Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep D, les 1
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep D, les 1
Deze slide heeft geen instructies
Wie ben ik?
31 jaar oud
11 jaar in Nederland
Welke land kom in vandaan? ->
Woon in den Bosch
Hou van koken
Ga graag naar de boksschool
Deze slide heeft geen instructies
Planning periode 1
Itslearning - wie zit er nog niet in?
Deze slide heeft geen instructies
Planning voor vandaag
Algemeene informatie en leerdoelen (5 min)
Introductie duurzaamheid (40 min)
Afsluiten (10 min)
...en aan de slag met opdrachten
Deze slide heeft geen instructies
Examen
Een projectmap en een presentatie om te laten zien dat je die kennis ook in de beroepspraktijk kunt toepassen.
Meer informatie over de examens deel ik later in de loop van deze cursus.
Deze slide heeft geen instructies
Afspraken
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel van deze les
Aan het einde van deze les kun je uitleggen wat duurzaamheid is, de drie P's benoemen, en simpele duurzame keuzes herkennen waarmee je jouw ecologische voetafdruk verkleint.
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet jij al over duurzaamheid?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is duurzaamheid?
Duurzaamheid betekent dat we de aarde leefbaar houden voor nu én later. Dit kan alleen als we rekening houden met natuur en mensen.
Maar de leefbaarheid van de aarde is in gevaar...
Deze slide heeft geen instructies
Waarom denk jij dat de leefbaarheid van onze aarde in gevaar is?
Deze slide heeft geen instructies
De temperatuur op aarde stijgt ieder 10 jaar met 0.15-0.20 °C
Ja
Nee
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De drie P's van duurzaamheid
Planet
Goed voor de natuur zorgen.
Profit
Welvaart eerlijk delen, zonder dat de aarde of mensen het zwaarst lijden.
People
Welzijn van mensen: eerlijke kansen, minder armoede, goed onderwijs en gezondheidszorg.
Deze slide heeft geen instructies
Waar staan de drie P’s binnen duurzaam ondernemen voor?
Power, Performance en Progress
People, Planet en Profit
Power, Progress, en Prosperity
People, Productivity en Purpose
Deze slide heeft geen instructies
People: welzijn voor iedereen
Niet overal op aarde is een goed leven vanzelfsprekend. Denk aan armoede, honger, oorlog of ziekte. Dat moet veranderen voor echte duurzaamheid.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kun jij duurzamer leven? Kleine aanpassingen helpen om je voetafdruk te verkleinen.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is in Nederland de normaalste zaak van de wereld, maar in andere landen soms ver te zoeken?
Deze slide heeft geen instructies
Planet: zorgen voor de aarde
Onze planeet is uniek en kwetsbaar. Door vervuiling, overbevissing en ontbossing raakt de aarde uit balans. We moeten zuinig zijn op grondstoffen en natuur.
Deze slide heeft geen instructies
Benoem wat onze aarde leefbaar maakt.
Deze slide heeft geen instructies
Er is alleen één probleem: de wereldbevolking groeit. Kan de aarde wel zoveel mensen aan?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Balans
Natuur als allesomvattend systeem
Deze slide heeft geen instructies
We moeten goed voor de aarde zorgen. Daar gaat het element Planet over.
Eigenlijk best logisch, want zonder planeet kunnen we niet leven.
Deze slide heeft geen instructies
Profit: economie zonder schade
Echte winst is alleen duurzaam als het niet ten koste gaat van mens en natuur. Bedrijven en landen moeten vooruit, maar met respect voor de planeet.
Deze slide heeft geen instructies
Profit
Profit staat voor economische ontwikkeling en welvaart. Ook zonder dit element kun je niet leven. Als mens heb je geld nodig, om ergens te wonen en om boodschappen te doen.
Wil je in de zomer op vakantie? Ook dan heb je geld nodig.
Deze slide heeft geen instructies
Profit
De meeste bedrijven willen zoveel mogelijk winst maken, koste wat het kost. Die nadruk op winst zorgt er dan voor dat de andere elementen van duurzaamheid onder druk komen te staan.
Deze slide heeft geen instructies
Profit
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Vier basisprincipes voor duurzaamheid
Geef iedereen de kans op basisbehoeften.
Denk aan de volgende generaties bij elke keuze.
Respect voor mensen
Gebruik grondstoffen niet sneller dan ze kunnen herstellen.
Laat geen afval achter dat de natuur niet aankan.
