn. Dat woord komt ook terug op de begrippenslide.

Waarom is de raat handig?

De honingraat is slim gebouwd. De vakjes passen goed tegen elkaar aan. Zo hebben de bijen veel ruimte voor voedsel en jonge bijen.

Je hoeft hier niet diep in te gaan op wiskunde of efficiëntie; het biologische punt is dat de bouw helpt bij opslag en opgroeien.

Wat bewaren bijen in de raat?

  • Honing als voedsel

  • Stuifmeel als voedsel

  • Eieren en larven voor nieuwe bijen

  • Alles krijgt een eigen plek

Benadruk structuur en functie: de raat is niet zomaar een bouwwerk, maar helpt het volk overleven.

Van bloem naar honing

Bloem met nectar → werkbij haalt nectar → nectar gaat mee naar de kast → bijen maken er honing van → honing in de honingraat

Gebruik deze slide als eenvoudige keten. Vermijd te veel details over enzymen of verdamping; dat is voor dit niveau niet nodig.

Waarvoor gebruiken bijen de honingraat?

A

Om in te zwemmen

B

Om te vliegen

C

Om op te jagen

D

Om voedsel en broed te bewaren

Gebaseerd op slides 6, 7, 8 en 9. Distractors zijn duidelijk fout, maar blijven kort en simpel voor A1.

Vul de woorden in

De honingraat is gemaakt van was. In de vakjes bewaren bijen honing en stuifmeel. Ook is er plek voor broed.

was
honing
stuifmeel
broed
nectar
regen
kast
dar

Sluit aan bij de woorden op slides 6 t/m 8.

Wat doet een imker?

  • Een imker zorgt voor de bijen

  • De imker controleert de bijenkast

  • De imker helpt als er problemen zijn

  • Soms haalt de imker honing uit de kast

Leg uit dat een imker de bijen niet 'maakt', maar verzorgt en beschermt.

De imker werkt voorzichtig

Een imker werkt rustig en voorzichtig. Vaak gebruikt de imker beschermende kleding. Zo blijven de bijen zo kalm mogelijk en kan de imker veilig werken.

Noem eventueel kap, handschoenen en pak als voorbeelden van bescherming.

Hoe komt honing uit de kast?

  • De imker haalt ramen met honingraat uit de kast

  • De honing wordt uit de raat gehaald

  • Daarna kan de honing in potten

  • De bijen houden ook honing voor zichzelf

Belangrijk biologisch en ethisch punt: bijen maken honing als voedselvoorraad. Een goede imker laat genoeg achter voor het volk.

Filmpje: bijen en imker

Bekijk een kort filmpje over een honingbij, de bijenkast, de honingraat en het werk van de imker.

Voeg hier tijdens de les een passend kort filmpje toe, bijvoorbeeld over het leven in een bijenkast of over een imker die ramen controleert. Kies een rustig, duidelijk filmpje met weinig moeilijke taal.

Waarom zijn honingbijen belangrijk?

  • Honingbijen helpen bloemen

  • Daardoor kunnen planten groeien

  • Mensen gebruiken honing

  • Bijen zijn belangrijk in de natuur

Houd dit als afrondende inhoudelijke koppeling: kast, raat en imker zijn belangrijk, maar de honingbij is ook belangrijk buiten de kast.

Wat doet een imker?

A

Zorgt voor bijen

B

Maakt bloemen

C

Legt de eieren

D

Bouwt de vleugels

Toetst het verschil tussen imker en bijenrollen. De koningin legt eieren, niet de imker.

Vul de woorden in

Een imker werkt rustig en voorzichtig. Die controleert de bijenkast en haalt soms honing uit de raat.

imker
bijenkast
honing
raat
koningin
bloem
stuifmeel
larve

Verbindt slides 10, 11 en 12 met het filmpje en de afsluiting over het belang van bijen.

Wat heb jij vandaag geleerd over de honingbij?

Laat leerlingen in eigen woorden noemen wat is blijven hangen, bijvoorbeeld: bijenkast, honingraat, werkbij, imker, honing maken, bloemen helpen.

Wat hielp jou het best om dit te begrijpen?

Metacognitieve reflectie. Mogelijke antwoorden: het filmpje, de plaatjes, de uitleg over de raat, de taken van de bijen.

Begrippen

honingbij - een bij die in een volk leeft en honing maakt

bijenvolk - een grote groep bijen die samenleeft

bijenkast - de kast waarin een bijenvolk woont

honingraat - een bouwwerk van was met vakjes

imker - iemand die voor bijen zorgt

werkbij - een bij die voedsel haalt en in de kast werkt

koningin - de bij die eieren legt

Deze slide heeft geen instructies

Begrippen

dar - een mannelijke bij

nectar - zoete vloeistof uit bloemen

stuifmeel - fijn poeder van bloemen dat als voedsel dient

broed - eieren, larven en poppen van jonge bijen

larve - jonge bij zonder volwassen vorm

was - materiaal waarmee bijen de raat maken

honing - voedsel dat bijen maken van nectar

Deze slide heeft geen instructies