1.1: Opbloei van handel en nijverheid in Vlaanderen

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 6

tijd van steden en staten

13

13. De opkomst voor handel en ambacht die de basis legde voor de agrarisch-urbane samenleving

14

de opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende zelfstandigheid van de steden

Steden beginnen te groeien. 

• Verbeterde landbouwtechnieken  (ploeg, paard, 3-slagstelsel, mest) >

• (langzame) bevolkingstoename eind vroege ME >

• Opleving ambacht / specialisatie > 

• Overschotten verkocht/verhandeld op de markt >

• Handelaren vestigen zich rond de markt > ontstaan steden

• Atrecht, Brugge en Gent groeiden door toename handel >

• ontstaan monetaire economie    

Videofragmenten 

1. Opkomst van de steden (03.00-05.00) 

2. Opkomst van de handel 

Stedengroei en stadsrechten

• in steden toename handel en nijverheid (ambachtslieden) >
  

• ontstaan landbouwstedelijke samenleving, gunstig voor:
  1.  adel (belastingen)
  2. stedelingen
  3. horigen > aspirant-poorters 

• groei van de stad >

• verbetering positie als horige op domein

•  Macht van de steden nam toe door stadsrechten:

•  oa muntrecht, gilderecht, recht op rechtspraak, verdedigingsrecht

• Verklaar waarom landheren stadsrechten verleenden

Stedelijke dynamiek in Artesië

Atrecht, bisschopsstad en gunstige ligging voor groei:

• Hoge landbouwproductie in het gebied

• Wegennet Romeinen intact + toegang rivieren

• Abdij van Sint-Vaast > ontginningen en schapen (lakennijverheid)

• Lakennijverheid gestimuleerd door schapenhouderij en wol uit Engeland. 

• Nabijheid jaarmarkten in Frankrijk. Atrechts laken internationaal verkocht

• Atrecht centrum verzorgingsgebied 

Romeinse wegennet

Pelgrimsroutes naar Santiago

Het Gemeen

Strijd om de macht in de stad

• Macht adel en patriciërs leidde geregeld tot spanningen, oa:

• de 'Guldensporenslag' (1302, Brugge) 

•  Elementen:

•  - Filips IV (Fr) wilde macht adel (graaf Gwyde, leenman) verminderen

• - conflict om gebieden in Engeland (Filips IV eiste trouw Vlaanderen)

• - strijd tussen patriciaat en 'gemeen'  in Brugge:

•  Graaf Gwyde koos (steeds vaker) de zijde van 'het gemeen'. 

•  Filips IV (gesteund door patriciërs) werd verslagen oa door 'het gemeen' >

•  invloed leenheer + patriciaat werd minder tav de gilden en 'het gemeen'

• Later belangrijke gebeurtenis tav Belgisch nationalisme. 

Gulden Sporen in Kortrijk, 1302 -1382 - 1952