Respect voor natuur
Deze slide heeft geen instructies
Jouw ecologische voetafdruk
Hoeveel aarde heb jij nodig voor jouw levensstijl? Nederlanders gebruiken gemiddeld veel meer dan eerlijk is. Kleinere stappen maken al verschil.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Itslearning: H1 Oefenvragen
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Deze slide heeft geen instructies
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Deze slide heeft geen instructies
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk
Zoek uit hoe jullie thuis water verwarmen en welke soort elektriciteit jullie gebruiken.
Bekijk de video "Groene dromen Nederland"
Maak de oefenvragen van H1.
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Volgende les: Voedsel en jouw ecologische voetafdruk
Deze slide heeft geen instructies
Uitchecken Osiris
Tot volgende week!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 2
Deze slide heeft geen instructies
Voedsel en jouw ecologische voetafdruk
Deze slide heeft geen instructies
Hoe voel je je vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
uitleggen hoe voeding je ecologische voetafdruk beïnvloedt en je eigen ecologische voetafdruk berekenen.
Deze slide heeft geen instructies
Planning
20 min - herhalen les 1/huiswerk
15 min - opdracht ecologische voetafdruk
~60 min - voedsel, vlees, vis...
10 min - afsluiten
Deze slide heeft geen instructies
Herhalen
Deze slide heeft geen instructies
Schreef op wat je je herinnert van les 1
Deze slide heeft geen instructies
Wie heeft zijn/haar huiswerk gedaan?
Ik!
Nee, ben ik vergeten
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb je geleerd van het filmpje "Groene dromen Nederland"? Schrijf drie dingen op.
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent cradle to cradle?
Van wieg tot graf
Eénmalig gebruik (lineaire economie)
Van wieg tot wieg (cirkulaire ecenomie)
Duurzaam consumeren
Deze slide heeft geen instructies
Wat gebeurt er na het eerste gebruik (cradle to cradle)?
Product wordt grondstof voor nieuw product
Product vergaat volledig
Product wordt weggegooid
Product raakt beschadigd
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een ecologische voetafdruk?
Je ecologische voetafdruk laat zien hoeveel impact jouw levensstijl heeft op de aarde. Voeding is daar een groot onderdeel van.
Deze slide heeft geen instructies
Nu al je ecologische voetafdruk bereken? Duurt ongeveer 15 min
Ja
Nee, liever als huiswerk
Deze slide heeft geen instructies
Itslearning - H1 - Praktijkopdracht: Bereken je eigen ecologische voetafdruk
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Voeding
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je al over voeding en de ecologische voetafdruk?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe beïnvloedt eten je voetafdruk?
De productie, verwerking en het transport van eten kosten grondstoffen, energie en water. Vooral dierlijke producten hebben een hoge impact.
Deze slide heeft geen instructies
Biologische kip, plofkippen, scharrelkip of vrije uitloop? Wat is het verschil?
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn plofkippen en leghennen?
Deze slide heeft geen instructies
Kip stoot minder CO₂ uit dan rood vlees omdat:
minder voer nodig hebben, korter leven, geen methaan uitstoten, minder land nodig hebben en de productie veel efficiënter is.
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn kenmerken van plofkippen?
Kippen hebben moeite met lopen
Ze groeien langzaam en gezond
De stallen zijn vaak zonder daglicht
Zeer snelle groei door selectie en voeding
Deze slide heeft geen instructies
Keurmerk
1 ster – betere basis: meer ruimte & afleiding
2 sterren – nog meer ruimte, dieren mogen naar buiten
3 sterren – hoogste niveau: veel buitenruimte, daglicht, natuurlijk gedrag
Deze slide heeft geen instructies
Vier soorten eieren
Biologisch: Kippen hebben veel ruimte, gaan altijd naar buiten, krijgen biologisch voer en hebben het hoogste dierenwelzijn. Meestal duurder.
Vrije uitloop: Meer ruimte dan scharrel, kippen kunnen buiten scharrelen, grotere stal met daglicht, en natuurlijk gedrag.
Scharrel: Kippen lopen binnen vrij rond, hebben meer ruimte dan in een kooi maar geen toegang tot buiten. Gebruikelijk in supermarkten.
Kooi: Batterij- en verrijkte kooien met nauwelijks ruimte. Niet toegestaan in Nederlandse supermarkten, maar elders nog wel.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Vis
Deze slide heeft geen instructies
Overbevissing
Ontstaat wanneer er meer vis uit de oceaan wordt gehaald dan de natuur kan aanvullen. Daardoor nemen populaties van zee‑dieren sterk af.
