Duurzaam leven: keuzes die het verschil maken

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep D, les 1

1 / 269
volgende
Slide 1: Slide
newEditorICTMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 269 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep D, les 1

Deze slide heeft geen instructies

Wie ben ik?

  • 31 jaar oud

  • 11 jaar in Nederland

  • Welke land kom in vandaan? ->

  • Woon in den Bosch

  • Hou van koken

  • Ga graag naar de boksschool


Deze slide heeft geen instructies

Planning periode 1

Itslearning - wie zit er nog niet in?

Deze slide heeft geen instructies

Planning voor vandaag


  1. Algemeene informatie en leerdoelen (5 min)

  2. Introductie duurzaamheid (40 min)

  3. Afsluiten (10 min)

  4. ...en aan de slag met opdrachten

Deze slide heeft geen instructies

Examen

Een projectmap en een presentatie om te laten zien dat je die kennis ook in de beroepspraktijk kunt toepassen.


Meer informatie over de examens deel ik later in de loop van deze cursus.

Deze slide heeft geen instructies

Afspraken

Deze slide heeft geen instructies

Leerdoel van deze les

Aan het einde van deze les kun je uitleggen wat duurzaamheid is, de drie P's benoemen, en simpele duurzame keuzes herkennen waarmee je jouw ecologische voetafdruk verkleint.

Deze slide heeft geen instructies

Wat weet jij al over duurzaamheid?

Deze slide heeft geen instructies

Wat is duurzaamheid?

Duurzaamheid betekent dat we de aarde leefbaar houden voor nu én later. Dit kan alleen als we rekening houden met natuur en mensen.


Maar de leefbaarheid van de aarde is in gevaar...

Deze slide heeft geen instructies

Waarom denk jij dat de leefbaarheid van onze aarde in gevaar is?

Deze slide heeft geen instructies

De temperatuur op aarde stijgt ieder 10 jaar met 0.15-0.20 °C

1

Ja

2

Nee

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De drie P's van duurzaamheid

Planet

Goed voor de natuur zorgen.

Profit

Welvaart eerlijk delen, zonder dat de aarde of mensen het zwaarst lijden.

People

Welzijn van mensen: eerlijke kansen, minder armoede, goed onderwijs en gezondheidszorg.

Deze slide heeft geen instructies

Waar staan de drie P’s binnen duurzaam ondernemen voor?

A

Power, Performance en Progress

B

People, Planet en Profit

C

Power, Progress, en Prosperity

D

People, Productivity en Purpose

Deze slide heeft geen instructies

People: welzijn voor iedereen

Niet overal op aarde is een goed leven vanzelfsprekend. Denk aan armoede, honger, oorlog of ziekte. Dat moet veranderen voor echte duurzaamheid.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Hoe kun jij duurzamer leven? Kleine aanpassingen helpen om je voetafdruk te verkleinen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is in Nederland de normaalste zaak van de wereld, maar in andere landen soms ver te zoeken?

Deze slide heeft geen instructies

Planet: zorgen voor de aarde

Onze planeet is uniek en kwetsbaar. Door vervuiling, overbevissing en ontbossing raakt de aarde uit balans. We moeten zuinig zijn op grondstoffen en natuur.

Deze slide heeft geen instructies

Benoem wat onze aarde leefbaar maakt.

Deze slide heeft geen instructies

Er is alleen één probleem: de wereldbevolking groeit. Kan de aarde wel zoveel mensen aan?


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Balans

Natuur als allesomvattend systeem

Deze slide heeft geen instructies

We moeten goed voor de aarde zorgen. Daar gaat het element Planet over.


Eigenlijk best logisch, want zonder planeet kunnen we niet leven. 

Deze slide heeft geen instructies

Profit: economie zonder schade

Echte winst is alleen duurzaam als het niet ten koste gaat van mens en natuur. Bedrijven en landen moeten vooruit, maar met respect voor de planeet.

Deze slide heeft geen instructies

Profit

Profit staat voor economische ontwikkeling en welvaart. Ook zonder dit element kun je niet leven. Als mens heb je geld nodig, om ergens te wonen en om boodschappen te doen.


Wil je in de zomer op vakantie? Ook dan heb je geld nodig.

Deze slide heeft geen instructies

Profit

De meeste bedrijven willen zoveel mogelijk winst maken, koste wat het kost. Die nadruk op winst zorgt er dan voor dat de andere elementen van duurzaamheid onder druk komen te staan.

