Communicatie in de praktijk

Communicatie in de praktijk

1 / 24
volgende
Slide 1: Slide
newEditorWelzijnMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 24 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Communicatie in de praktijk

Open met de kernvraag: 'Wat betekent communicatie voor jou?' Laat kort benoemen dat communicatie overal terugkomt: op school, stage, werk en thuis.

Lesdoelen


  • Je leert wat verbale en non-verbale communicatie is.

  • Je leert op verschillende manieren communiceren.

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk jij aan bij het woord: communicatie?

Gebruik de woordwolk als korte activering van voorkennis. Vraag daarna door op veelgenoemde woorden zoals luisteren, praten, houding, misverstanden of samenwerken.

Wat is communicatie?

Communicatie is het uitwisselen van informatie, gevoelens of bedoelingen.


Bij communicatie spelen drie onderdelen een rol:

  • Zender: degene die iets overbrengt

  • Boodschap: wat er gezegd of bedoeld wordt

  • Ontvanger: degene die de boodschap krijgt

Verbind de definitie aan herkenbare situaties: een appje sturen, een klant helpen, een collega iets uitleggen.

Waarom is communicatie belangrijk?

In opleiding en beroep is communicatie nodig om:



  • informatie duidelijk door te geven

  • samen te werken

  • vragen te stellen

  • misverstanden te voorkomen

  • vertrouwen op te bouwen



Deze slide heeft geen instructies

Communicatie in jouw praktijk

Je gebruikt communicatie bijvoorbeeld bij:

  • een gesprek met een docent

  • samenwerken aan een opdracht

  • contact met een klant of cliënt

  • uitleg geven op stage


De manier waarop je communiceert, beïnvloedt hoe anderen jou begrijpen.

Sluit aan bij verschillende MBO-richtingen: zorg, techniek, retail, horeca, onderwijsassistentie of beveiliging.

Welk onderdeel hoort bij de ontvanger?

A

De boodschap geven

B

De boodschap krijgen

C

De toon kiezen

D

De regels bepalen

Checkt of studenten zender, boodschap en ontvanger uit elkaar kunnen houden.

Maak de kern van communicatie compleet

Bij communicatie zijn er drie onderdelen: de zender brengt iets over, de boodschap is wat gezegd of bedoeld wordt, en de ontvanger krijgt de informatie en geeft er betekenis aan.

zender
boodschap
ontvanger
afzender
gesprek
luisteraar
houding

Laat studenten de drie kernbegrippen precies koppelen aan hun rol.

Wat is volgens jou het grootste verschil tussen verbale en non-verbale communicatie?

Deze slide heeft geen instructies

Verbale communicatie

Verbale communicatie is communiceren met woorden.


Dat kan mondeling of schriftelijk, bijvoorbeeld:

  • praten

  • luisteren

  • vragen stellen

  • uitleg geven

  • appen of mailen



Woorden helpen om informatie precies over te brengen.

Noem dat luisteren hier bewust staat: verbale communicatie is niet alleen zenden, maar ook ontvangen en reageren.

Praten, luisteren, vragen stellen

Sterke verbale communicatie herken je aan:

  • duidelijk spreken

  • actief luisteren

  • gerichte vragen stellen

  • samenvatten wat de ander zegt


Zo controleer je of de boodschap goed is overgekomen.

Leg actief luisteren kort uit: niet onderbreken, doorvragen, samenvatten, laten merken dat je aandacht hebt.

Duidelijk spreken

Duidelijk spreken betekent:


  • korte en begrijpelijke zinnen gebruiken

  • vaktaal alleen gebruiken als dat past

  • rustig en logisch uitleggen

  • rekening houden met je doelgroep


Wat je zegt, moet passen bij wie er luistert.

Maak het verschil zichtbaar tussen spreken met een klasgenoot, klant, collega of begeleider.

Vragen stellen helpt

Goede vragen maken communicatie sterker.


  • Je krijgt duidelijkere informatie

  • Je voorkomt aannames

  • Je laat interesse zien

  • Je begrijpt de ander beter


Voorbeelden zijn open vragen, gesloten vragen en controlevragen.

Geef mondeling voorbeelden: 'Hoe bedoel je dat?' 'Kun je een voorbeeld geven?' 'Begrijp ik goed dat…?'