Deze slide heeft geen instructies
Bijvangst
Voor 2019 werd in Europa extreem veel vis terug in zee gegooid, vaak dood of beschadigd.
Door vissers te verplichten alles aan land te brengen, wordt het onaantrekkelijk om veel bijvangst te vangen: het kost ruimte, tijd én het levert weinig op. Het doel is minder verspilling, minder bijvangst en een duurzamere visserij.
Deze slide heeft geen instructies
Wilde vis
Gekweekde vis
Wat zijn de plus en minpunten van wilde en gekweekde vis?
Deze slide heeft geen instructies
Keurmerk
Gekweekde vis
Wilde vis
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent fairtrade?
Fairtrade zorgt ervoor dat boeren in ontwikkelingslanden een eerlijke prijs krijgen voor hun producten. Het ondersteunt duurzame productie.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Waar staat 'People' voor in Fairtrade?
Hogere winsten
Eerlijke behandeling van arbeiders
Snelle productie
Milieuvriendelijk
Deze slide heeft geen instructies
Voeding in 2050: toekomstvisie
In 2050 moeten we genoeg voedsel produceren voor iedereen, met minder impact op milieu en klimaat. Plantaardig eten wordt belangrijker.
Deze slide heeft geen instructies
Benoem drie goede vleesvervangers
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is climate-smart farming?
Climate-smart farming gebruikt slimme technieken om landbouw duurzamer en klimaatbestendiger te maken, zoals bodemverbetering en minder watergebruik.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
uitleggen hoe voeding je ecologische voetafdruk beïnvloedt en je eigen ecologische voetafdruk berekenen.
Hebben we ons leerdoel behaald?
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk: H2 Oefenvragen
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Voglende les: Kledingindustrie
Deze slide heeft geen instructies
Uitchecken Osiris
Tot volgende week!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep
Deze slide heeft geen instructies
Hoe voel je je vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Planning
5 min - Herhalen en lesdoelen
15 min - Fast fashion - uitleg
10 min - Kledingmaterialen
10 min - Kledingcontainers - donaties/recyclen
20 min - Duurzame keuzes in kleding - uitleg
10 min - Afsluiten
Deze slide heeft geen instructies
Herhalen
Deze slide heeft geen instructies
Zet de onderstaande voedingsmiddelen van meest duurzaam (1) naar minst duurzaam (6).
Deze slide heeft geen instructies
De kledingindustrie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
fast fashion, duurzame keuzes in kleding uitleggen en voorbeelden geven van duurzame kledingbedrijven/organisaties.
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel kledingstukken koop jij per maand?
Deze slide heeft geen instructies
Wist je dat......
je ongeveer 40 kg CO2 per jaar kunt besparen door 6 kledingstukken minder te kopen? Als iedere Nederlander dat zou doen scheelt het net zoveel CO2-uitstoot in een jaar als 80.000 keer met de auto rond de wereld!
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Zoek op het internet: Wat is fast fashion?
Deze slide heeft geen instructies
Shein
Aliexpress
Temu
Primark
Zara
H&M
Uniqlo
...
Typische eigenschappen
Lage kwaliteit en hoge uitstoot (Planet): Producten gaan niet lang mee en moeten snel worden vervangen. Door synthetische materialen en overproductie ontstaat een grote ecologische voetafdruk.
Onethische productie (People): Arbeiders krijgen vaak lage lonen en werken onder slechte omstandigheden, vooral in landen zoals Bangladesh en China. Kinderarbeid.
Hoge winst (Profit): De winst gaat vaak ten koste van zowel mens als milieu.
Deze slide heeft geen instructies
Problemen met de kledingindustrie zijn onder andere (Planet, People, Profit):
Slechte arbeidsomstandigheden, lange werkdagen, onveilige fabrieken, weinig of geen pauzes
Kinderarbeid
Lage lonen
Milieuvervuiling, gebruik van schadelijke chemicaliën
Ontbossing
Kledingafval, weggegooid of verbrand
Microplastics
Transport
en meer...
Deze slide heeft geen instructies
In welke landen worden fast fashion kleding gemaakt?
