Nederlands
Leerjaar 1
Nederlands
Leerjaar 1
§1.9 Media en onderzoek
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
§1.9 • 1
Informatie vinden in boeken en op internet
Boek 1A • blz. 60–65
LESDOEL
Lesdoelen
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Toon en bespreek
§1.9 • 2
Ik kan een passende informatiebron kiezen.
Waarom? Zo vind ik informatie die bij mijn vraag past.
Ik kan informatie zoeken in een boek.
Waarom? Zo vind ik snel een onderwerp of woord.
Ik kan gericht zoeken op internet.
Waarom? Zo vind ik bruikbare resultaten voor mijn vraag.
VOORKENNIS ACTIVEREN
Waar vind jij informatie?
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Woordwolk
§1.9 • 3
Eerst zelf antwoorden. Daarna bekijken we de woordwolk.
Welke informatiebron heb jij als laatste gebruikt?
Noem de bron én wat je wilde weten.
VOORKENNIS ACTIVEREN
Denken – delen – uitwisselen
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Coöperatief
§1.9 • 4
Bewaar jullie vragen voor later in de les.
Onze klas organiseert een talentenmiddag.
Welke informatie hebben we nodig?
1 minuut
DENKEN
Noteer twee vragen.
2 minuten
DELEN
Bedenk samen bij elke vraag een bron.
klassikaal
UITWISSELEN
Deel één vraag en een passende bron.
INSTRUCTIE
Leertekst: informatiebronnen
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Leertekst uit het boek
§1.9 • 5
Controle van begrip: wat is een informatiebron?
MODELING
Ik denk hardop: een bron kiezen
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Docent modelt
§1.9 • 7
Mijn vraag bepaalt welke bron ik kies.
Mijn vraag
Wat betekent het woord compliment?
Wat zoek ik?
Ik zoek de betekenis van een woord.
Mijn bron
Ik kies een woordenboek.
Mijn controle
Geeft deze bron antwoord op mijn vraag?
BEGELEIDE INOEFENING
Welke bron past bij de vraag?
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Sleepvraag
§1.9 • 8
Koppel elke vraag aan één passende bron.
VRAGEN
BRONNEN
A Wat betekent emoji?
1 Docent of organisator
B Wat is de snelste route naar het zwembad?
2 Woordenboek
C Wat is een persoonsvorm?
3 Google Maps
D Hoe laat begint onze talentenmiddag?
4 Schoolboek Talent
BEGELEIDE INOEFENING
Tweetal-coach: bron én reden
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Coöperatief
§1.9 • 9
Wissel van rol. Nieuwe vraag: waar vind ik uitleg over de persoonsvorm?
LEERLING A
Kies een bron voor: Wat eet een hamster?
Leg uit waarom die bron past.
LEERLING B
Luister en controleer.
Past de bron bij de vraag?
Stel één vervolgvraag.
KLEINE LESAFSLUITING
Check 1: informatiebronnen
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Meerkeuzevraag
§1.9 • 10
Controle van begrip: kies én leg je keuze uit.
Je wilt weten wat "origineel" betekent. Welke bron past het best? En leg uit waarom.
A Een woordenboek
B Een routeplanner
C Een weersverwachting
D Een sportuitslag
Maken opdracht 2 en 3, blz. 60 en 61
ZELFSTANDIGE VERWERKING
INSTRUCTIE
Leertekst: zoeken in een boek
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Leertekst uit het boek
§1.9 • 11
Controle van begrip: waar vind je een hoofdstuk?
Een boek kan een goede informatiebron zijn. Zo kun je de betekenis van woorden opzoeken in een woordenboek en in dit schoolboek kun je vinden wat het verschil is tussen objectief en subjectief.
Met de inhoudsopgave voor in een boek kun je snel hoofdstukken en paragrafen zoeken. Ook kun je hier makkelijk opzoeken waar in het boek iets staat over een bepaald onderwerp.
INSTRUCTIE
Leertekst: register en alfabet
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Leertekst uit het boek
§1.9 • 12
Controle van begrip: welke letter maakt het verschil?