Deze slide heeft geen instructies

Profit

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Vier basisprincipes voor duurzaamheid

  1. Geef iedereen de kans op basisbehoeften.

  2. Denk aan de volgende generaties bij elke keuze.

Respect voor mensen

  1. Gebruik grondstoffen niet sneller dan ze kunnen herstellen.

  2. Laat geen afval achter dat de natuur niet aankan.

Respect voor natuur

Deze slide heeft geen instructies

Jouw ecologische voetafdruk

Hoeveel aarde heb jij nodig voor jouw levensstijl? Nederlanders gebruiken gemiddeld veel meer dan eerlijk is. Kleinere stappen maken al verschil.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Itslearning: H1 Oefenvragen

15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Deze slide heeft geen instructies

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Deze slide heeft geen instructies

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk

  • Zoek uit hoe jullie thuis water verwarmen en welke soort elektriciteit jullie gebruiken.

  • Bekijk de video "Groene dromen Nederland"

  • Maak de oefenvragen van H1.

Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Volgende les: Voedsel en jouw ecologische voetafdruk

Deze slide heeft geen instructies

Uitchecken Osiris

Tot volgende week!

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 2

Deze slide heeft geen instructies

Voedsel en jouw ecologische voetafdruk

Deze slide heeft geen instructies

Hoe voel je je vandaag?

Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...

uitleggen hoe voeding je ecologische voetafdruk beïnvloedt en je eigen ecologische voetafdruk berekenen.

Deze slide heeft geen instructies

Planning

20 min - herhalen les 1/huiswerk

15 min - opdracht ecologische voetafdruk

~60 min - voedsel, vlees, vis...

10 min - afsluiten



Deze slide heeft geen instructies

Herhalen

Deze slide heeft geen instructies

Schreef op wat je je herinnert van les 1

Deze slide heeft geen instructies

Wie heeft zijn/haar huiswerk gedaan?

1

Ik!

2

Nee, ben ik vergeten

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb je geleerd van het filmpje "Groene dromen Nederland"? Schrijf drie dingen op.

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent cradle to cradle?

A

Van wieg tot graf

B

Eénmalig gebruik (lineaire economie)

C

Van wieg tot wieg (cirkulaire ecenomie)

D

Duurzaam consumeren

Deze slide heeft geen instructies

Wat gebeurt er na het eerste gebruik (cradle to cradle)?

A

Product wordt grondstof voor nieuw product

B

Product vergaat volledig

C

Product wordt weggegooid

D

Product raakt beschadigd

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een ecologische voetafdruk?

Je ecologische voetafdruk laat zien hoeveel impact jouw levensstijl heeft op de aarde. Voeding is daar een groot onderdeel van.

Deze slide heeft geen instructies

Nu al je ecologische voetafdruk bereken? Duurt ongeveer 15 min

1

Ja

2

Nee, liever als huiswerk

Deze slide heeft geen instructies

Itslearning - H1 - Praktijkopdracht: Bereken je eigen ecologische voetafdruk

15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Voeding

Deze slide heeft geen instructies

Wat weet je al over voeding en de ecologische voetafdruk?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Hoe beïnvloedt eten je voetafdruk?

De productie, verwerking en het transport van eten kosten grondstoffen, energie en water. Vooral dierlijke producten hebben een hoge impact.

Deze slide heeft geen instructies

Biologische kip, plofkippen, scharrelkip of vrije uitloop? Wat is het verschil?

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn plofkippen en leghennen?

Deze slide heeft geen instructies

Kip stoot minder CO₂ uit dan rood vlees omdat:

minder voer nodig hebben, korter leven, geen methaan uitstoten, minder land nodig hebben en de productie veel efficiënter is.


Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn kenmerken van plofkippen?

A

Kippen hebben moeite met lopen

B

Ze groeien langzaam en gezond

C

De stallen zijn vaak zonder daglicht

D

Zeer snelle groei door selectie en voeding

Deze slide heeft geen instructies

Keurmerk

1 ster – betere basis: meer ruimte & afleiding


2 sterren – nog meer ruimte, dieren mogen naar buiten


3 sterren – hoogste niveau: veel buitenruimte, daglicht, natuurlijk gedrag

Deze slide heeft geen instructies

Vier soorten eieren

Biologisch: Kippen hebben veel ruimte, gaan altijd naar buiten, krijgen biologisch voer en hebben het hoogste dierenwelzijn. Meestal duurder.


Vrije uitloop: Meer ruimte dan scharrel, kippen kunnen buiten scharrelen, grotere stal met daglicht, en natuurlijk gedrag.


Scharrel: Kippen lopen binnen vrij rond, hebben meer ruimte dan in een kooi maar geen toegang tot buiten. Gebruikelijk in supermarkten.


Kooi: Batterij- en verrijkte kooien met nauwelijks ruimte. Niet toegestaan in Nederlandse supermarkten, maar elders nog wel.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Vis

Deze slide heeft geen instructies

Overbevissing

Ontstaat wanneer er meer vis uit de oceaan wordt gehaald dan de natuur kan aanvullen. Daardoor nemen populaties van zee‑dieren sterk af.

