Yoghurt
Les 2 Project Voeding
Yoghurt
Les 2 Project Voeding
Planning
Herhaling vorige les
Lesdoelen
Yoghurt
Fermentatiereacties
Variaties
Soorten bacteriën
Linksdraaiend vs rechtsdraaiend
Stappen
Welke drie wetenschappen werken samen in de biotechnologie?
Vul de woorden op de juiste plek in.
De vorige les hebben we het gehad over klassieke en moderne biotechnologie.
Vaccins en enzymen zijn producten die horen bij de moderne biotechnologie.
Veel processen worden gedaan middels fermentatie. Dit vindt plaats in een zuurstofarme omgeving.
Bacteriën zijn makkelijker te modificeren dan schimmels, o.a. omdat ze plasmides hebben.
Zet de stappen van het maken van kaas in de juiste volgorde
Lesdoelen
Na deze les:
weet je wat de verschillen zijn tussen een paar yoghurtsoorten
kan je uitleggen waarom Kefir anders is dan andere yoghurtsoorten
weet je wat bedoelt wordt met linksdraaiend en rechtsdraaiend melkzuur
kun je de 5 stappen van de bereiding van yoghurt uitleggen
kun je uitleggen hoe de bacteriën samenwerken om yoghurt te krijgen
Wat is yoghurt?
Yoghurt = gefermenteerde melk
Fermentatie = bacteriën zetten suikers om in zuur
Resultaat: melk wordt dik en zuur
Specifieke bacteriën:
Streptococcus thermophilus
Gram+, streptokokken
Lactobacillus bulgaricus
Gram+, bacillen (opvallend lang)
Fermentatiereacties
Melkzuurfermentatie (bacteriën) > meeste yoghurt en kwark
Glucose --> 2 melkzuur
Alcoholfermentatie (gisten) > alleen kefir
Glucose --> 2 ethanol + 2 CO2
Variaties op yoghurt
Soort yoghurt Hoe gemaakt?
Griekse Na fermentatie uitlaten lekken (wei verwijderen> extra dik)
Vruchten Fruit toevoegen ná fermentatie
Plantaardige Van soja, kokos, have, amandel > vaak verdikkingsmiddel
toegevoegd en andere bacteriën
Skyr Nog meer uitgelekt dan Griekse yoghurt, stremsel toegevoegd. Skyr is dus eigenlijk een hele jonge kaas.
Kefir Bevat alcohol en koolzuur door melkzuur- en gistfermentatie
Soorten bacteriën
Bacteriestam Rol in het fermentatieproces
Streptococcus thermophilus Start de fermentatie, zorgt voor snelle verzuring en textuur.
Lactobacillus bulgaricus Werkt samen met S. thermophilus voor de typische yoghurtsmaak en dikte.
Lactobacillus acidophilus Wordt vaak toegevoegd als probiotische cultuur.
Bifidobacterium spp. Probiotische cultuur die bijdraagt aan een milde smaak en
darmgezondheid.
Lactobacillus casei / rhamnosus Sterke probiotica die goed overleven en de fermentatie ondersteunen
Plantaardige yoghurt:
Voor plantaardige yoghurt worden dezelfde culturen gebruikt als bij de traditionele yoghurt
Linksdraaiend vs Rechtsdraaiend melkzuur
Bij aanwezigheid van de bacteriën Lactobacillus acidophilus en
Bifidobacterium spp. ontstaat uitsluitend rechtsdraaiend melkzuur i.p.v.
linksdraaiend melkzuur, door enzym L-LDH.
Rechtsdraaiend melkzuur is voor ons lichaam
makkelijker te verteren.
Welk biomolecuul wordt door de melkzuurbacteriën omgezet?
Eiwit
Vet
Melksuiker (lactose)
Water
Welke twee bacteriën zijn verantwoordelijk voor de klassieke vorm van yoghurtfermentatie?
Penicillium & Lactococcus lactis
Lactobacillus acidophilus & Bifidobacterium
Escherichia coli & Saccharomyces cerevisiae
Streptococcus thermophilus & Lactobacillus bulgaricus
Noem één verschil tussen gewone yoghurt en Griekse yoghurt in het productieproces.
De 5 basisstappen
Melk verhitten (85oC)
Afkoelen (tot 43 -46oC)
Toevoegen startcultuur
Incuberen (40oC)
Koelen
Stap 1: Melk verhitten (Pasteuriseren)
Doel: Onschadelijk maken van ongewenste micro-organismen, betere consistentie (dikte van de yoghurt)
Temperatuur: 85oC
pH: 6,3
Duur: 5-10 min.
In fabrieken wordt de melk vaak verhit tot 95oC. Dit zorgt ervoor dat de yoghurt dikker wordt, doordat de eiwitten meer denatureren.
Onvoldoende hoge temperatuur geeft dunnere yoghurt.
Stap 2: Afkoelen
Doel: Creëren van optimale temperatuur
Temperatuur: 43-46 oC
pH: 6
Te heet (>50 oC) > goede bacteriën gaan dood
Te koud (<40 oC) > bacteriën groeien te langzaam
Stap 3: Startcultuur toevoegen
Doel: Mogelijk maken van een snelle start van de
fermentatie
Een startcultuur bestaat uit levende yoghurtbacteriën.
> kan uit zakje gedroogde startercultuur
> eetlepel bestaande yoghurt (afhankelijk van welke yoghurt je wilt maken)
Let op! vruchtenyoghurt kan niet als startcultuur gebruikt worden, omdat suikers en smaakstoffen het proces kunnen verstoren.
Stap 4: Incuberen
Doel: Optimale temperatuur voor yoghurt om te ontwikkelen
Temperatuur: 43-46 oC
pH: 5,5- 4
Duur: 4-10 uur
Incubatietijd Smaak Textuur
4 uur mild, weinig zuur vrij vloeibaar
6-8 uur gebalanceerd zuur stevig
10 uur erg zuur heel dik
Stap 5: Koelen
Doel: Fermentatie stoppen, ontwikkelen smaak en consistentie
Temperatuur: 4 oC
pH: <4
Duur: 3 uur
Door de kou worden de bacteriën inactief.
De yoghurt wordt nog steviger en de smaak ontwikkelt zich verder.
De yoghurt blijft nu 1-2 weken goed in de koelkast
Wat is de optimale temperatuur om de yoghurtbacteriën hun werk te laten doen tijdens de incubatie?
20 graden Celcius
37 graden Celcius
44 graden Celcius
50 graden Celcius
Waarom wordt melk eerst verhit tot 85°C?
Om de yoghurt zoeter te maken
Om de melk dikker te maken
Om ongewenste bacteriën te doden
Om de melk sneller te laten afkoelen
Wat gebeurt er met de yoghurt als je deze langer laat incuberen (bijv. 10 uur in plaats van 4 uur)?
Hij wordt zoeter en dunner
Hij wordt zuurder en dikker
Hij wordt minder zuur en blijft vloeibaar
Er verandert niets
Juist of niet juist?
Juist
Niet juist
Hoe hoger het vetgehalte van de melk, hoe steviger de yoghurt wordt.
Je kunt warme yoghurt direct na de incubatie in de koelkast zetten. Dat is niet schadelijk
Als je yoghurt als starter gebruikt, mogen daar geen smaakstoffen of fruit in zitten.
Mensen met lactose-intolerantie kunnen alle soorten yoghurt zonder problemen eten
Leg in één zin uit waarom yoghurt dikker wordt na het toevoegen van bacteriën.
Zelfgemaakte yoghurt is altijd gezonder dan yoghurt uit de supermarkt.
Eens
Oneens