Achter in het boek staat het register. Dat is een lijst van belangrijke woorden in het boek. Deze belangrijke woorden noemen we trefwoorden. In het register kun je die trefwoorden snel opzoeken.
Net als de woorden in het woordenboek staan de trefwoorden in een register op alfabetische volgorde. Dat wil zeggen dat de volgorde van de letters uit het alfabet aangehouden wordt. Als woorden met dezelfde letter beginnen, kijk je naar de eerste letter die anders is. Informatie komt bijvoorbeeld vóór internet.
INSTRUCTIE
Leertekst: inhoudsopgave of register?
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Leertekst uit het boek
§1.9 • 13
Een hoofdstuk zoeken? Inhoudsopgave. Een trefwoord zoeken? Register.
INSTRUCTIE
Leertekst: woordenboekvorm
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Leertekst uit het boek
§1.9 • 14
Controle van begrip: bij welk woord zoek je boeken op?
Zorg dat je in een woordenboek altijd zoekt naar de woordenboekvorm van een woord. Dit is de eenvoudigste vorm van een woord. Zoek bijvoorbeeld niet naar huizen, maar naar huis.
MODELING
Ik denk hardop: de eerste andere letter
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Docent modelt
§1.9 • 15
Controle van begrip: waarom komt erfelijk vóór erfenis?
Mijn woorden
handbal • handkus • hockey
Eerste letter
Alle woorden beginnen met h.
Volgende letters
ha komt vóór ho. Dan vergelijk ik handbal en handkus.
Eerste verschil
Bij handbal en handkus: b komt vóór k.
Mijn volgorde
handbal • handkus • hockey
BEGELEIDE INOEFENING
Samen op alfabetische volgorde
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Sorteervraag
§1.9 • 16
Kijk telkens naar de eerste letter die anders is.
ijzer • yoghurt • ijs • fiets • handbal • hockey • handkus
1 Zet de woorden eerst zelf op volgorde.
2 Vergelijk met je buurman/buurvrouw. Leg een verschil uit.
3 Stuur ieder je eigen volgorde in.
BEGELEIDE INOEFENING
Alfabetrij met de klas
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Coöperatief
§1.9 • 17
Dezelfde voornaam? Vergelijk dan de achternaam.
Ga op alfabetische volgorde staan met jullie voornamen.
30 seconden
DENKEN
Bedenk tussen wie je moet staan.
2 minuten
OVERLEGGEN
Vergelijk jullie namen letter voor letter.
klassikaal
CONTROLEREN
Lees de rij. Leg bij twee buren de volgorde uit.
KLEINE LESAFSLUITING
Check 2: zoeken in een boek
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Open vraag
§1.9 • 18
Alleen werken. De docent haalt alle antwoorden op.
1 Waar vind je de inhoudsopgave: voor of achter in het boek?
2 Welke naam heeft de lijst met trefwoorden achter in het boek?
3 Welk woord komt eerst: informatie of internet? Waarom?
4 Bij welk woord zoek je de betekenis van huizen?
Maken opdracht 4 t/m 7, blz. 62 en 63
ZELFSTANDIGE VERWERKING
INSTRUCTIE
Leertekst: zoeken op internet
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Leertekst uit het boek
§1.9 • 19
Controle van begrip: wat is het verschil tussen zoekwoorden en hits?
Websites op internet zijn belangrijke informatiebronnen. Er zijn heel veel websites, dus het is belangrijk dat je goed kunt zoeken op internet. Je kunt daarvoor een zoekmachine als Google gebruiken, maar je kunt ook de adresbalk in je browser gebruiken.
In de zoekbalk of in de adresbalk vul je zoekwoorden in. Zoekwoorden zijn woorden die jouw onderwerp het beste omschrijven. De resultaten van jouw zoekactie op internet heten ook wel hits.
INSTRUCTIE
Leertekst: drie zoektips
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Leertekst uit het boek
§1.9 • 20
Controle van begrip: bedenk zoekwoorden voor zelf een vlog maken.