Deze slide heeft geen instructies

Bijvangst

Voor 2019 werd in Europa extreem veel vis terug in zee gegooid, vaak dood of beschadigd.
Door vissers te verplichten alles aan land te brengen, wordt het onaantrekkelijk om veel bijvangst te vangen: het kost ruimte, tijd én het levert weinig op. Het doel is minder verspilling, minder bijvangst en een duurzamere visserij.

Deze slide heeft geen instructies

Wilde vis

Gekweekde vis

Wat zijn de plus en minpunten van wilde en gekweekde vis?

Deze slide heeft geen instructies

Keurmerk



Gekweekde vis





Wilde vis

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat betekent fairtrade?

Fairtrade zorgt ervoor dat boeren in ontwikkelingslanden een eerlijke prijs krijgen voor hun producten. Het ondersteunt duurzame productie.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Waar staat 'People' voor in Fairtrade?

A

Hogere winsten

B

Eerlijke behandeling van arbeiders

C

Snelle productie

D

Milieuvriendelijk

Deze slide heeft geen instructies

Voeding in 2050: toekomstvisie

In 2050 moeten we genoeg voedsel produceren voor iedereen, met minder impact op milieu en klimaat. Plantaardig eten wordt belangrijker.

Deze slide heeft geen instructies

Benoem drie goede vleesvervangers

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is climate-smart farming?

Climate-smart farming gebruikt slimme technieken om landbouw duurzamer en klimaatbestendiger te maken, zoals bodemverbetering en minder watergebruik.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...

uitleggen hoe voeding je ecologische voetafdruk beïnvloedt en je eigen ecologische voetafdruk berekenen.




Hebben we ons leerdoel behaald?

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk: H2 Oefenvragen

Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Voglende les: Kledingindustrie

Deze slide heeft geen instructies

Uitchecken Osiris

Tot volgende week!

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep

Deze slide heeft geen instructies

Hoe voel je je vandaag?

Deze slide heeft geen instructies

Planning

5 min - Herhalen en lesdoelen

15 min - Fast fashion - uitleg

10 min - Kledingmaterialen

10 min - Kledingcontainers - donaties/recyclen

20 min - Duurzame keuzes in kleding - uitleg

10 min - Afsluiten



Deze slide heeft geen instructies

Herhalen

Deze slide heeft geen instructies

Zet de onderstaande voedingsmiddelen van meest duurzaam (1) naar minst duurzaam (6).

1

Kip (Beter leven ***)

2

Avocado’s uit Zuid-Amerika

3

Gekweekte vis

4

Linzen

5

Rundvlees


6

Seizoensgebonden lokale groenten

Deze slide heeft geen instructies

De kledingindustrie

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...

fast fashion, duurzame keuzes in kleding uitleggen en voorbeelden geven van duurzame kledingbedrijven/organisaties.

Deze slide heeft geen instructies

Hoeveel kledingstukken koop jij per maand?

Deze slide heeft geen instructies

Wist je dat......


je ongeveer 40 kg CO2 per jaar kunt besparen door 6 kledingstukken minder te kopen? Als iedere Nederlander dat zou doen scheelt het net zoveel CO2-uitstoot in een jaar als 80.000 keer met de auto rond de wereld!

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Zoek op het internet: Wat is fast fashion?

Deze slide heeft geen instructies

  • Shein

  • Aliexpress

  • Temu

  • Primark

  • Zara

  • H&M

  • Uniqlo

  • ...

Typische eigenschappen

  • Lage kwaliteit en hoge uitstoot (Planet): Producten gaan niet lang mee en moeten snel worden vervangen. Door synthetische materialen en overproductie ontstaat een grote ecologische voetafdruk.

  • Onethische productie (People): Arbeiders krijgen vaak lage lonen en werken onder slechte omstandigheden, vooral in landen zoals Bangladesh en China. Kinderarbeid.

  • Hoge winst (Profit): De winst gaat vaak ten koste van zowel mens als milieu.

Deze slide heeft geen instructies

Problemen met de kledingindustrie zijn onder andere (Planet, People, Profit):


  • Slechte arbeidsomstandigheden, lange werkdagen, onveilige fabrieken, weinig of geen pauzes

  • Kinderarbeid

  • Lage lonen

  • Milieuvervuiling, gebruik van schadelijke chemicaliën

  • Ontbossing

  • Kledingafval, weggegooid of verbrand

  • Microplastics

  • Transport

  • en meer...

Deze slide heeft geen instructies

In welke landen worden fast fashion kleding gemaakt?

