thema 12 - voeding en vertering (p2, p3, p4 en p5)

Thema 12 – voeding en vertering

1 / 41
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 4

In deze les zitten 41 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 80 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 12 – voeding en vertering

Voeding en vertering

Overzicht van de thema

  • Paragraaf 1: Enzymen

  • Paragraaf 2: Voedingsmiddelen en voedingsstoffen

  • Paragraaf 3: Voeding en levensstijl

  • Paragraaf 4: Het verteringsstelsel

  • Paragraaf 5: De organen voor vertering

  • Paragraaf 6: Planteneters, vleeseters en alleseters

Leerdoelen: paragraaf 2 (voedingsmiddelen en voedingsstoffen)

Paragraaf 2

  1. Je kunt de functies van voedingsstoffen en voedingsvezels in voedingsmiddelen benoemen

  2. Je kunt zes groepen voedingsstoffen met hun functies en kenmerken noemen



Paragraaf 3

  1. Je kunt met behulp van de Schijf van Vijf adviezen voor een gezonde voeding geven

  2. Je kunt factoren noemen die van invloed zijn op het energieverbruik bij organismen


Voedingsmiddelen en voedingsstoffen

Voedingsmiddelen = alles wat je eet en drinkt

Voedingsstoffen = bruikbare stoffen in het voedingsmiddel


6 voedingsstoffen: eiwitten, koolhydraten, vetten, mineralen, water en vitamines


Functies van voedingsstoffen

Bouwstoffen: nodig voor opbouw van cellen

Brandstoffen: nodig voor verbrandingsproces (oplevering energie)

Reservestof = opslag als reservestof

Beschermende stof = versterken immuunsysteem


Voedingsvezel = plantaardige stof die niet verteerbaar is, en bevorderd de stoelgang


Opdracht: maaltijd ontwerpen

  • Verdeel je A4 in 4 vakken (ontbijt, lunch, avondeten en tussendoor)

  • Teken per vak minimaal 2 voedingsmiddelen en schrijf de naam erbij


Laat zien

  • welke voedingsstoffen er in je voedingsmiddel zitten (eiwitten, vetten, koolhydraten, water, vitamines, mineralen)

  • Welke functie de voedingsstoffen hebben: brandstof, bouwstof, beschermende stof of reservestof)


Check: past jouw dag in de Schijf van Vijf?


Schijf van Vijf

Schijf van Vijf = hulpmiddel om alle voedingsstoffen via voeding binnen te krijgen die per dag nodig zijn


Het verteringsstelsel (paragraaf 4): leerdoelen

  1. Aan het einde van de les kun je omschrijven wat vertering is en de functie van verteringssappen en enzymen hierbij aangeven


  1. Aan het einde van de les kun je beschrijven hoe de darmperistaltiek tot stand komt en de functies ervan benoemen


Vertering

  • Vertering = afbreken van voedingsstoffen die niet door de darmwand heen kunnen


  • Verteringsstelsel nodig  alle organen die samen werken om het voedsel te verteren


  • Verteringsstelsel bestaat uit:




Verteringssappen

  • Voor vertering heb je verteringssappen en verteringsklieren nodig

 Bevat enzymen


  • Verteringsklieren maakt verteringssappen aan


  • Maagsapklieren  maagsap

  • Lever  gal

  • Alvleesklier  alvleessap

  • Darmsapklieren  darmsap



Darmperistaltiek

  • Vertering vindt plaats door: darmperistaltiek


  • Darmperistaltiek: afwisselend samentrekken van kring en lengte spieren



  • https://bvj.secure.malmberg.nl/stream/4_vmbo-gt_2023/lessons/material-chapter/es:BFBB1E12-1D90-44FF-AE69-CB7F89E141CE/material-paragraph/es:3D059313-D30E-48BA-88C2-96527BE52984/information/es:FC172BAC-6E8A-48BC-8754-29B24FB7BD76

Maakwerk

  • Paragraaf 4:

  • opdracht 1

  • opdracht 2

  • opdracht 3

De organen die je nodig hebt voor vertering (paragraaf 5): leerdoelen

  • Aan het einde van de les kun je delen van het verteringsstelsel noemen met hun functies en kenmerken


  • Aan het einde van de les kun je de verteringssappen noemen met hun functies

Route van vertering

  • Mondholte

  • Slokdarm

  • Maag

  • Lever, galblaas, en twaalfvingerige darm

  • Dunne darm

  • Dikke darm

  • Endeldarm / anus

  • https://www.youtube.com/watch?v=_T_vmcLyTzI

Mondholte, keel en slokdarm

  • Tanden / kiezen  fijnmalen voedsel  oppervlaktevergroting


  • Speekselklieren  speeksel  verteringsenzymen  afbreken van zetmeel


  • Tong  voedsel duwen richting de slokdarm


  • Keelholte  strotklep


  • Neusholte  huig






Maag

  • Tijdelijke opslagplaats van voedsel


  • Kneden van voedsel  maagspieren  peristaltische bewegingen


  • Maagsapklieren  maagsap  maagzuur


  • Maagportier

Lever, galblaas, alvleesklier, twaalfvingerige darm

  • Lever  produceert gal (galblaas)  vetten verteren (emulgeren)