Deze slide heeft geen instructies
Niet duurzame kledingmaterialen
Katoen
Hoog waterverbruik (10.000 liter water/kilo katoen)
Veel pesticiden nodig
Kan bodemuitputting veroorzaken
Polyester
Gemaakt van aardolie (fossiele brandstof)
Geeft microplastics af
Niet biologisch afbreekbaar
Acryl
Sterk vervuilend bij productie
Veel microplastic-afgifte
Slecht recyclebaar
Deze slide heeft geen instructies
Duurzaame kledingmaterialen
Biologisch katoen (vaak fairtrade, geen chemicaliën, kwalitatief hoogwaardig product)
Hennep (weinig water nodig, sterk matieraal, groeit snel)
Tencel/Lyocell (houtvezels, vaak eucalyptus, biologisch afbreekbaar)
Gerecyclede vezels (van oude kleding of PET-flessen)
Deze slide heeft geen instructies
Sleep de materialen naar de juiste plek
Duurzaam
Niet duurzaam
Katoen
Lyocell
Acryl
Hennep
Biologisch katoen
Houtvezels
Deze slide heeft geen instructies
Kledingcontainers
Wat denk jij dat er met de kleding gebeurt?
Er zijn meerdere mogelijkheden. Wij gaan twee verschillende scenario's bekijken.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Scenario 2
Deze slide heeft geen instructies
Wat zou je kunnen doen voordat je je kleding in de textielcontainer weggooit/geeft?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Zoek op het internet: Wat is slow fashion?
Deze slide heeft geen instructies
Ken je al een duurzaam kledingbedrijf? Zo ja, welke?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Patagonia is duurzaam door een fundamentele focus op milieubescherming, het gebruik van gerecyclede en biologische materialen, en het stimuleren van reparatie en hergebruik.
Sinds 2022 is de aarde de enige aandeelhouder, waardoor winst direct naar milieudoelen gaat.
Het merk streeft naar klimaatneutraliteit in 2025 en gebruikt materialen als hennep en gerecycled polyester.
Deze slide heeft geen instructies
Wat denk jij van kortingsdagen zoals Black Friday, Cyber Monday of Singles day?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: H03 Oefenvragen
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk: oefenvragen en praktijkopdracht H03 - Onderzoek je favoriete kledingmerken
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Volgende les: Duurzame energie
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 4
Deze slide heeft geen instructies
Hoe voel je je vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Planning
5 min - Lesdoelen en herhaling les 3 (kleding)
15 min - Fossiele en duurzame energiebronnen - uitleg
45 min - Opdracht energiebronnen
10 min - Stad- en blokvervarming - uitleg
10 min - Afsluiten
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
uitleggen wat fossiele en duurzame energiebronnen zijn, en hoe stads- en blokverwarming werkt. Studenten kunnen daarnaast de verschillen, voor- en nadelen van deze energiesystemen benoemen.
Deze slide heeft geen instructies
Herhalen
Deze slide heeft geen instructies
Benoem problemen met de kledingindustrie (Planet, People, Profit):
Selecteer een woord om je eerste invulwoord te maken
Deze slide heeft geen instructies
Benoem problemen met de kledingindustrie (Planet, People, Profit):
Deze slide heeft geen instructies
Problemen met de kledingindustrie zijn onder andere (Planet, People, Profit):
Slechte arbeidsomstandigheden, lange werkdagen, onveilige fabrieken, weinig of geen pauzes
Kinderarbeid
Lage lonen
Milieuvervuiling, gebruik van schadelijke chemicaliën
Ontbossing
Kledingafval, weggegooid of verbrand
Microplastics
Transport
en meer...
Deze slide heeft geen instructies
Sleep de materialen naar de juiste plek, duurzaam of niet duurzaam
Duurzaam
Niet duurzaam
Katoen
Lyocell
Acryl
Hennep
Gerecycled polyester
Deze slide heeft geen instructies
Duurzaame energie, les 4
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is duurzame energie?
Deze slide heeft geen instructies
Fossiele brandstoffen
Deze slide heeft geen instructies
Welke fossiele brandstoffen zijn er?
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: Onderzoek een energiebron en presenteer deze (5-10 min)
Je krijgt één energiebron toegewezen.
Je zoekt antwoorden op de volgende vragen:
Je maakt een presentatie over je energiebron en presenteert deze aan de rest.
Wat is deze energiebron? (Bijvoorbeeld: natuurlijk, fossiel, hernieuwbaar, enz.)
Hoe werkt deze energiebron precies? (In eigen woorden uitleggen.)
Wat zijn de voordelen? (Denk aan duurzaam, goedkoop, efficiënt.)
Wat zijn de nadelen? (Bijv. milieu-impact, kosten, veiligheid.)