Deze slide heeft geen instructies

Niet duurzame kledingmaterialen


Katoen

  • Hoog waterverbruik (10.000 liter water/kilo katoen)

  • Veel pesticiden nodig

  • Kan bodemuitputting veroorzaken

Polyester

  • Gemaakt van aardolie (fossiele brandstof)

  • Geeft microplastics af

  • Niet biologisch afbreekbaar

Acryl

  • Sterk vervuilend bij productie

  • Veel microplastic-afgifte

  • Slecht recyclebaar

Deze slide heeft geen instructies

Duurzaame kledingmaterialen


  • Biologisch katoen (vaak fairtrade, geen chemicaliën, kwalitatief hoogwaardig product)

  • Hennep (weinig water nodig, sterk matieraal, groeit snel)

  • Tencel/Lyocell (houtvezels, vaak eucalyptus, biologisch afbreekbaar)

  • Gerecyclede vezels (van oude kleding of PET-flessen)

Deze slide heeft geen instructies

Sleep de materialen naar de juiste plek

Duurzaam

Niet duurzaam

Katoen

Lyocell

Acryl

Hennep

Biologisch katoen

Houtvezels

Deze slide heeft geen instructies

Kledingcontainers


Wat denk jij dat er met de kleding gebeurt?


Er zijn meerdere mogelijkheden. Wij gaan twee verschillende scenario's bekijken.

Deze slide heeft geen instructies

Scenario 2

Deze slide heeft geen instructies

Wat zou je kunnen doen voordat je je kleding in de textielcontainer weggooit/geeft?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Zoek op het internet: Wat is slow fashion?

Deze slide heeft geen instructies

Ken je al een duurzaam kledingbedrijf? Zo ja, welke?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Patagonia is duurzaam door een fundamentele focus op milieubescherming, het gebruik van gerecyclede en biologische materialen, en het stimuleren van reparatie en hergebruik.



  • Sinds 2022 is de aarde de enige aandeelhouder, waardoor winst direct naar milieudoelen gaat.


  • Het merk streeft naar klimaatneutraliteit in 2025 en gebruikt materialen als hennep en gerecycled polyester.

Deze slide heeft geen instructies

Wat denk jij van kortingsdagen zoals Black Friday, Cyber Monday of Singles day?

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht: H03 Oefenvragen

10

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk: oefenvragen en praktijkopdracht H03 - Onderzoek je favoriete kledingmerken

Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Volgende les: Duurzame energie

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 4

Deze slide heeft geen instructies

Hoe voel je je vandaag?

Deze slide heeft geen instructies

Planning

5 min - Lesdoelen en herhaling les 3 (kleding)

15 min - Fossiele en duurzame energiebronnen - uitleg

45 min - Opdracht energiebronnen

10 min - Stad- en blokvervarming - uitleg

10 min - Afsluiten



Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...

uitleggen wat fossiele en duurzame energiebronnen zijn, en hoe stads- en blokverwarming werkt. Studenten kunnen daarnaast de verschillen, voor- en nadelen van deze energiesystemen benoemen.

Deze slide heeft geen instructies

Herhalen

Deze slide heeft geen instructies

Benoem problemen met de kledingindustrie (Planet, People, Profit):

Selecteer een woord om je eerste invulwoord te maken

Deze slide heeft geen instructies

Benoem problemen met de kledingindustrie (Planet, People, Profit):


Deze slide heeft geen instructies

Problemen met de kledingindustrie zijn onder andere (Planet, People, Profit):


  • Slechte arbeidsomstandigheden, lange werkdagen, onveilige fabrieken, weinig of geen pauzes

  • Kinderarbeid

  • Lage lonen

  • Milieuvervuiling, gebruik van schadelijke chemicaliën

  • Ontbossing

  • Kledingafval, weggegooid of verbrand

  • Microplastics

  • Transport

  • en meer...

Deze slide heeft geen instructies

Sleep de materialen naar de juiste plek, duurzaam of niet duurzaam

Duurzaam

Niet duurzaam

Katoen

Lyocell

Acryl

Hennep

Gerecycled polyester

Deze slide heeft geen instructies

Duurzaame energie, les 4

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is duurzame energie?

Deze slide heeft geen instructies

Fossiele brandstoffen

Deze slide heeft geen instructies

Welke fossiele brandstoffen zijn er?

