Mode: meer dan kleren

• newEditor
• Levensbeschouwing
• Middelbare school
• vmbo t
• Leerjaar 3

Mode: meer dan kleren

Leerdoel

Ik kan uitleggen wat mode is en hoe mode invloed heeft op lichaam, identiteit, tijdgeest en keuzes.

Welk woord past voor jou bij mode?

Gebruik de woorden als startpunt: welke woorden gaan over kleding, en welke al over invloed, groep of identiteit?

Gewone en levensbeschouwelijke vragen

Bij mode kun je gewone vragen stellen, zoals:

• Wat is populair?

• Waarom dragen mensen dit?

• Wie bepaalt trends?

Je kunt ook levensbeschouwelijke vragen stellen, zoals:

• Waarom willen mensen erbij horen?

• Wat zegt kleding over wie je bent?

• Ben je vrij in wat je kiest?

Benadruk dat levensbeschouwing niet alleen over religie gaat, maar ook over waarden, mensbeeld, vrijheid, erbij horen en identiteit.

Twee soorten antwoorden

Op gewone vragen geef je vaak antwoorden met feiten of voorbeelden.

Op levensbeschouwelijke vragen geef je antwoorden over betekenis en waarden. Dan gaat het om ideeën als:

• vrijheid

• groepsdruk

• schoonheid

• status

• jezelf zijn

Mode gaat dus over meer

Mode lijkt eerst alleen over kleding te gaan.

Maar bij mode spelen ook grotere thema's mee:

• erbij horen

• opvallen

• keuzes maken

• invloed van anderen

• beeld van de mens

Voorbeelden van wat mode is

Mode zie je op veel plekken:

• kleding en schoenen

• kapsels en make-up

• sieraden en tassen

• straatmode

• sportkleding

• muziekstijlen en uitstraling

• online trends op sociale media

Laat zien dat mode breder is dan dure merken of de catwalk. Ook alledaagse keuzes horen erbij.

Mode in het dagelijks leven

Mode is wat mensen in een bepaalde tijd mooi, passend of cool vinden.

Daarom verandert mode steeds. Wat nu normaal lijkt, kan later ouderwets zijn.

Niet één soort mode

Er bestaat niet maar één mode.

Verschillende groepen hebben vaak hun eigen stijl:

• jongeren en ouderen

• sporters

• artiesten

• zakenmensen

• mensen uit verschillende culturen

Mode hoort dus ook bij een groep.

Welke vraag is levensbeschouwelijk?

A

Wat is populair?

B

Wie bepaalt trends?

C

Waarom wil je erbij horen?

D

Welke kleur is in?

De goede keuze gaat over betekenis en waarden. De andere opties zijn gewone vragen over feiten of trends.

Gewone vragen en mode

Mode is meer dan alleen kleding. Je kunt gewone vragen stellen over wat populair is. Maar je kunt ook levensbeschouwelijke vragen stellen over vrijheid, erbij horen en identiteit. Mode hoort vaak ook bij een groep en bij een bepaalde tijd.

kleding

levensbeschouwelijke

groep

schoenen

sportieve

winkel

merk

De woorden sluiten aan bij slides 2 t/m 7: mode is breder dan kleding, levensbeschouwelijke vragen gaan over betekenis, en mode hoort vaak bij een groep.

Mode en het menselijk lichaam

Kleding bedekt niet alleen het lichaam, maar vormt ook hoe we ernaar kijken.

Mode kan:

• delen van het lichaam benadrukken

• een 'mooi' lichaam voorstellen

• verbergen of juist laten zien

• invloed hebben op zelfbeeld

Maak voorzichtig ruimte voor verschil in ervaring. Niet elke leerling beleeft mode en lichaam op dezelfde manier.

Schoonheid en normen

Mode laat vaak zien welk lichaam als aantrekkelijk geldt.

Die normen verschillen:

• per tijd

• per cultuur

• per groep

Wat als mooi wordt gezien, is dus niet voor altijd hetzelfde.

Invloed op gedrag

Soms passen mensen hun lichaam of gedrag aan mode aan.

Denk aan:

• strak of los zittende kleding

• sporten voor een bepaald uiterlijk

• onzeker worden door vergelijkingen

• juist zelfvertrouwen krijgen door kleding

Noem dat mode zowel positief als negatief kan werken: expressie én druk.

Mode in de popmuziek

In de popmuziek horen kleding, houding en uitstraling vaak bij het optreden.

Artiesten beïnvloeden zo wat fans mooi, stoer of bijzonder vinden.

Artiesten zetten trends

Popmuziek en mode versterken elkaar.

Voorbeelden:

• een opvallende jas of sneaker wordt populair

• kapsels van artiesten worden nagedaan

• een muziekstijl krijgt een herkenbare kledingstijl

• fans laten met kleding zien bij welke scene ze horen

Je kunt hier bekende voorbeelden uit de leefwereld van de klas noemen zonder ze allemaal op de slide te zetten.

Noem eens voorbeelden van kleding die wij dragen omdat een idool dat beïnvloedt

Kleding als boodschap

In de popmuziek is mode niet alleen versiering.