Waar wordt deze energiebron in Nederland gebruikt? (Bijv. windparken, zonnevelden, centrales.)
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: Onderzoek een energiebron en presenteer deze (5-10 min)
Willekeurig groepen van 2 - Breakout rooms
Elke breakout room krijgt één energiebron toegewezen.
De studenten zoeken samen antwoorden op de volgende vragen:
Wat is deze energiebron? (Bijvoorbeeld: natuurlijk, fossiel, hernieuwbaar, enz.)
Hoe werkt deze energiebron precies? (In eigen woorden uitleggen.)
Wat zijn de voordelen? (Denk aan duurzaam, goedkoop, efficiënt.)
Wat zijn de nadelen? (Bijv. milieu-impact, kosten, veiligheid.)
Waar wordt deze energiebron in Nederland gebruikt? (Bijv. windparken, zonnevelden, centrales.)
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Geothermische energie (aardwarmte)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Biomassa - biologisch materiaal dat kan worden verbrand of vergist.
hout
mest
snoeiafval
voedselresten
Biomassa levert warmte, elektriciteit of biogas.
Discussie: duurzaam mits verantwoord beheerd (herplanting, geen overmatige houtkap)
Deze slide heeft geen instructies
Getijde-energie
Deze slide heeft geen instructies
Golfslagenergie
Deze slide heeft geen instructies
Golfslagenergie
Deze slide heeft geen instructies
Hydro-elektrische energie (waterkracht)
Deze slide heeft geen instructies
Windenergie
Deze slide heeft geen instructies
Zonne-energie
Zonnepanelen → zetten zonlicht om in elektriciteit
Zonnecollectoren → maken warm water voor bijvoorbeeld woningen
Deze slide heeft geen instructies
Kernenergie
Deze slide heeft geen instructies
Benoem een kernramp en leg uit wat deze heeft veroorzaakt.
Deze slide heeft geen instructies
Stadsverwarming (ook wel warmtenet genoemd) is een systeem waarbij warmte centraal wordt opgewekt en via een netwerk van goed geïsoleerde leidingen naar woningen en gebouwen wordt vervoerd, vergelijkbaar met hoe water of elektriciteit wordt geleverd.
Deze slide heeft geen instructies
Blokverwarming
Centrale Bron: Eén grote ketel (vaak gas, maar ook warmtepompen of stadsverwarming) verwarmt het water voor het hele complex.
Distributie: Warm water stroomt via een leidingnetwerk naar radiatoren in de individuele woningen.
Deze slide heeft geen instructies
Opdracht: H04 Oefenvragen
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk: H04: Praktijkopdracht - Van fossiele naar duurzame energiebronnen, Oefenopdrachten, Deel 1 van eindopdracht
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Volgende les: Duurzaam wonen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 5
Deze slide heeft geen instructies
Hoe voel je je vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Planning
5 min - Lesdoelen en herhaling les 4 (duurzame energie)
40 min - Duurzaam wonen - uitleg
20 min - Duurzaam reizen - uitleg
10 min - Afsluiten
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik - duurzame energie
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
uitleggen wat duurzaam wonen inhoudt en voorbeelden geven van verschillende manieren om duurzamer te wonen.
uitleggen wat duurzaam reizen inhoudt, en voorbeelden geven van massatourisme en ecotourisme.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Inleiding: duurzaam wonen
Wat is het, denk jij?
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeelden
Bespaar direct op energieverbruik
Isolatie (dak, vloer, muur): Minder warmteverlies -> lagere energiekosten.
Zonnepanelen: Minder gebruik van fossiele brandstoffen.
Slimme technologie: Slimme thermostaat & energiezuinige apparaten optimaliseren verbruik.
Maak je woning toekomstbestendig
Hoger wooncomfort: Beter binnenklimaat, lagere maandlasten.
Meer woningwaarde: Beter energielabel -> aantrekkelijker en sneller verkocht.
Deze slide heeft geen instructies
BENG norm
De BENG-norm (Bijna Energieneutraal Gebouw) is sinds 1 januari 2021 de verplichte energieprestatienorm voor alle nieuwe gebouwen in Nederland, zowel woningen als utiliteitsbouw.
Deze norm, voortkomend uit Europese richtlijnen (EPBD), beperkt het energiegebruik door drie indicatoren: minimale energiebehoefte, maximaal primair fossiel energiegebruik en minimaal hernieuwbare energie.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De Trias Energetica - is een driestappenstrategie, ontwikkeld door de TU Delft, voor het ontwerpen van energiezuinige en duurzame gebouwen. De methode richt zich op het verminderen van de energievraag, het gebruik van duurzame bronnen en het efficiënt inzetten van fossiele brandstoffen.
