Lesdoel
Aan het einde van de les kan ik uitleggen wat enzymen doen, hoe het verteringsstelsel werkt, hoe voedsel geconserveerd wordt en waarom gezonde voeding belangrijk is.
Lesdoel
Aan het einde van de les kan ik uitleggen wat enzymen doen, hoe het verteringsstelsel werkt, hoe voedsel geconserveerd wordt en waarom gezonde voeding belangrijk is.
Wat zijn stofwisselingsprocessen?
In alle organismen vinden stofwisselingsprocessen plaats. Hierbij worden stoffen omgezet in andere stoffen, zoals bij assimilatie, fotosynthese en verbranding.
Wat zijn enzymen?
Mineralen die energie leveren
Vetten die cellen beschermen
Eiwitten die reacties versnellen
Enzymen: de katalysatoren van het leven
Enzymen zijn eiwitten die reacties versnellen zonder zelf te worden verbruikt. Ieder enzym is specifiek: het werkt bij slechts één type reactie.
Wat is een optimumtemperatuur?
Maximale temperatuur
Ideale temperatuur voor enzymen
Minimale temperatuur
Gemiddelde temperatuur
Enzymactiviteit: invloed van temperatuur
De enzymactiviteit wordt beïnvloed door temperatuur. Bij te lage of te hoge temperaturen werken enzymen niet goed. Elke enzym heeft een optimumtemperatuur.
Zuurgraad (pH) en enzymen
De zuurgraad (pH) beïnvloedt de werking van enzymen. Een enzym werkt het best bij een bepaalde pH-waarde: het optimum.
Wat kunnen bacteriën en schimmels veroorzaken?
Gezonde voeding
Langere houdbaarheid
Voedselvergiftiging
Slapeloza nachten
Voedselbederf door bacteriën en schimmels
Bacteriën en schimmels kunnen voedsel doen bederven. Zij zorgen voor voedselvergiftiging (gifstoffen) en voedselinfectie (grote hoeveelheid schadelijke organismen).
Hoe kun je voedsel conserveren?
Toevoegen van stoffen
Fysische methoden
Natuurlijke (zuur, suiker, zout) of kunstmatige conserveermiddelen verlengen de houdbaarheid van voedsel.
Invriezen, koelen, pasteuriseren, steriliseren, drogen, vacuüm verpakken en inblikken zijn manieren om bacteriën en schimmels te remmen of doden.
Wat is pastauriseren?
Belangrijke begrippen bij conserveren
Conserveren betekent voedsel langer houdbaar maken. Een conserveermiddel is een stof die de houdbaarheid verlengt door bederf tegen te gaan.
Bouwstoffen
Brandstoffen
Beschermende stoffen
Reserve stoffen
Geef aan in welke categorie de verschillende voedingsstoffen vallen.
Voedingsmiddelen en voedingsstoffen
Voedingsmiddelen zijn alle producten die je eet en drinkt. Voedingsstoffen zijn de bruikbare bestanddelen hiervan, zoals eiwitten, vetten, koolhydraten, vitaminen, mineralen en water.
Wat bevorderd voedingsvezels?
Voedingsvezels: onmisbaar voor je darmen
Voedingsvezels zijn onverteerbare stoffen uit plantaardig voedsel. Ze bevorderen de darmbewegingen en zorgen voor een goede stoelgang.
Wat verstaan we onder een gezonde levensstijl?
De Schijf van Vijf
De Schijf van Vijf helpt je om elke dag alle voedingsstoffen binnen te krijgen. Het bestaat uit vijf vakken met verschillende groepen producten.
Vul meer of minder in
Als vrouw verbrand je gemiddeld mindercalorieën per dag.
Hoe langer ik ben, hoe meer calorieën ik verbrand.
Hoe meer ik beweeg hoe meer calorieën ik verbrand.
Energieverbruik in het lichaam
Beweging en energie
Dit is de minimale energie die je lichaam verbruikt in rust. Afhankelijk van geslacht, leeftijd, gewicht, lengte en temperatuur.
Grondstofwisseling
Meer beweging = meer energieverbruik. Te veel of te weinig eten kan leiden tot overgewicht of ondergewicht.
Het spijsverteringsstelsel
Voedsel passeert: mond, slokdarm, maag, twaalfvingerige darm, dunne darm, dikke darm, endeldarm, anus. Sommige stoffen hoeven niet te worden verteerd.
Van welke voedingsstof begint de vertering in de mond?
Vetten
Eiwitten
Koolhydraten
Vitaminen
De rol van verteringssappen
Verteringssappen uit klieren helpen bij het afbreken van voedingsstoffen. Veel verteringssappen bevatten enzymen.
Beschrijf de peristaltische beweging
Peristaltiek: beweging in de darmen
Kringspieren en lengtespieren in de darmwand duwen de voedselbrij voort en mengen deze met verteringssappen.
Welk gedeelte van de tand wordt hier aangegeven?
Het gebit en de functie
Inwendige bouw
Soorten tanden en kiezen
Tanden bestaan uit kroon, wortel, tandbeen, glazuur, cement en tandholte met bloedvaten en zenuwen.
Snijtanden, hoektanden en kiezen hebben ieder hun eigen vorm en taak, zoals bijten, vasthouden of malen.
Van welk dier is dit gebit?
Wat voor soort dier heeft een lang darmstelsel?
Herbivoor
Carnivoor
Omnivoor
Vissen
Vergelijking: gebit en darmen
Planteneters hebben lange darmen en plooikiezen; vleeseters korte darmen en knipkiezen; alleseters zitten ertussenin met knobbelkiezen.
Wat veroorzaakt gaatjes in je tanden?
Tandenpoetsen
Suikerhoudend voedsel
Overmatig water drinken
Bacteriën in tandplak
Tandplak en tanderosie
Tandplak bestaat uit bacteriën, speeksel en etensresten. Bacteriën maken zuren die gaatjes veroorzaken. Tanderosie ontstaat door zuren uit voeding.
Samenvatting van de les
Je weet nu hoe enzymen werken, welke rol voeding in de spijsvertering speelt en hoe je gezond en veilig met voedsel omgaat.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.