  • Alvleesklier  alvleessap  verteert eiwitten, koolhydraten en vetten


  • Twaalfvingerige darm (beginstuk dunne darm)  gal en alvleessap met voedsel

Maakwerk

Paragraaf 2:

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3


Paragraaf 3:

Opdracht 1

Opdracht 2

Opdracht 3

Dunne darm

  • Vanuit twaalfvingerige darm richting dunne darm


  • Dunne darm  darmklieren  darmsap  vertering eiwitten en koolhydraten


  • Meeste opname voedingsstoffen  dunne darm!


  • Darmvlokken en darmplooien


Blinde darm, dikke darm , endeldarm

  • Via dunne darm  dikke darm


  • Blindedarm  wormvormig aanhangsel (apendix)


  • Wateropname


  • Onverteerde voedselrechten (cellulose)  endeldarm


  • Anus  ontlasten

Maakwerk

  • Paragraaf 5:

  • opdracht 1

  • opdracht 2

  • opdracht 3

herhaling p. 1 t/m 5

volgende slide

Wat zijn enzymen?

A

stofjes

B

Hormonen

C

Eiwitten

D

Cellen

Wat is de functie van enzymen?

A

Verminderen van vertering

B

Versnellen van reacties

C

Vertragen van vertering

D

Versnellen en vertragen van reacties

Waar is enzymactiviteit afhankelijk van?

A

Zuurgraad

B

Darmwandstructuur

C

Temperatuur

D

Voedseltype

Wanneer neemt de enzymactiviteit af?

A

minimum temperatuur

B

maximum temperatuur

C

optimum temperatuur

D


Wat is een manier van conserveren?

A

Verpakken zonder verhitting

B

Bacterien toevoegen aan voedsel

C

Verhitten tot 50 C.

D

Koel bewaren in de koelkast

Welke methode dood alle bacterien?

A

Pasteuriseren

B

Steriliseren

C

Drogen

D

Koel bewaren

Wat is de Schijf van Vijf?

A

Een dieetplan

B

Hulpmiddel voor dagelijkse voeding

C

Een kookboek

D

Een sportprogramma

Wat bevordert de stoelgang?

A

Voedingsvezel

B

Mineralen

C

Eiwitten

D

Vetten

Welke van de volgende is geen voedingsstof?

A

Mineralen

B

Eiwitten

C

Ijzer

D

Koolhydraten

Wat is de functie van bouwstoffen?

A

Nodig voor opbouw van cellen

B

Verbeteren de smaak

C

Bevorderen de stoelgang

D

Geven energie

Wat zijn voedingsmiddelen?

A

Alleen snacks

B

Alleen wat je drinkt

C

Alles wat je eet en drinkt

D

Alleen groenten

Wat is darmperistaltiek?

A

Afbreken van voedingsstoffen

B

Aanmaken van verteringssappen

C

Afvoeren van afvalstoffen

D

Samentrekken van spieren

Wat doet de lever in het verteringsstelsel?

A

Verwerkt darmsap

B

Bevat enzymen

C

Maakt gal aan

D

Produceert maagsap

Wat maakt de maagsapklieren aan?

A

Gal

B

zoutzuur

C

Maagsap

D

Alvleessap

Wat is vertering?

A

Transporteren van voedsel

B

Afbreken van voedingsstoffen

C

Verwerken van afvalstoffen

D

Opnemen van voedingsstoffen

Wat gebeurt er in de dikke darm?

A

Kneden van voedsel

B

Wateropname van voedingsstoffen

C

Verteren van eiwitten

D

Productie van gal

Waar vindt de meeste opname van voedingsstoffen plaats?

A

In de maag

B

In de dunne darm

C

In de dikke darm

D

In de mondholte

Wat is de functie van de maag?

A

Voedsel verteren in de dunne darm

B

Tijdelijke opslagplaats van voedsel

C

Vetten emulgeren

D

Water opnemen

Wat produceert de lever?

A

Maagsap

B

Gal voor vetvertering

C

Darmsap

D

Speeksel

Wat doet de tong in de mondholte?

A

Maakt speeksel aan

B

Duwt voedsel richting de slokdarm

C

Kneden van voedsel

D

Verteert eiwitten