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht: Onderzoek een energiebron en presenteer deze (5-10 min)


  1. Je krijgt één energiebron toegewezen.

  2. Je zoekt antwoorden op de volgende vragen:





  1. Je maakt een presentatie over je energiebron en presenteert deze aan de rest.

  1. Wat is deze energiebron? (Bijvoorbeeld: natuurlijk, fossiel, hernieuwbaar, enz.)

  2. Hoe werkt deze energiebron precies? (In eigen woorden uitleggen.)

  3. Wat zijn de voordelen? (Denk aan duurzaam, goedkoop, efficiënt.)

  4. Wat zijn de nadelen? (Bijv. milieu-impact, kosten, veiligheid.)

  5. Waar wordt deze energiebron in Nederland gebruikt? (Bijv. windparken, zonnevelden, centrales.)

20

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht: Onderzoek een energiebron en presenteer deze (5-10 min)


  1. Willekeurig groepen van 2 - Breakout rooms

  2. Elke breakout room krijgt één energiebron toegewezen.

  3. De studenten zoeken samen antwoorden op de volgende vragen:






  1. Wat is deze energiebron? (Bijvoorbeeld: natuurlijk, fossiel, hernieuwbaar, enz.)

  2. Hoe werkt deze energiebron precies? (In eigen woorden uitleggen.)

  3. Wat zijn de voordelen? (Denk aan duurzaam, goedkoop, efficiënt.)

  4. Wat zijn de nadelen? (Bijv. milieu-impact, kosten, veiligheid.)

  5. Waar wordt deze energiebron in Nederland gebruikt? (Bijv. windparken, zonnevelden, centrales.)

20

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Geothermische energie (aardwarmte)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Biomassa - biologisch materiaal dat kan worden verbrand of vergist.



  • hout

  • mest

  • snoeiafval

  • voedselresten


Biomassa levert warmte, elektriciteit of biogas.

  • Discussie: duurzaam mits verantwoord beheerd (herplanting, geen overmatige houtkap)

Deze slide heeft geen instructies

Getijde-energie

Deze slide heeft geen instructies

Golfslagenergie

Deze slide heeft geen instructies

Golfslagenergie

Deze slide heeft geen instructies

Hydro-elektrische energie (waterkracht)

Deze slide heeft geen instructies

Windenergie

Deze slide heeft geen instructies

Zonne-energie

  1. Zonnepanelen → zetten zonlicht om in elektriciteit

  2. Zonnecollectoren → maken warm water voor bijvoorbeeld woningen

Deze slide heeft geen instructies

Kernenergie

Deze slide heeft geen instructies

Benoem een kernramp en leg uit wat deze heeft veroorzaakt.

Deze slide heeft geen instructies

Stadsverwarming (ook wel warmtenet genoemd) is een systeem waarbij warmte centraal wordt opgewekt en via een netwerk van goed geïsoleerde leidingen naar woningen en gebouwen wordt vervoerd, vergelijkbaar met hoe water of elektriciteit wordt geleverd.

Deze slide heeft geen instructies

Blokverwarming

  • Centrale Bron: Eén grote ketel (vaak gas, maar ook warmtepompen of stadsverwarming) verwarmt het water voor het hele complex.

  • Distributie: Warm water stroomt via een leidingnetwerk naar radiatoren in de individuele woningen.

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht: H04 Oefenvragen

10

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk: H04: Praktijkopdracht - Van fossiele naar duurzame energiebronnen, Oefenopdrachten, Deel 1 van eindopdracht

Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Volgende les: Duurzaam wonen

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 5

Deze slide heeft geen instructies

Hoe voel je je vandaag?

Deze slide heeft geen instructies

Planning

5 min - Lesdoelen en herhaling les 4 (duurzame energie)

40 min - Duurzaam wonen - uitleg

20 min - Duurzaam reizen - uitleg

10 min - Afsluiten



Deze slide heeft geen instructies

Terugblik - duurzame energie

Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...

uitleggen wat duurzaam wonen inhoudt en voorbeelden geven van verschillende manieren om duurzamer te wonen.


uitleggen wat duurzaam reizen inhoudt, en voorbeelden geven van massatourisme en ecotourisme.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Inleiding: duurzaam wonen


Wat is het, denk jij?

Deze slide heeft geen instructies

Voorbeelden

Bespaar direct op energieverbruik

  • Isolatie (dak, vloer, muur): Minder warmteverlies -> lagere energiekosten.

  • Zonnepanelen: Minder gebruik van fossiele brandstoffen.

  • Slimme technologie: Slimme thermostaat & energiezuinige apparaten optimaliseren verbruik.

Maak je woning toekomstbestendig

  • Hoger wooncomfort: Beter binnenklimaat, lagere maandlasten.

  • Meer woningwaarde: Beter energielabel -> aantrekkelijker en sneller verkocht.



Deze slide heeft geen instructies

BENG norm


De BENG-norm (Bijna Energieneutraal Gebouw) is sinds 1 januari 2021 de verplichte energieprestatienorm voor alle nieuwe gebouwen in Nederland, zowel woningen als utiliteitsbouw.


