De mens en het milieu: invloed en landbouw
De mens en het milieu: invloed en landbouw
Wat weet jij al over de relatie tussen mens en milieu?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen hoe de mens afhankelijk is van het milieu, benoem je de gevolgen van menselijke activiteiten voor het milieu en leg je uit hoe landbouwmethoden het milieu beïnvloeden.
Wat is het milieu?
Het milieu is alles om ons heen: lucht, water, bodem, planten, dieren en de mens zelf.
Afhankelijk van het milieu
We gebruiken het milieu voor voedsel:
water:
zuurstof:
grondstoffen:
energie:
recreatie:
Gevolgen van bevolkingstoename
Meer mensen zorgen voor meer vervuiling en ruimtegebruik voor landbouw, industrie en steden.
Aantasting van het milieu
Vervuiling
Bossen verdwijnen, soorten sterven uit, planten en dieren nemen af.
Water, bodem en lucht raken vervuild door menselijke activiteiten.
Natuurverlies
Landbouw en overbevolking
Door een groeiende bevolking moeten boeren steeds meer voedsel produceren. Dit leidt tot schaalvergroting en intensievere landbouw.
Schaalvergroting in de landbouw
Boeren werken op grotere stukken land (monoculturen) of houden meer dieren (intensieve veehouderij).
Wat is een monocultuur?
Op één groot stuk land wordt één soort gewas verbouwd. Dit verhoogt de kans op ziekten en plagen.
Intensieve veehouderij
Dieren krijgen voer van buitenaf en leven dicht op elkaar. Dit levert veel voedsel op, maar beïnvloedt dierenwelzijn.
Bodembewerking en bemesting
Door ploegen en bemesten groeit gewas sneller. Mest voegt mineralen toe aan de bodem.
Gewasbeschermingsmiddelen
Bestrijdingsmiddelen beschermen planten tegen plagen en ziekten, maar veroorzaken vaak schadelijke neveneffecten.
Risico's van gewasbescherming
Gifstoffen doden niet alleen schadelijke insecten, maar ook nuttige dieren. Gif kan zich ophopen in de voedselketen.
Resistentie en ophoping van gif
Hoe hoger een dier in de voedselketen, hoe meer gif het in zijn lichaam kan verzamelen.
Resistentie
Ophoping in de voedselketen
Organismen kunnen ongevoelig worden voor bestrijdingsmiddelen. Dat betekent dat er steeds sterkere middelen nodig zijn.
Veredeling en meer voedsel
Eigenschappen van planten/dieren worden verbeterd door kruisen, ki, ivf of genetische modificatie.
Verschillende veredelingstechnieken
Rassen kruisen of kunstmatige inseminatie voor betere opbrengst.
Kruisen en inseminatie
Genen van andere soorten worden toegevoegd voor specifieke eigenschappen.
Genetische modificatie
Wat is biologische landbouw?
Biologische landbouw houdt rekening met het milieu en dierenwelzijn. Er worden natuurlijke bestrijdingsmiddelen gebruikt.
Technieken in biologische landbouw
Vruchtwisseling en natuurlijke vijanden (zoals lieveheersbeestjes) beperken schade aan gewassen.
Biologische vs. reguliere landbouw
Meer gebruik van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen. Hogere opbrengst, vaak minder milieuvriendelijk.
Meer aandacht voor natuur, minder kunstmest/bestrijdingsmiddelen, gebruik van natuurlijke methoden.
Reguliere landbouw
Biologisch
Samenvatting en reflectie
Je hebt geleerd hoe mens en milieu verbonden zijn, en wat de impact is van landbouw op het milieu. Denk na: hoe kun je in je eigen leven rekening houden met het milieu?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.