Plato CE 2024

Plato CE 2024
1 / 27
volgende
Slide 1: Tekstslide
GrieksMiddelbare schoolvwoLeerjaar 6

In deze les zitten 27 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 20 min

Onderdelen in deze les

Plato CE 2024

Slide 1 - Tekstslide

In deze lessonup...
- Plato
- rode draad teksten
- dialogen
- taaleigen

Slide 2 - Tekstslide

Sokrates (470-399)
‘gratis’ filosoof op agora en σχολη
Zag zichzelf als vroedvrouw van de ware kennis
Οp zoek naar definities (van het goede, de deugd, de dapperheid, de schoonheid etc) τὶ ἐστιν ...

Was ervan overtuigd dat mensen uit onwetendheid verkeerd handelen: socratisch intellectualisme

Slide 3 - Tekstslide

Werkwijze Sokrates
Ging de dialoog aan met mensen door middel van een soort onderzoek: ἔλεγχος

Hij deed dan alsof hij zelf niets wist/begreep van het onderwerp: εἰρωνεία, socratische ironie

Dialoog eindigde vaak in een ἀπορία; er was geen uitweg meer

Slide 4 - Tekstslide

Plato (427-347 vC)
Leerling van Sokrates
Roerige periode
Lid van de elite
Sticht eigen school, Akademeia 
Schrijft dialogen met Sokrates in de hoofdrol


Slide 5 - Tekstslide

Filosofie van Plato
Ideeënleer (εἴδη, ἰδέαι) afgeleid van definities (τὶ ἐστιν) van Sokrates

Filosofen kunnen met hun geest/innerlijke oog/νοῦς de ware wereld van Ideeën/idealen aanschouwen 
Voor je geboorte heb je die kennis/ἐπιστήμη opgedaan, door filosofische oefening kom je weer tot herinnering/ἀνάμνησις

Slide 6 - Tekstslide

Thema's teksten Plato
mythes ter verduidelijking
wat voor iemand is de mens?
εὐδαιμονία (geluk/welzijn) is wat een mens wil
nodig daarvoor is ἀρετή (deugd)

Slide 7 - Tekstslide

Checken of je dit allemaal een beetje onthouden hebt...

Slide 8 - Tekstslide

Wat betekent de term ἔλεγχος
A
onderzoek
B
dialoog
C
geen uitweg meer weten
D
doen alsof je niets weet

Slide 9 - Quizvraag

Wat betekent de term ἀρετή
A
goed doen
B
gelukkig zijn
C
deugd
D
aardig zijn

Slide 10 - Quizvraag

Wat betekent de term ἀπορία
A
onderzoek
B
dialoog
C
geen uitweg meer weten
D
doen alsof je niets weet

Slide 11 - Quizvraag

Wat was het beroep van Sokrates?
A
vroedvrouw
B
filosoof
C
praatjesmaker
D
niets, hij kreeg nergens voor betaald

Slide 12 - Quizvraag

Dialogen en dus...
Spreektaal (maar over elke letter is nagedacht)
crasis, deiktische iota, prolepsis, anakoloet, ellips, accusativus van betrekking

Slide 13 - Tekstslide

deiktische iota
een ι wordt achter een woord geplakt om er nadruk aan te geven
νυν -> νυνι nu(!)
τουτου -> τουτουι van hem(!)

Slide 14 - Tekstslide

prolepsis
de zin begint met dat wat de spreker het belangrijkst vindt, ook al is dat grammaticaal niet handig

Over de vakantie, denk je niet dat mensen dat liever zouden hebben dan school?

(Grammaticaal handiger: Denk je niet dat mensen liever vakantie zouden hebben dan school?)

Slide 15 - Tekstslide

anakoloet
Een zin eindigt grammaticaal anders dan die begonnen is
(gebeurt heel vaak in spreektaal)

Dus ik zeg dat ja hij heeft er natuurlijk zelf niets aan zeg ik


Slide 16 - Tekstslide

ellips
De zin mist een of meerdere woorden die nodig zouden zijn maar die makkelijk aan te vullen zijn. 

Gaan jullie dit weekend nog iets leuks doen?
Nee (we gaan niets leuks doen)
Wil je met hem trouwen? 
Ja ik wil (met hem trouwen)
Vaak vorm van 'zijn' εἴμι

Slide 17 - Tekstslide

Crasis
twee woorden zijn aan elkaar geplakt
te herkennen aan een spiritus 'middenin' een woord
Voorbeelden: 
ταὐτα = τα αυτα dezelfde dingen
τἀληθῆ = τὰ ἀληθῆ de ware dingen
τἆλλα = τὰ ἄλλα de andere dingen
(toevallig ook alle drie gesubstantiveerde bn)

Slide 18 - Tekstslide

accusativus van betrekking
een 'overige' accusativus in de zin die gaat over waar iets betrekking op heeft
vaak bij lichaamsdelen of eigenschappen
Vertalen met: wat betreft, qua (soms in)
Jij ziet er goed uit wat betreft je uiterlijk

Slide 19 - Tekstslide

"Zo'n jas, die ga ik echt niet aantrekken" is een voorbeeld van
A
prolepsis
B
crasis
C
deiktische iota
D
ellips

Slide 20 - Quizvraag

"Ik heb geen zin" is een voorbeeld van
A
prolepsis
B
crasis
C
deiktische iota
D
ellips

Slide 21 - Quizvraag

τἆλλα is een voorbeeld van
A
prolepsis
B
crasis
C
deiktische iota
D
ellips

Slide 22 - Quizvraag

Een anakoloet is gewoon een grammaticaal foute zin
A
ja
B
nee

Slide 23 - Quizvraag

Hoofdstuk 14 Phaedrus
onsterfelijke ziel - sterfelijke lichaam
reincarnatie: de ziel leidt negen levens

goed doorlezen: zie ook syllabus: kentheorie

Slide 24 - Tekstslide

Achtergrond en cultuur
Leer de syllabus:
blz 286 tm 290 van je boek

Slide 25 - Tekstslide

Wat was de relatie tussen Sokrates en Plato?
A
Plato was leraar van Sokrates
B
Sokrates was leraar van Plato
C
ze waren in de verte familie van elkaar
D
ze werkten samen in de Akademeia

Slide 26 - Quizvraag

Meer taaleigen?
Ja! In je examenboek hst. 15 blz 227
(bijvoorbeeld dualis en ἐχω + bijw)

Slide 27 - Tekstslide