Deze norm, voortkomend uit Europese richtlijnen (EPBD), beperkt het energiegebruik door drie indicatoren: minimale energiebehoefte, maximaal primair fossiel energiegebruik en minimaal hernieuwbare energie.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

De Trias Energetica - is een driestappenstrategie, ontwikkeld door de TU Delft, voor het ontwerpen van energiezuinige en duurzame gebouwen. De methode richt zich op het verminderen van de energievraag, het gebruik van duurzame bronnen en het efficiënt inzetten van fossiele brandstoffen.

Deze slide heeft geen instructies

Zorg dat je huis geisoleerd is.


Houdt warmte in en bespaard geld.

Deze slide heeft geen instructies

CV-ketel


HR (hooge rendement)-ketel: energiezuinige CV-ketel gebruiken minder gas.


Warmtepomp - haalt warmte uit de lucht, de bodem, uit oppervlaktewater of uit het grondwater. Werkt op electriciteit.





Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Isolatiematerialen


Het bestaat voor een groot deel uit lucht. Stillstaande lucht is een slechte geleider. Warmte kan zich nauwelijks verplaatsen.


Voorbeelden van isolerende materialen:

  • Piepschuim

  • Glaswol

  • Houtwol

  • Steenwol

  • Kurk

  • Cellenbeton

Deze slide heeft geen instructies

Energielabels - toonen hoe energiezuinig een woning of apparaat is, met klassen van A (zeer zuinig) tot G (onzuinig).


Een gunstiger label (A-label) betekent vaak minder onderhoud, betere isolatie (glas, dak, muur) en duurzame installaties zoals een warmtepomp of zonnepanelen.

Deze slide heeft geen instructies

Energiezuinige apparaten gebruiken

Huishoudelijke apparaten slurpen energie als ze oud zijn.

Tips:

  • Kies apparaten met energielabel A

  • Gebruik LED‑verlichting

  • Was op lage temperatuur

  • Schakel apparaten écht uit (niet op standby)

Deze slide heeft geen instructies

Hoe kun je je ecologische voetafdruk verkleinen op het gebied van duurzaam wonen? Geef twee voorbeelden.

Deze slide heeft geen instructies

Passiefhuis of passief wonen

Een passiefhuis is een zeer energiezuinige woning of gebouw met een erg comfortabel en gezond binnenklimaat.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Hoe wonen wij in 2050, denk jij?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Duurzaam reizen

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is massatourisme, denk jij? Wat zijn de positieve/negatieve gevolgen hiervan?

Deze slide heeft geen instructies

Wat is ecotourisme, denk jij?

Deze slide heeft geen instructies

Wat is ecotourisme, denk jij?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies


Huiswerk: Praktijkopdracht 5 - Duurzaam wonen

H05: Oefenopdrachten - Duurzaam wonen

H06: Oefenopdrachten - Duurzaam reizen

Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Volgende les: Duurzaam omgaan met afval

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 6

Deze slide heeft geen instructies

Hoe voel je je vandaag?

Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...

uitleggen wat duurzaam omgaan met afval inhoudt en voorbeelden geven van een circulaire economie. De student kan verschillende manieren beschrijven waarop we beter kunnen omgaan met afval.


uitleggen wat duurzame economie betekend, en voorbeelden daarvan geven.

Deze slide heeft geen instructies

Planning

5 min - Lesdoelen en herhaling les 5 (duurzaam wonen en reizen)

45 min - Duurzaam omgaan met avfal - uitleg

15 min - Duurzame economie - uitleg

10 min - Afsluiten



Deze slide heeft geen instructies

Terugblik - duurzaam wonen en duurzaam reizen

Wat maakt een elektrische auto duurzaam/niet duurzaam?

Deze slide heeft geen instructies

Duurzaam omgaan met avfal

Deze slide heeft geen instructies

Inleiding


In 2050 moet het zo ver zijn: dan moet Nederland een circulaire economie zijn. In een circulaire economie bestaat geen afval. Alles wat we nu afval noemen, is dan een grondstof voor een ander product (cradle to cradle). In deze les kijken we eerst waarom dit nodig is en hoe we op een duurzame manier met afval om kunnen gaan.

Deze slide heeft geen instructies

Benoem een probleem dat door afval wordt veroorzaakt

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat doe je met het afval dat je wél hebt?

Afval helemaal vermijden lukt niet altijd, maar je kunt wel slim omgaan met wat je overhoudt. Denk aan:

  • kapotte spullen repareren in plaats van weggooien

  • kleding of meubels hergebruiken of een andere functie geven

  • groente- en fruitresten composteren: goed voor je tuin én minder afval.

Ook in de keuken kun je veel doen:

  • kies voor producten zonder (onnodige) verpakking

  • gebruik herbruikbare bakjes of zakjes in plaats van plastic wegwerpverpakkingen.

Zo draag je stap voor stap bij aan een schonere wereld. En dat begint gewoon bij jou thuis.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Welke producten kun je scheiden?