Deze slide heeft geen instructies
Zorg dat je huis geisoleerd is.
Houdt warmte in en bespaard geld.
Deze slide heeft geen instructies
CV-ketel
HR (hooge rendement)-ketel: energiezuinige CV-ketel gebruiken minder gas.
Warmtepomp - haalt warmte uit de lucht, de bodem, uit oppervlaktewater of uit het grondwater. Werkt op electriciteit.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Isolatiematerialen
Het bestaat voor een groot deel uit lucht. Stillstaande lucht is een slechte geleider. Warmte kan zich nauwelijks verplaatsen.
Voorbeelden van isolerende materialen:
Piepschuim
Glaswol
Houtwol
Steenwol
Kurk
Cellenbeton
Deze slide heeft geen instructies
Energielabels - toonen hoe energiezuinig een woning of apparaat is, met klassen van A (zeer zuinig) tot G (onzuinig).
Een gunstiger label (A-label) betekent vaak minder onderhoud, betere isolatie (glas, dak, muur) en duurzame installaties zoals een warmtepomp of zonnepanelen.
Deze slide heeft geen instructies
Energiezuinige apparaten gebruiken
Huishoudelijke apparaten slurpen energie als ze oud zijn.
Tips:
Kies apparaten met energielabel A
Gebruik LED‑verlichting
Was op lage temperatuur
Schakel apparaten écht uit (niet op standby)
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kun je je ecologische voetafdruk verkleinen op het gebied van duurzaam wonen? Geef twee voorbeelden.
Deze slide heeft geen instructies
Passiefhuis of passief wonen
Een passiefhuis is een zeer energiezuinige woning of gebouw met een erg comfortabel en gezond binnenklimaat.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe wonen wij in 2050, denk jij?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Duurzaam reizen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat is massatourisme, denk jij? Wat zijn de positieve/negatieve gevolgen hiervan?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is ecotourisme, denk jij?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is ecotourisme, denk jij?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk: Praktijkopdracht 5 - Duurzaam wonen
H05: Oefenopdrachten - Duurzaam wonen
H06: Oefenopdrachten - Duurzaam reizen
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Volgende les: Duurzaam omgaan met afval
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 6
Deze slide heeft geen instructies
Hoe voel je je vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
uitleggen wat duurzaam omgaan met afval inhoudt en voorbeelden geven van een circulaire economie. De student kan verschillende manieren beschrijven waarop we beter kunnen omgaan met afval.
uitleggen wat duurzame economie betekend, en voorbeelden daarvan geven.
Deze slide heeft geen instructies
Planning
5 min - Lesdoelen en herhaling les 5 (duurzaam wonen en reizen)
45 min - Duurzaam omgaan met avfal - uitleg
15 min - Duurzame economie - uitleg
10 min - Afsluiten
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik - duurzaam wonen en duurzaam reizen
Wat maakt een elektrische auto duurzaam/niet duurzaam?
Deze slide heeft geen instructies
Duurzaam omgaan met avfal
Deze slide heeft geen instructies
Inleiding
In 2050 moet het zo ver zijn: dan moet Nederland een circulaire economie zijn. In een circulaire economie bestaat geen afval. Alles wat we nu afval noemen, is dan een grondstof voor een ander product (cradle to cradle). In deze les kijken we eerst waarom dit nodig is en hoe we op een duurzame manier met afval om kunnen gaan.
Deze slide heeft geen instructies
Benoem een probleem dat door afval wordt veroorzaakt
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wat doe je met het afval dat je wél hebt?
Afval helemaal vermijden lukt niet altijd, maar je kunt wel slim omgaan met wat je overhoudt. Denk aan:
kapotte spullen repareren in plaats van weggooien
kleding of meubels hergebruiken of een andere functie geven
groente- en fruitresten composteren: goed voor je tuin én minder afval.
Ook in de keuken kun je veel doen:
kies voor producten zonder (onnodige) verpakking
gebruik herbruikbare bakjes of zakjes in plaats van plastic wegwerpverpakkingen.
Zo draag je stap voor stap bij aan een schonere wereld. En dat begint gewoon bij jou thuis.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Welke producten kun je scheiden?