Vul de kenmerken van sterke verbale communicatie in

Sterke verbale communicatie herken je aan duidelijk spreken, actief luisteren en gerichte vragen stellen. Door ook kort samen te vatten controleer je of de boodschap goed is overgekomen.

verbale
duidelijk
luisteren
vatten
kijken
fluisteren
bewegen
oordelen
non-verbale

Sluit direct aan op de slides over praten, luisteren, vragen stellen en samenvatten.

Non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie is alles wat je zonder woorden uitstraalt.


Denk aan:

  • houding

  • oogcontact

  • gezichtsuitdrukking

  • gebaren

  • lichaamstaal

Maak duidelijk dat non-verbale signalen vaak onbewust worden gegeven, maar wel sterk worden opgepikt.

Meer dan alleen woorden

Bij communicatie speelt vaak mee:

  • 7% woorden

  • 38% tonaliteit

  • 55% lichaamstaal


Deze verhouding laat zien dat mensen niet alleen luisteren naar wat je zegt, maar ook naar hoe je het zegt en hoe je erbij kijkt of beweegt.

Noem dat deze percentages vooral gebruikt worden om bewust te maken van het belang van stem en lichaamstaal in persoonlijke communicatie.

Houding en oogcontact

Je houding en oogcontact geven veel informatie.


  • Een open houding komt toegankelijk over

  • Wegkijken kan onzeker of ongeïnteresseerd lijken

  • Oogcontact laat aandacht en betrokkenheid zien

  • Te weinig of te veel oogcontact kan onprettig zijn

Bespreek dat passend oogcontact per situatie en persoon kan verschillen, maar aandacht uitstralen altijd belangrijk blijft.

Gezichtsuitdrukking en lichaamstaal

Je gezicht en lichaam kunnen je woorden versterken of juist tegenspreken.


  • Een glimlach kan geruststellen

  • Fronsen kan spanning of twijfel laten zien

  • Armen over elkaar kunnen afstandelijk overkomen

  • Een knikje laat zien dat je luistert


Als woorden en lichaamstaal niet passen, gelooft men vaak de lichaamstaal.

Geef een simpel voorbeeld: 'Ja hoor, prima' zeggen met een zucht en wegdraaiende blik.

Verbale en non-verbale communicatie samen

Sterke communicatie ontstaat als woorden, stem en houding elkaar ondersteunen.


Woorden + toonval + lichaamstaal → duidelijke boodschap


Als deze niet bij elkaar passen, ontstaat sneller verwarring, spanning of wantrouwen.

Dit is de kern van het verband tussen de twee lesdoelen: niet alleen weten wat het is, maar begrijpen hoe je verschillende manieren samen inzet.

Welke verhouding past bij non-verbale invloed?

A

7% woorden

B

38% stilte

C

55% lichaamstaal

D

90% inhoud

Toetst of studenten de bekende verhouding juist lezen: woorden, tonaliteit en lichaamstaal.

Maak de uitleg over non-verbale communicatie af

Non-verbale communicatie is alles wat je zonder woorden uitstraalt. Daarbij spelen houding, oogcontact en gezichtsuitdrukking een grote rol. Als woorden en lichaamstaal niet passen, ontstaat sneller verwarring.

Non-verbale
houding
oogcontact
lichaamstaal
schrift
mening
planning
rooster
Verbale

Benadruk dat studenten hier de kernbegrippen uit meerdere slides samenbrengen.

Terug naar de lesdoelen

In deze les stond centraal:


  • wat verbale communicatie is

  • wat non-verbale communicatie is

Communicatie is pas sterk als je bewust kiest hoe je iets overbrengt.

Gebruik deze slide om de les samen te vatten en terug te koppelen aan de twee vaste lesdoelen.

Vooruitblik

De volgende les :



We gaan het dan hebben over waarom goede communicatie onmisbaar is: zowel hier op school als straks op je stage of werkplek

Deze slide moet als vaste afsluiting strak en rustig ogen. Leg de brug naar presenteren: inhoud, stemgebruik, houding en contact met publiek.

Begrippenlijst

communicatie - het uitwisselen van informatie, gevoelens of bedoelingen

zender - degene die een boodschap verstuurt of uitspreekt

boodschap - wat je wilt overbrengen

ontvanger - degene die de boodschap ontvangt

verbale communicatie - communiceren met woorden, mondeling of schriftelijk

non-verbale communicatie - communiceren zonder woorden, via houding, stem en lichaamstaal

lichaamstaal - signalen die je met je houding, beweging en uitstraling geeft

Deze slide heeft geen instructies