Deze slide heeft geen instructies

Wat is zero-waste leefstijl? (Preventie)

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Duurzame economie: In een duurzame economie gaat economische groei niet ten koste van mensen, dieren en het milieu.

Deze slide heeft geen instructies

De Nederlandse overheid heeft als doelstelling dat ons land in 2050 een circulaire economie heeft. De overheid werkt daarvoor samen met bijv. het bedrijfslevel, kennisinstituten en natuur- en milieuorganisaties om zuiniger en slimmer met grondstoffen om te gaan.


Er zijn drie doelstellingen:

  • Effeciënter gebruik maken van grondstoffen - hergebruik

  • Duurzaam productie - hernieuwbare grondstoffen

  • Nieuwe productiemethoden - Cradle to cradle

Deze slide heeft geen instructies

In een circulaire economie zijn er twee kringlopen:

  1. Biologische kringloop - afbreekbaare stoffen

  1. Technische kringloop - niet afbreekbare stoffen
    - Hergebruik - cradle to cradle

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk: Praktijkopdracht H07, Oefenragen H07 & H08

Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Volgende les: Duurzaamheid in bedrijven

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 8

Deze slide heeft geen instructies

Hoe voel je je vandaag?

Deze slide heeft geen instructies

Planning

5 min - Lesdoelen en introductie

45 min - Duurzaamheid in bedrijven - uitleg

15 min - Huiswek en afsluiten




Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...

beschrijven hoe bedrijven bijdragen aan duurzaamheid.


uitleggen wat MVO betekent en koppelingen maken aan de drie pijlers (People, Planet, Profit).



Deze slide heeft geen instructies

Duurzaamheid in bedrijven - introductie

De meeste bedrijven zijn gericht op het maken van winst. Zonder winst houdt een commercieel bedrijf het immers niet lang vol.


Niet alleen jij als individu is verantwordelijk voor het verkleinen van je voetafdruk, maar bedrijven zijn ook verantwordelijk. Hier hebben we het over maatschappelik verantwoord ondernemen (MVO)



Deze slide heeft geen instructies

Wat weet je al over het onderwerp maatschappelijk verantwoord ondernemen?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Maatschappelijk verantwoord ondernemen - Planet

  • Energie te besparen

  • Afval te voorkomen en te scheiden - verplicht

  • Verkeer en vervoer effenciënt te organiseren



Deze slide heeft geen instructies

Maatschappelijk verantwoord ondernemen - People

  • Welzijn voor mensen - in de wet staat dat bedrijven hiertoe verplicht zijn

  • Aandacht voor ideeën van het personeel

  • Aandacht voor personelijke ontwikkeling

  • Aandacht voor normen en waarden op de werkvloer - respectful omgaan met elkaar

  • Stage- en werkervaringsplaatsen

Deze slide heeft geen instructies

Maatschappelijk verantwoord ondernemen - Profit/Prosperity

Duurzaam ondernemen levert winst op. Niet alleen voor mens en millieu - maar ook voor het bedrijf.


  • Besparen op water- en energieverbruik

  • Besparen op afvalkosten door avfal te scheiden

  • Besparen op vervoerskosten

  • "Good housekeeping" - verpakkingen goed afsluiten, printer standaard instellen op dubbelzijdig, 50% besparen van papier (preventie - ladder van Lansink)




verpakkingen goed afsluiten, instructiekaarten plaatsen bij apparatuur zodat personeel weten hoe er bij een storing moet worden gehandeld, printer standaard instellen op dubbelzijdig, 50% besparen van papier (preventie - ladder van Lansink)

Onderzoek hoe de onderstaande bedrijven invulling geven aan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO):

  • NS

  • Apple

  • MUD Jeans

  • HEMA

  • Tony's Chocolonely

Zoek antwoord op de volgende vragen:

  1. Welke MVO-doelen heeft het bedrijf?

  2. Wat doet het bedrijf voor het milieu?

  3. Wat doet het bedrijf voor mensen en de samenleving?

  4. Welk voorbeeld van MVO vind jij het sterkst? Leg uit waarom.

15

minute

00

second

Deze slide heeft geen instructies

Maatschappelijk verantwoord ondernemen - People

HEMA werkt aan een betere wereld door zich te richten op:

  • Milieu: minder CO₂-uitstoot en duurzamer produceren.

  • Circulaire producten: producten die langer meegaan en minder afval veroorzaken.

  • Verantwoorde ketens: eerlijke arbeidsomstandigheden bij leveranciers.

  • Eerlijk handelen: aandacht voor diversiteit, inclusie en transparantie.

Doel: positieve impact op mens, milieu en maatschappij.