Kleding kan ook iets zeggen over:

• protest

• vrijheid

• seksualiteit

• rijkdom

• rebellie

• verbondenheid met een groep

Wat kan mode doen met het lichaam?

A

Het stopt veroudering

B

Het verandert cultuur niet

C

Het maakt iedereen gelijk

D

Het beïnvloedt zelfbeeld

De juiste optie komt direct uit de uitleg over lichaam, schoonheid en gedrag. De andere opties zijn te absoluut of onjuist.

Welke boodschap kan kleding van artiesten geven?

Bespreek dat leerlingen kunnen noemen: protest, vrijheid, rijkdom, rebellie, verbondenheid, scene of groep. Laat meerdere goede voorbeelden toe.

Terug in de tijd

Om mode te begrijpen, helpt het om naar het verleden te kijken.

Dan zie je dat mode altijd verandert door:

• ideeën over schoonheid

• geld en status

• beroepen en dagelijkse taken

• nieuwe materialen

• invloed van bekende mensen

Mode zegt iets over een tijd

Aan kleding uit een periode kun je vaak zien:

• wat belangrijk was

• wie macht had

• wat netjes of modern werd gevonden

Mode is dus een spiegel van de samenleving.

Verandering hoort bij mode

Juist omdat mode verandert, kun je begrijpen wat mode is.

Als een stijl lang hetzelfde blijft, voelt die minder als mode.

Mode draait om beweging: nieuw, populair, minder populair, vervangen.

Waarom helpt terugkijken in de tijd bij mode?

A

Je ziet dat mode verandert

B

Je leert alle merken kennen

C

Je weet wat duur was

D

Je vindt één beste stijl

De kern van dit blok is dat verandering laat zien wat mode is en dat mode een spiegel van de samenleving is.

Mode door de tijd

Als je naar het verleden kijkt, zie je dat mode steeds verandert. Kleding is vaak een spiegel van de samenleving. Mode draait om beweging: nieuw, populair en later weer vervangen.

verleden

spiegel

vervangen

toekomst

voorbeeld

verkocht

bekend

Alle drie de kernwoorden zijn letterlijk of bijna letterlijk behandeld in slides 14 t/m 16.

Grote modeontwerpers en straatmode

Sommige ontwerpers worden beroemd omdat zij nieuwe vormen, stoffen of ideeën laten zien.

Tegelijk ontstaat veel mode ook op straat, bij jongeren en in subculturen.

Twee richtingen van invloed

Mode beweegt vaak in twee richtingen:

Ontwerper → nieuwe stijl → winkels

Straatmode → populair bij groepen → overgenomen door merken

Dus niet alleen ontwerpers bepalen mode.

Leg uit dat 'straatmode' verwijst naar stijlen die van onderaf ontstaan in het dagelijks leven.

Wie maakt mode?

Mode ontstaat door samenwerking en invloed van veel kanten:

• ontwerpers

• artiesten

• merken

• winkels

• sociale media

• jongeren op straat

Mode is dus nooit van één persoon alleen.

Wie bepaalt mode volgens deze slides?

A

Alleen ontwerpers

B

Alleen winkels

C

Veel verschillende groepen

D

Alleen artiesten

De leerlingen moeten herkennen dat mode van meerdere kanten ontstaat: ontwerpers, straatmode, merken, artiesten en sociale media.

Waar komt volgens jou de meeste invloed vandaan?

1

Ontwerpers

2

Straatmode

3

Artiesten

4

Sociale media

5

Merken

Onze tijd: kledingmodes naast elkaar

In onze tijd bestaan veel kledingstijlen tegelijk.

Je ziet naast elkaar bijvoorbeeld:

• sportief

• vintage

• zakelijk

• duurzaam

• streetwear

• basic

• opvallend en experimenteel

Meer keuze, meer mix

Door internet, wereldwijde invloed en sociale media lopen stijlen door elkaar.

Mensen combineren vaak verschillende modes in één outfit.

Wat past bij mode in onze tijd?

A

Eén stijl voor iedereen

B

Stijlen naast elkaar

C

Alleen dure kleding

D

Geen invloed van internet

Toetst begrip van slides 20 en 21: meerdere stijlen bestaan tegelijk en lopen door elkaar.

Mode nu

In onze tijd bestaan veel stijlen tegelijk. Door internet en sociale media is er meer keuze en meer mix. Mensen combineren daarom vaak verschillende modes in één outfit.

stijlen

keuze

outfit

regels

druk

winkel

uniform

Controleer of leerlingen begrijpen dat het niet om één vaste mode gaat, maar om mengen en naast elkaar bestaan.

Mode is elkaar nadoen

Mode verspreidt zich vaak doordat mensen elkaar nadoen.

Dat gebeurt omdat mensen:

• erbij willen horen

• bekende personen volgen

• willen lijken op een groep

• snel zien wat populair is

Nadoen is niet altijd negatief

Elkaar nadoen kan ook een sociale functie hebben.