Deze slide heeft geen instructies
Wat is zero-waste leefstijl? (Preventie)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Duurzame economie: In een duurzame economie gaat economische groei niet ten koste van mensen, dieren en het milieu.
Deze slide heeft geen instructies
De Nederlandse overheid heeft als doelstelling dat ons land in 2050 een circulaire economie heeft. De overheid werkt daarvoor samen met bijv. het bedrijfslevel, kennisinstituten en natuur- en milieuorganisaties om zuiniger en slimmer met grondstoffen om te gaan.
Er zijn drie doelstellingen:
Effeciënter gebruik maken van grondstoffen - hergebruik
Duurzaam productie - hernieuwbare grondstoffen
Nieuwe productiemethoden - Cradle to cradle
Deze slide heeft geen instructies
In een circulaire economie zijn er twee kringlopen:
Biologische kringloop - afbreekbaare stoffen
Technische kringloop - niet afbreekbare stoffen
- Hergebruik - cradle to cradle
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk: Praktijkopdracht H07, Oefenragen H07 & H08
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Volgende les: Duurzaamheid in bedrijven
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 8
Deze slide heeft geen instructies
Hoe voel je je vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Planning
5 min - Lesdoelen en introductie
45 min - Duurzaamheid in bedrijven - uitleg
15 min - Huiswek en afsluiten
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
beschrijven hoe bedrijven bijdragen aan duurzaamheid.
uitleggen wat MVO betekent en koppelingen maken aan de drie pijlers (People, Planet, Profit).
Deze slide heeft geen instructies
Duurzaamheid in bedrijven - introductie
De meeste bedrijven zijn gericht op het maken van winst. Zonder winst houdt een commercieel bedrijf het immers niet lang vol.
Niet alleen jij als individu is verantwordelijk voor het verkleinen van je voetafdruk, maar bedrijven zijn ook verantwordelijk. Hier hebben we het over maatschappelik verantwoord ondernemen (MVO)
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je al over het onderwerp maatschappelijk verantwoord ondernemen?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Maatschappelijk verantwoord ondernemen - Planet
Energie te besparen
Afval te voorkomen en te scheiden - verplicht
Verkeer en vervoer effenciënt te organiseren
Deze slide heeft geen instructies
Maatschappelijk verantwoord ondernemen - People
Welzijn voor mensen - in de wet staat dat bedrijven hiertoe verplicht zijn
Aandacht voor ideeën van het personeel
Aandacht voor personelijke ontwikkeling
Aandacht voor normen en waarden op de werkvloer - respectful omgaan met elkaar
Stage- en werkervaringsplaatsen
Deze slide heeft geen instructies
Maatschappelijk verantwoord ondernemen - Profit/Prosperity
Duurzaam ondernemen levert winst op. Niet alleen voor mens en millieu - maar ook voor het bedrijf.
Besparen op water- en energieverbruik
Besparen op afvalkosten door avfal te scheiden
Besparen op vervoerskosten
"Good housekeeping" - verpakkingen goed afsluiten, printer standaard instellen op dubbelzijdig, 50% besparen van papier (preventie - ladder van Lansink)
verpakkingen goed afsluiten, instructiekaarten plaatsen bij apparatuur zodat personeel weten hoe er bij een storing moet worden gehandeld, printer standaard instellen op dubbelzijdig, 50% besparen van papier (preventie - ladder van Lansink)
Onderzoek hoe de onderstaande bedrijven invulling geven aan Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO):
NS
Apple
MUD Jeans
HEMA
Tony's Chocolonely
Zoek antwoord op de volgende vragen:
Welke MVO-doelen heeft het bedrijf?
Wat doet het bedrijf voor het milieu?
Wat doet het bedrijf voor mensen en de samenleving?
Welk voorbeeld van MVO vind jij het sterkst? Leg uit waarom.
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Maatschappelijk verantwoord ondernemen - People
HEMA werkt aan een betere wereld door zich te richten op:
Milieu: minder CO₂-uitstoot en duurzamer produceren.
Circulaire producten: producten die langer meegaan en minder afval veroorzaken.
Verantwoorde ketens: eerlijke arbeidsomstandigheden bij leveranciers.
Eerlijk handelen: aandacht voor diversiteit, inclusie en transparantie.
Doel: positieve impact op mens, milieu en maatschappij.
Deze slide heeft geen instructies
Maatschappelijk verantwoord ondernemen - Profit/Prosperity
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Hoe werken we in 2050?
