Zwakke werkwoorden oefenen
Zwakke werkwoorden oefenen
Deze les is voor ISK-leerlingen op A1-niveau. Houd de uitleg kort en model steeds eerst één voorbeeld mondeling.
Lesdoel
Ik kan zwakke, regelmatige werkwoorden in de tegenwoordige tijd goed schrijven, ook bij zijn, hebben, v/f, z/s en werkwoorden met dubbele medeklinkers.
Deze slide heeft geen instructies
Welke werkwoorden ken jij al met ik, jij of hij?
Gebruik de woordenwolk als korte start. Laat leerlingen losse werkwoorden of vormen noemen, bijvoorbeeld ben, heb, werk, lees.
Werkwoorden zijn en hebben
Twee veelgebruikte werkwoorden zijn zijn en hebben.
zijn: ik ben, jij bent, hij/zij is, wij zijn
hebben: ik heb, jij hebt, hij/zij heeft, wij hebben
Deze vormen moet je vaak uit je hoofd leren.
Benadruk dat zijn en hebben niet regelmatig vervoegd worden zoals werken → ik werk. Laat leerlingen de vormen hardop meelezen.
Zijn en hebben in zinnen
hebben
zijn
Ik heb een boek.
Jij hebt een fiets.
Zij heeft les.
Wij hebben pauze.
Ik ben moe.
Jij bent op school.
Hij is thuis.
Wij zijn in de klas.
Wijs op de plek van het werkwoord in een gewone zin. Houd het bij herkenbare woorden uit de schoolcontext.
Kies de goede vorm
Ik _ twaalf jaar.
A. ben
B. is
C. zijn
Wij _ een toets.
A. heeft
B. hebben
C. heb
Hij _ ziek.
A. bent
B. ben
C. is
Gebruik deze dia als bordoefening. Laat steeds eerst naar het onderwerp kijken: ik, wij, hij.
Vul in
Ik _ thuis.
Jij _ een tas.
Zij _ in de klas.
Wij _ honger.
Hij _ een pen.
Mogelijke antwoorden: ben, hebt, is, hebben, heeft. Bespreek ook waarom andere vormen niet goed zijn.
Welke vorm past bij: Wij ___ in de klas.
zijn
is
ben
bent
Controleer of leerlingen naar het onderwerp wij kijken. De andere opties horen bij andere personen.
Vul de goede vormen in
Ik ben thuis en jij hebt een tas. Hij is ziek en wij hebben pauze.
Correcte volgorde: ben, hebt, is, hebben. Laat leerlingen eerst het onderwerp aanwijzen.
v wordt f in de ik-vorm
Sommige werkwoorden eindigen op -ven.
Dan verandert v vaak in f bij ik.
leven → ik leef
blijven → ik blijf
schrijven → ik schrijf
Leg eenvoudig uit: je hoort vaak /f/ aan het eind van het woord, daarom schrijf je vaak f in de ik-vorm.
Meer voorbeelden met v/f
Hele vormen in de tegenwoordige tijd:
ik schrijf
jij schrijft
hij/zij schrijft
wij schrijven
ik leef
wij leven
Laat zien dat de stam verandert bij ik, maar het hele werkwoord in het meervoud terugkomt: schrijven, leven.
Kies de goede vorm
Ik _ een brief.
A. schrijf
B. schrijv
C. schrijven
Wij _ in Nederland.
A. leef
B. leven
C. leeft
Ik _ hier.
A. blijf
B. blijven
C. blijv
Laat leerlingen eerst het hele werkwoord noemen en dan de ik-vorm maken.
Vul in
Ik _ mijn naam. (schrijven)
Wij _ hier twee jaar. (leven)
Ik _ thuis vandaag. (blijven)
Hij _ een brief. (schrijven)
Antwoorden: schrijf, leven, blijf, schrijft. Let op verschil tussen ik en hij.
Wat is de ik-vorm van schrijven?
schrijven
schrijf
schrijft
schrijv
De foutopties passen bij veelgemaakte fouten: infinitief, hij/jij-vorm of alleen letters weghalen.
Kijk goed naar v en f
Ik blijf vandaag thuis. Wij leven hier al lang. Hij schrijft een brief en ik leef gezond.
Correcte antwoorden: blijf, leven, schrijft, leef. Bespreek verschil tussen ik-vorm en meervoud.
z wordt s in de ik-vorm
Sommige werkwoorden eindigen op -zen.
Dan verandert z vaak in s bij ik.
lezen → ik lees
kiezen → ik kies
verhuizen → ik verhuis
Koppel dit aan uitspraak: aan het einde hoor je vaak /s/. Daarom schrijf je in de ik-vorm vaak s.
Meer voorbeelden met z/s
Hele vormen in de tegenwoordige tijd:
ik lees
jij leest
hij/zij leest
wij lezen
ik kies
wij kiezen
Benadruk weer het verschil tussen stam en infinitief. Laat leerlingen meelezen: lees, leest, lezen.