Het helpt om:

• verbondenheid te voelen

• regels van een groep te begrijpen

• je veilig te voelen

• samen een stijl te delen

Zo werkt mode als groepsgedrag.

Mode en tijdgeest

Mode hoort vaak bij de geest van de tijd: wat mensen in een periode belangrijk vinden.

Denk aan waarden als:

• vrijheid

• gemak

• duurzaamheid

• succes

• individualiteit

Licht 'tijdgeest' toe als de heersende ideeën en gevoelens van een tijd.

Wat de tijd belangrijk vindt

Als in een tijd duurzaamheid belangrijker wordt, zie je dat terug in mode.

Als status belangrijk is, zie je dat ook terug in merken en uiterlijk.

Waarom doen mensen elkaar in mode na?

A

Om sneller te groeien

B

Om erbij te horen

C

Om minder te kopen

D

Om regels te breken

De juiste keuze sluit aan bij slides 22 en 23: nadoen heeft een sociale functie en helpt bij verbondenheid.

Welke waarde uit deze tijd zie je terug in mode?

Bespreek dat tijdgeest gaat over wat een tijd belangrijk vindt, zoals duurzaamheid, gemak, status of individualiteit. Vraag om een kort voorbeeld als leerlingen dat kunnen geven.

Mode verkoopt producten

Mode is ook een manier om producten te verkopen.

Merken maken kleding aantrekkelijk met:

• reclame

• influencers

• seizoenscollecties

• schaarste

• het idee dat iets nieuw móét zijn

Waarom werkt dat?

Verkoop via mode werkt vaak zo:

Nieuw beeld → verlangen → kopen → korte tevredenheid → weer iets nieuws

Zo blijft de mode-industrie in beweging.

Noem eventueel dat niet iedereen hier even gevoelig voor is, maar dat het systeem wel op herhaling draait.

Mode laat zien wie je bent

Met kleding laten mensen iets van zichzelf zien.

Bijvoorbeeld:

• smaak

• afkomst

• geloof

• stemming

• hobby's

• groep waarbij ze willen horen

Identiteit en herkenning

Kleding helpt bij identiteit.

Je kiest soms bewust voor een stijl om te zeggen:

• dit past bij mij

• zo wil ik gezien worden

• hier hoor ik bij

Mode is dus ook een vorm van communicatie.

Speelt mode de baas over ons?

Bij deze vraag gaat het om vrijheid en invloed.

Aan de ene kant kies je zelf kleding.

Aan de andere kant kiezen ook mee:

• trends

• reclame

• vrienden

• verwachtingen van anderen

• geld en aanbod

Kiezen we echt zelf?

Onze keuze is vaak deels vrij en deels beïnvloed.

Dat betekent:

• je hebt ruimte om te kiezen

• maar niet helemaal los van anderen

• mode kan helpen én sturen

Daarom is kritisch kijken naar mode belangrijk.

Laat dit landen als kern van de les: mode is niet alleen uiterlijk, maar ook invloed, betekenis en keuzevrijheid.

Welk rijtje past bij verkoop via mode?

A

Nieuw, verlangen, kopen

B

Kopen, vergeten, delen

C

Merken, korting, sparen

D

Trends, rust, stoppen

Toetst de keten uit slide 27. Let op dat leerlingen het verschil zien tussen de verkoopcyclus en losse modewoorden.

Keuzes en invloed

Mode kan producten helpen verkopen door reclame, influencers en het idee dat iets nieuw moet zijn. Toch laat kleding ook zien wie je bent. Onze keuze is dus deels vrij en deels beïnvloed.

verkopen

bent

beïnvloed

maken

lijkt

gewoon

verborgen

Deze invuloefening brengt de laatste blokken samen: verkoop, identiteit en keuzevrijheid.

Kies jij je kleding helemaal zelf? Waarom wel of niet?

Laat leerlingen afwegen: eigen smaak, vrienden, trends, reclame, geld, aanbod. Er is geen fout antwoord; de redenering is belangrijk.

Wat heb jij vandaag geleerd over mode?

Laat leerlingen één inzicht noemen, bijvoorbeeld over identiteit, groep, tijdgeest, verkoop of vrijheid.

Waardoor begreep jij deze les het best?

Vraag eventueel door naar welke werkvorm hielp: voorbeelden, invulvragen, meerkeuze of klassengesprek.

Welk deel van deze les vond jij het lastigst?

Gebruik de antwoorden om te zien welk deel nog herhaling nodig heeft, bijvoorbeeld tijdgeest, levensbeschouwelijke vragen of invloed op keuzes.

Begrippenlijst

levensbeschouwelijke vraag - een vraag over betekenis, waarden, vrijheid of wie de mens is

mode - wat in een bepaalde tijd door veel mensen mooi of passend wordt gevonden

straatmode - kledingstijl die ontstaat in het dagelijks leven en op straat

tijdgeest - ideeën en gevoelens die in een bepaalde tijd belangrijk zijn

identiteit - wie je bent en hoe je jezelf ziet

trend - iets dat snel populair wordt

zelfbeeld - hoe iemand naar zichzelf kijkt