1
Gebruik het liefst twee of meer zoekwoorden.
2
Lees de eerste regel onder een hit en vraag je af of je iets aan deze informatie hebt.
3
Kies niet meteen het bovenste resultaat. Kijk ook naar de volgende hits.
MODELING
Ik denk hardop: van vraag naar zoekwoorden
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Docent modelt
§1.9 • 21
De woorden moeten passen bij wat je wilt weten.
Mijn vraag
Wat mag een hamster eten?
Te breed
hamster
Gerichter
hamster voeding
Nog gerichter
hamster veilige voeding
Mijn controle
Gaat het resultaat over voeding, of over iets anders?
MODELING
Ik denk hardop: een bruikbare hit
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Docent modelt
§1.9 • 22
Oefenresultaten. Ik lees de omschrijving en vergelijk meerdere hits.
HIT A
Hamsterkooi kopen
Bekijk onze kooien, kleuren en prijzen.
HIT B
Voeding voor hamsters
Uitleg over wat een hamster eet en drinkt.
HIT C
Leuke namen voor hamsters
Ideeën voor de naam van je huisdier.
BEGELEIDE INOEFENING
Zoekresultaten over vloggen
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Bron bekijken
§1.9 • 23
Voorbeelden uit het boek • blz. 64 • geen live zoekresultaten
A • KIDSWEEK
Vloggen doe je zo: 9 tips
Tips voor kinderen die zelf een vlog willen maken.
B • HOEZOMEDIAWIJS
Vloggen
Uitleg over vloggen, privacy en gevaarlijke pranks.
C • MEDIAWIJSHEID
Vloggen en youtuben: hoe praat je hierover met je kind?
Informatie voor ouders en opvoeders.
D • COOLBLUE
Wat heb je als beginnende vlogger nodig?
Uitleg over camera’s en geluidsopnamen.
BEGELEIDE INOEFENING
Tweetal-coach: een hit kiezen
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Open vraag en coöperatief
§1.9 • 24
Eerst zelf kiezen. Daarna overleggen. Tot slot ieder een eigen antwoord.
VRAAG 1
Je wilt zelf een vlog maken.
Welke hit kies je: A, B, C of D?
Leg uit met een woord uit de omschrijving.
VRAAG 2
Welke hit is vooral voor ouders?
Welke website is een winkel?
Bedenk twee passende zoekwoorden.
KLEINE LESAFSLUITING
Check 3: gericht zoeken
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Meerkeuzevraag
§1.9 • 25
Leg na je keuze uit welke twee zoektips je gebruikt.
Je wilt leren hoe je zelf een vlog maakt. Welke aanpak helpt het best?
A Typ vlog en klik direct de bovenste hit aan.
B Typ zelf vlog maken en vergelijk de omschrijvingen.
C Typ internet en kies de kortste titel.
D Klik het resultaat met de meeste kleuren aan.
Maken opdracht 8 en 9, blz. 64 en 65
ZELFSTANDIGE VERWERKING
GROTE LESAFSLUITING
Exit-ticket: wat kun je nu?
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Open vraag
§1.9 • 29
1 Je zoekt de betekenis van origineel. Welke bron kies je?
2 Waar in een boek zoek je een hoofdstuk?
3 Welk woord komt eerst: handbal of handkus? Leg uit.
4 Je wilt zelf een vlog maken. Noem passende zoekwoorden.
5 Waarom lees je de omschrijving van meerdere hits?
GROTE LESAFSLUITING
Terug naar het lesdoel
lesdoel
voorkennis
instructie
modeling
inoefening
afsluiting
zelfstandig
grote afsluiting
Poll
§1.9 • 30
Bron kiezen • zoeken in een boek • gericht zoeken op internet
Geef bij elk lesdoel aan waar je staat.
1
NOG NIET
Ik heb uitleg nodig.
2
BIJNA
Het lukt met hulp.
3
JA
Ik kan het zelf uitleggen.