Deze slide heeft geen instructies

Maatschappelijk verantwoord ondernemen - Profit/Prosperity

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Hoe werken we in 2050?

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk:

Oefenvragen H09

Praktijkopdracht 9 - Duurzaamheid in bedrijven


Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Volgende les: Mobiliteit en logistiek

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 9

Deze slide heeft geen instructies

Hoe voel je je vandaag?

Deze slide heeft geen instructies

Planning

5 min - Lesdoelen en introductie

10 min - Logistiek en mobiliteit - uitleg

60 min - Opdracht onderzoek




Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...

beschrijven wat logistiek en mobiliteit is.



uitleggen hoe logistieke bedrijven verduurzamen, verschillende duurzame vervoersoplossingen vergelijken en je bevindingen verwerken in een overzichtelijk Word-rapport met titelpagina, inhoudsopgave, afbeeldingen en bronnen.







Deze slide heeft geen instructies

Terugblik vorige les...











Deze slide heeft geen instructies

  • Logistiek - wat is het?






  • Mobiliteit - wat is het?

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Je doet onderzoek naar de volgende zaken:

 

In hoeverre zijn bedrijven als DHL, DPD en PostNL bezig met duurzaam vervoer?

Welke modellen elektrische bussen of kleine vrachtwagens zijn er bruikbaar voor deze bedrijven?


Maak een overzicht met daarin merk, type, foto, laadvermogen, Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedure (WLTP) en realistische afstand.


Welke andere duurzame vervoersystemen vind je terug in de logistiek, denk aan in de stad, denk aan bedrijven als Thuisbezorgt, Domino's etc.

Maak er een Word rapportje van met kopjes en inhoudsopgave. En titelpagina.

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk: H10 Oefenvragen en praktijkopdracht.




Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Het systeem aarde

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 9

Deze slide heeft geen instructies

Planning

5 min - Lesdoelen en introductie

20 min - Kosten-baten analyse - uitleg

10 min - Huiswerk en afsluiten



Deze slide heeft geen instructies

Aan het einde van de les kun je...


een kosten-baten analyse uitvoeren.



Deze slide heeft geen instructies

Eindopdracht deel 4 - kosten-batenanalyse

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een kosten-batenanalyse?

Deze slide heeft geen instructies

Stap 1: Analyseer het probleem


Stap 2: Beschrijf het projectalternatief


Stap 3: Beschrijf het nulalternatief


Stap 4: Bereken de kosten


Stap 5: Bereken de opbrengsten



Kosten-batenanalyse

Deze slide heeft geen instructies

Stap 1: Analyseer het probleem

  • Probleembeschrijving: Wat is het probleem? (bijv. klimaatverandering, luchtvervuiling, gezondheid personeel)

  • Oorzaken: Waardoor ontstaat het probleem? (bijv. fossiele brandstoffen, slechte arbeidsvoorwaarden)

  • Ambities: Wat wil je verbeteren? Wat is je doelstelling?

  • Randvoorwaarden: Met welke beperkingen moet je rekening houden? (tijd, geld, regels)

    Klassikaal voorbeeld: duurzaamheid en voedselconsumptie

Kosten-batenanalyse

Deze slide heeft geen instructies

Stap 2: Beschrijf het projectalternatief


  • Wat is jouw oplossing voor het probleem?

  • Wie zijn erbij betrokken?

  • Welke middelen zijn nodig?


Voorbeeld: drie dagen per week vegetarisch eten.



Kosten-batenanalyse

Deze slide heeft geen instructies

Stap 3: Beschrijf het nulalternatief


  • Wat gebeurt er als je niets verandert?

  • Het huidige beleid of gedrag blijft dan doorgaan.


    Voorbeeld: als mensen evenveel vlees blijven eten, blijft de uitstoot hoog.



Kosten-batenanalyse

Deze slide heeft geen instructies

Stap 4: Bereken de kosten


  • Eenmalige kosten (bijv. zonnepanelen)

  • Terugkerende kosten (bijv. boodschappen)


Kosten-batenanalyse

Deze slide heeft geen instructies

Stap 5: Bereken de opbrengsten


  • Financiële opbrengsten (geldbesparing)

  • Niet-financiële opbrengsten (milieu, gezondheid, dierenwelzijn)


Kosten-batenanalyse

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Huiswerk:

Oefenvragen H12

Praktijkopdracht H12

Theorie vind je onder H12


Deze slide heeft geen instructies

Vooruitkijken

Volgende les: Q&A en feedback

Deze slide heeft geen instructies


Deze slide heeft geen instructies

Later tijdens de cursus

Deze slide heeft geen instructies

Herhaling

Deze slide heeft geen instructies

Denk je dat mensen hun gedrag willen veranderen om klimaatverandering tegen te gaan? Waarom wel of niet?

Deze slide heeft geen instructies