Kies de goede vorm
Ik _ een boek.
A. lees
B. leez
C. lezen
Wij _ thee.
A. kies
B. kiezen
C. kiest
Ik _ naar een andere stad.
A. verhuis
B. verhuizen
C. verhuiz
Gebruik herkenbare context. Bij vraag 2 mag je mondeling toelichten dat kiezen een object nodig heeft: wij kiezen thee.
Vul in
Ik _ de tekst. (lezen)
Wij _ een kleur. (kiezen)
Ik _ volgende maand. (verhuizen)
Zij _ een boek. (lezen)
Antwoorden: lees, kiezen, verhuis, leest. Laat leerlingen steeds eerst het onderwerp aanwijzen.
Welke ik-vorm is goed?
verhuiz
verhuizen
verhuist
verhuis
Bij werkwoorden op -zen verandert z vaak in s in de ik-vorm.
Vul de z/s-vormen in
Ik lees de tekst. Wij kiezen een kleur. Volgende maand verhuis ik. Zij leest een boek.
Correcte antwoorden: lees, kiezen, verhuis, leest. Let op ik-vorm tegenover wij- en zij-vorm.
Dubbele medeklinker
Sommige werkwoorden hebben in het midden twee medeklinkers.
In de ik-vorm staat vaak één medeklinker.
rennen → ik ren
zwemmen → ik zwem
pakken → ik pak
Houd het eenvoudig: haal -en weg en kijk naar de stam. Bij deze woorden blijft in de ik-vorm één medeklinker over.
Van heel werkwoord naar ik-vorm
Zo kijk je naar het werkwoord:
rennen → ren
komen → kom
ballen is geen werkwoord
werken → werk
Niet elk werkwoord heeft dubbele medeklinkers, maar bij rennen en zwemmen zie je het goed.
Gebruik deze dia om verschil te laten zien tussen echte werkwoorden en woorden die geen werkwoord zijn. Blijf bij A1 en maak geen ingewikkelde spellingregels.
Kies de goede vorm
Ik _ naar school.
A. rennen
B. ren
C. rennt
Ik _ elke dag.
A. zwem
B. zwemmen
C. zwemm
Hij _ de tas.
A. pak
B. pakt
C. pakken
Bespreek bij vraag 3 ook persoonsvorm met hij: dan komt er -t bij.
Vul in
Ik _ snel. (rennen)
Wij _ in het zwembad. (zwemmen)
Ik _ mijn boek. (pakken)
Zij _ naar huis. (rennen)
Antwoorden: ren, zwemmen, pak, rent. Laat het verschil tussen ik en zij terugkomen.
Overzicht
zijn en hebben zijn speciale werkwoorden.
v wordt vaak f in de ik-vorm: schrijven → schrijf.
z wordt vaak s in de ik-vorm: lezen → lees.
Bij sommige werkwoorden met dubbele medeklinkers blijft in de ik-vorm één medeklinker: rennen → ren.
Gebruik deze samenvatting als herhaling op het bord. Laat per regel één extra voorbeeld noemen.
Welke ik-vorm hoort bij zwemmen?
zwem
zwemt
zwemm
zwemmen
De stam heeft één medeklinker in de ik-vorm: zwemmen → zwem.
Vul de goede vormen in
Ik ren snel naar school. Wij zwemmen in het zwembad. Ik pak mijn boek en zij rent naar huis.
Correcte antwoorden: ren, zwemmen, pak, rent. Bespreek vooral het verschil tussen ik en zij.
Wat onthoud jij van deze les?
Laat leerlingen één duidelijke regel of voorbeeld noemen uit de les, bijvoorbeeld 'v wordt f: schrijven → schrijf' of 'ik ben'.
Wat hielp jou vandaag het meest?
Verwachte antwoorden gaan over leerervaring: oefenen, voorbeelden, onderwerp zoeken, ik-vorm maken, borduitleg, samen invullen.
Wat vind jij nog moeilijk?
Verwachte antwoorden: zijn/hebben, v/f, z/s of dubbele medeklinkers. Gebruik dit om te zien wat extra herhaling nodig heeft.
Woordenlijst
werkwoord - een woord dat zegt wat iemand doet of is
zwak werkwoord - een regelmatig werkwoord
regelmatig - volgens een vaste regel
tegenwoordige tijd - wat nu gebeurt
ik-vorm - de vorm van het werkwoord bij ik
stam - het werkwoord zonder -en
medeklinker - een letter zoals b, k, m, s
Deze slide heeft geen instructies
Woordenlijst
klinker - een letter zoals a, e, i, o, u
vervoegen - een werkwoord veranderen: ik, jij, hij, wij
meervoud - meer dan één persoon of ding
onderwerp - wie of wat iets doet in de zin
zijn - werkwoord: ben, bent, is, zijn
hebben - werkwoord: heb, hebt, heeft, hebben
Deze slide heeft geen instructies