Zondebokken van Toen en Nu: Van Heksen tot Heden

Van heksen tot heden
Zondebokken van toen en nu

1 / 26
volgende
Slide 1: Slide
newEditorCultuurbeschouwingSecundair onderwijsAlgemeen secundair onderwijsLeerjaar 4

In deze les zitten 26 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Van heksen tot heden
Zondebokken van toen en nu

Leerdoel

  • Ik leg de link tussen historische en actuele zondebokken.

  • Ik denk kritisch na over de impact van deze vooroordelen.

Wat is voor jou de betekenis van een zondebok?

Inleiding: zondebokken

Een zondebok is een persoon of groep die de schuld krijgt voor problemen.


Engelse term: scapegoating

==> link met Nederlandse woord?

Geef een historisch voorbeeld van een vooroordeel.
https://www.youtube.com/watch?v=d3a9oPnVd6c

Historische casus: heksenvervolgingen

In de 16e en 17e eeuw werden duizenden (vooral) vrouwen als heksen vervolgd en geëxecuteerd in Europa.


  • Waarom werden deze mensen zondebok gemaakt?

  • Wat zou de impact geweest zijn op deze mensen en hun familie?

Waarom heksen?

Heksen werden beschuldigd van natuurrampen en ziektes. Ze werden zondebokken voor onverklaarbare problemen.

In de middeleeuwen werd je al snel van hekserij beschuldigd als je er afwijkend uitzag of je anders gedroeg.

A

Juist

B

Fout

Heksenprocessen vonden alleen plaats in Europa.

A

Juist

B

Fout

Vooral (oudere) vrouwen werden beschuldigd van hekserij.

A

Juist

B

Fout

De meest voorkomende methode van executie bij heksenvervolgingen was de brandstapel.

A

Juist

B

Fout

In België werden tussen 1450 en 1685 ongeveer 100 mensen geëxecuteerd wegens hekserij.

A

Juist

B

Fout

1) Mensen die er anders uitzagen of zich op een ongewone manier gedroegen, liepen een groter risico beschuldigd te worden.


2) Hoewel de meeste heksenprocessen in Europa plaatsvonden, kwamen ze ook voor in Amerika, zoals de beruchte Salem-witch trials in de Verenigde Staten.


3) Veel slachtoffers waren oudere vrouwen die als kwetsbaar of afwijkend werden gezien.


4) Tussen 1450 en 1585 werden in België ongeveer 1000 mensen geëxecuteerd wegens hekserij.


5) De brandstapel werd gezien als een zuiveringsritueel. Maar er vonden ook ophangingen en onthoofdingen plaats.


Waarom heksen?

Welke effecten had dit op de samenleving?


Salem-processen


Kinderen

1e beschuldigingen

Golf beschuldigingen

Volle gevangenissen

Executies

Abrupt einde

Vermoedelijke oorzaak

Geef een actueel voorbeeld van een zondebok vandaag
https://www.youtube.com/watch?v=E2CYqiJI2pE

Actuele casus: zondebokken vandaag

Voorbeelden:


  • migranten

  • jeugd

  • vrouwen

  • armen

  • ouderen

  • moslims

  • ...

Wat zijn volgens jullie de redenen waarom deze groepen als zondebok worden aangewezen?


Welke rol speelt de media bij het versterken/verminderen van deze zondebokdynamiek?


Wat denk je zelf van zulke beschuldigingen?

Groepsopdracht: onderzoek actuele casus

Verdeel in groepen van 4-5.

Open artikel bij bronnen op projectsite per groep.

Lees het artikel individueel.

Beantwoord de vragen op het A3-blad.

Groepsopdracht: onderzoek actuele casus

Welke zondebokken worden er aangeduid in het artikel?


Wat wordt ze verweten?


Wat zouden mogelijke gevolgen zijn voor deze zondebokken?


Hoe kan de samenleving reageren om het zondebokmechanisme te doorbreken?

Groepsopdracht: onderzoek actuele casus

Artikel 1


Coronabetoging in Brussel, 5/12/2021

Groepsopdracht: onderzoek actuele casus

Artikel 2


Familiedag Vlaams Belang in Plopsaland, 1/5/2024

Groepsopdracht: onderzoek actuele casus

Artikel 3


Onderzoek naar verschillen jongens-meisjes, 7/2/2024

Groepsopdracht: onderzoek actuele casus

Artikel 4


Discrimatie-onderzoek onderwijs, 5/2/2018

Reflectie

Bespreek wat we hebben geleerd over zondebokken in het verleden en heden. Wat valt op?

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.