Plattegronden lezen en begrijpen

• newEditor
• Rekenen
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 2

Plattegronden van bovenaf

Open met het idee dat een plattegrond een vereenvoudigde tekening is. Verbind dit aan iets bekends zoals het klaslokaal, een park of een winkelcentrum.

Lesdoel

Ik kan een plattegrond of kaart van bovenaf lezen en uitleggen wat symbolen en kleuren in de legenda betekenen.

Welke woorden passen bij een plattegrond van bovenaf?

Gebruik de antwoorden om voorkennis op te halen, zoals: kaart, lokaal, van boven, legenda, symbolen, kleuren, weg, water.

Wat is een plattegrond?

Een plattegrond is een tekening van bovenaf.

Je ziet waar dingen liggen, maar eenvoudiger dan in het echt.

Leg uit dat voorwerpen op een plattegrond niet van de zijkant maar van boven worden bekeken. Noem bijvoorbeeld tafels, een kast en een plant in een lokaal.

Van echt naar bovenaanzicht

Op een plattegrond:

• zie je de plaats van dingen

• zijn vormen vaak simpel getekend

• klopt de ligging links, rechts, voor en achter

• kijk je alsof je erboven zweeft

Benadruk dat het niet gaat om mooi tekenen, maar om de juiste plek van voorwerpen. Dat is de kern van ruimtelijk lezen in deze les.

Kaart en plattegrond

Een plattegrond laat vaak een kleine plek zien, zoals een lokaal of pretpark.

Een kaart laat vaak een groter gebied zien, zoals een buurt of stad.

Gebruik hier een eenvoudig contrast: klaslokaal versus stadsdeel. Houd het functioneel en niet te theoretisch.

Wat zie je van bovenaf?

Voorbeelden:

• een tafel wordt vaak een rechthoek

• een vijver zie je als een blauwe vorm

• een weg zie je als een strook

• een gebouw zie je als een vlak of blok

Dit sluit aan bij de voorbeelden uit de afbeeldingen: water, wegen, gebouwen en plekken op een terrein.

Wat is een plattegrond?

A

een tekening van bovenaf

B

een foto van voren

C

een lijst met plekken

D

een gebouw in het echt

Controleert de kern van slides 2-6: een plattegrond is een vereenvoudigde tekening van bovenaf, niet een foto of echt voorwerp.

Vul de juiste woorden in

Een plattegrond is een tekening van bovenaf. Je ziet waar dingen liggen. Een tafel wordt vaak een rechthoek op de plattegrond.

bovenaf

liggen

rechthoek

zijkant

lopen

cirkel

onderaf

Sluit aan bij de uitleg over bovenaanzicht en de voorbeelden van voorwerpen op een plattegrond.

Wat is een legenda?

In de legenda staat wat symbolen en kleuren betekenen.

Daardoor kun je een plattegrond of kaart goed lezen.

Koppel direct aan de voorbeelden uit het lesmateriaal: bushalte, toiletten, restaurant, parkeerplaats.

Symbolen in de legenda

Een symbool is een klein teken voor iets op de kaart.

Maak duidelijk dat één symbool op de legenda steeds dezelfde betekenis houdt op de hele kaart.

Waarom zijn symbolen handig?

Symbolen zorgen ervoor dat je snel ziet:

• waar iets is

• wat je daar kunt vinden

• hoe vaak iets voorkomt

Verbind dit aan opdrachten zoals: omcirkel alle fietsenstallingen of waar kun je eten kopen?

Een legenda lezen

Werk in deze volgorde:

• kijk eerst naar de legenda

• zoek het symbool of de kleur

• kijk waar dat op de plattegrond terugkomt

• controleer of je het juiste onderdeel hebt

Dit is de vaste leesstrategie van de les. Herhaal deze later ook bij kleurenkaarten.

Waarom is een legenda handig?

Bespreek dat een legenda helpt om symbolen en kleuren te begrijpen, zodat je snel kunt vinden waar iets is en wat je ziet op de kaart.

Kleuren hebben betekenis

Niet alleen symbolen, maar ook kleuren vertellen iets.

In de legenda staat wat elke kleur betekent.

Maak de overgang van symbolen naar kleurcodering expliciet: soms staan er weinig symbolen en moet je vooral kleuren lezen.

Veelgebruikte kleuren

Vaak betekent:

• blauw = water

• groen = park of gras

• grijs = gebouwen

• wit = weg of straat

Let op: kijk altijd naar de legenda, want kleuren kunnen verschillen.

De voorbeelden komen rechtstreeks uit het meegegeven materiaal. Benoem ook dat je op digitale kaarten soms zelf moet afleiden wat de kleuren betekenen.

Kleuren samen lezen

Als je kleuren goed leest, zie je snel verschil tussen:

• plekken waar je kunt lopen of rijden

• plekken met water

• plekken met gebouwen

• plekken met groen

Laat zien dat kleurinformatie helpt om een gebied in één oogopslag te begrijpen.

Oefenvragen: kleuren

1. Welke kleur betekent vaak water?

2. Welke kleur betekent vaak gebouwen?

3. Je ziet een groen vlak. Wat kan dat zijn?

4. Waarom moet je toch altijd de legenda bekijken?

Mogelijke antwoorden: 1 blauw, 2 grijs, 3 park of gras, 4 omdat kleuren per kaart kunnen verschillen.

Welke kleur betekent vaak water?

A

groen

B

grijs

C

blauw

D

wit

Toetst de veelgebruikte kleurbetekenissen uit slides 12-16, met nadruk op 'vaak' en niet 'altijd'.

Vul de juiste woorden in

Op veel kaarten betekent groen een park of gras. Grijs staat vaak voor gebouwen. Toch kijk je altijd naar de legenda, want kleuren kunnen verschillen.

groen

Grijs

legenda

blauw

weg

plattegrond

restaurant

Bekrachtigt zowel de standaardkleurbetekenissen als de belangrijke uitzondering: controleer altijd de legenda.

Zo lees je een kaart slim

Gebruik steeds dezelfde aanpak:

• kijk naar bovenaf

• lees de legenda

• zoek kleuren en symbolen

• bepaal pas daarna wat je ziet

Deze slide verbindt de drie subonderwerpen tot één leesaanpak.

Aan de slag!

Maken:

• Hoofdstuk 15 Figuren en kaarten blz 292 t/m 301

• Opdracht 23 hoeft niet

• Studiemeter hoofdstuk 15 oefeningen: vertellen wat je ziet & plattegronden en kaarten

• Numo basis rekenen