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk:
Oefenvragen H09
Praktijkopdracht 9 - Duurzaamheid in bedrijven
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Volgende les: Mobiliteit en logistiek
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 9
Deze slide heeft geen instructies
Hoe voel je je vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Planning
5 min - Lesdoelen en introductie
10 min - Logistiek en mobiliteit - uitleg
60 min - Opdracht onderzoek
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
beschrijven wat logistiek en mobiliteit is.
uitleggen hoe logistieke bedrijven verduurzamen, verschillende duurzame vervoersoplossingen vergelijken en je bevindingen verwerken in een overzichtelijk Word-rapport met titelpagina, inhoudsopgave, afbeeldingen en bronnen.
Deze slide heeft geen instructies
Terugblik vorige les...
Deze slide heeft geen instructies
Logistiek - wat is het?
Mobiliteit - wat is het?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Je doet onderzoek naar de volgende zaken:
In hoeverre zijn bedrijven als DHL, DPD en PostNL bezig met duurzaam vervoer?
Welke modellen elektrische bussen of kleine vrachtwagens zijn er bruikbaar voor deze bedrijven?
Maak een overzicht met daarin merk, type, foto, laadvermogen, Worldwide harmonized Light vehicles Test Procedure (WLTP) en realistische afstand.
Welke andere duurzame vervoersystemen vind je terug in de logistiek, denk aan in de stad, denk aan bedrijven als Thuisbezorgt, Domino's etc.
Maak er een Word rapportje van met kopjes en inhoudsopgave. En titelpagina.
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk: H10 Oefenvragen en praktijkopdracht.
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Het systeem aarde
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Keuzedeel: Duurzaamheid in het beroep, les 9
Deze slide heeft geen instructies
Planning
5 min - Lesdoelen en introductie
20 min - Kosten-baten analyse - uitleg
10 min - Huiswerk en afsluiten
Deze slide heeft geen instructies
Aan het einde van de les kun je...
een kosten-baten analyse uitvoeren.
Deze slide heeft geen instructies
Eindopdracht deel 4 - kosten-batenanalyse
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een kosten-batenanalyse?
Deze slide heeft geen instructies
Stap 1: Analyseer het probleem
Stap 2: Beschrijf het projectalternatief
Stap 3: Beschrijf het nulalternatief
Stap 4: Bereken de kosten
Stap 5: Bereken de opbrengsten
Kosten-batenanalyse
Deze slide heeft geen instructies
Stap 1: Analyseer het probleem
Probleembeschrijving: Wat is het probleem? (bijv. klimaatverandering, luchtvervuiling, gezondheid personeel)
Oorzaken: Waardoor ontstaat het probleem? (bijv. fossiele brandstoffen, slechte arbeidsvoorwaarden)
Ambities: Wat wil je verbeteren? Wat is je doelstelling?
Randvoorwaarden: Met welke beperkingen moet je rekening houden? (tijd, geld, regels)
Klassikaal voorbeeld: duurzaamheid en voedselconsumptie
Kosten-batenanalyse
Deze slide heeft geen instructies
Stap 2: Beschrijf het projectalternatief
Wat is jouw oplossing voor het probleem?
Wie zijn erbij betrokken?
Welke middelen zijn nodig?
Voorbeeld: drie dagen per week vegetarisch eten.
Kosten-batenanalyse
Deze slide heeft geen instructies
Stap 3: Beschrijf het nulalternatief
Wat gebeurt er als je niets verandert?
Het huidige beleid of gedrag blijft dan doorgaan.
Voorbeeld: als mensen evenveel vlees blijven eten, blijft de uitstoot hoog.
Kosten-batenanalyse
Deze slide heeft geen instructies
Stap 4: Bereken de kosten
Eenmalige kosten (bijv. zonnepanelen)
Terugkerende kosten (bijv. boodschappen)
Kosten-batenanalyse
Deze slide heeft geen instructies
Stap 5: Bereken de opbrengsten
Financiële opbrengsten (geldbesparing)
Niet-financiële opbrengsten (milieu, gezondheid, dierenwelzijn)
Kosten-batenanalyse
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Huiswerk:
Oefenvragen H12
Praktijkopdracht H12
Theorie vind je onder H12
Deze slide heeft geen instructies
Vooruitkijken
Volgende les: Q&A en feedback
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Later tijdens de cursus
Deze slide heeft geen instructies
Herhaling
Deze slide heeft geen instructies
Denk je dat mensen hun gedrag willen veranderen om klimaatverandering tegen te gaan? Waarom wel of niet?
Deze slide heeft geen instructies