Les 11: Biosfeer

De Aarde en IK!
1 / 30
volgende
Slide 1: Tekstslide
WereldcampusMiddelbare schoolvmbo, mavo, havo, vwoLeerjaar 1-3

In deze les zitten 30 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 70 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

De Aarde en IK!

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

De Aarde en IK!
Module 2 les 11: Biosfeer

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Overzicht Periode #
  • Thema: Duurzaamheid en SDG'S
  • Benodigde lesmaterialen:
    Map, etui, werkboekje en laptop
Week 9
Week 10
Week 11
Week 12
Week 13
Week 14
Week 15
Week 16
Week 17
Week 18 
Week 19
Agenda punten 2030
Informatiebronnen
Biosfeer
Leven op het land
Stikstofproblematiek
Leven in het water.
Milieuactivisme
Individuele bijdrage
Samenwerken
Eindopdracht
Eindopdracht

Slide 3 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

              Startklaar
  • Op je plek zitten 
  • Telefoon in het Zakkie 
  • Jas over de stoel, oortjes in de tas, tas op de grond
  • Schoolspullen op tafel: Boek, Chromebook, JdW-map, etui 
timer
3:00

Slide 4 - Tekstslide

1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
Wanneer is een bron bruikbaar én betrouwbaar?

Slide 5 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Waarom kritisch kijken naar info?

Slide 6 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Welke bronnen geven betrouwbare informatie?




Slide 7 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat gebeurt er als iedereen nepnieuws gelooft?

Slide 8 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Waarom denk je dat bijen belangrijk zijn voor de natuur?

Slide 9 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies

              Leesmoment actualiteiten
- Lees je artikel. 
- Beantwoord de vragen in je werkboekje over de actualiteiten.
timer
10:00

Slide 10 - Tekstslide

1. Startklaar
Bij de start van iedere les verwelkomt de docent de leerlingen bij de ingang van de deur, noemt leerlingen bij naam, maakt oogcontact en besteedt aandacht aan hun welbevinden. De docent geeft het goede voorbeeld en spreekt hoge verwachtingen uit voor het verloop van de les door succescriteria op gewenst gedrag, schooltaal en effectief leren te benoemen. De leerlingen zijn startklaar: ingelogd in LessonUp, telefoons opgeborgen in het Zakkie, en JdW-map op tafel.
Wat viel je op?

Slide 11 - Woordweb

2. Voorkennis activeren
De docent activeert relevante voorkennis aan de hand van een terugblik-opdracht, waarbij eventueel een beroep op de thuistalen wordt gedaan. Op deze manier biedt de docent een kapstok om nieuwe stof te verbinden aan de eerder geleerde stof en richting te geven aan het verdere verloop van de les. Tegelijkertijd worden hiermee misconcepties van leerlingen zichtbaar gemaakt, waar de docent vervolgens gericht op in kan spelen. 
           Leerdoelen
- Ik kan uitleggen wat de biosfeer is.

- Ik kan vertellen wat de koolstofkringloop en voedselkringloop zijn.

- Ik kan uitleggen hoe planten, dieren en mensen met elkaar verbonden zijn.

- Ik kan een ecosysteem uit balans beschrijven.

- Ik kan voorspellen hoe de biosfeer verandert door klimaatverandering.

Slide 12 - Tekstslide

3. Leerdoelgericht werken
De docent geeft het onderwerp, RTTI geformuleerde leerdoelen en de lesopbouw aan. De docent weet de leerdoelen goed te laten aansluiten bij de voorkennis en het (taal)niveau van de leerlingen. Gedurende de les wordt continu een terugkoppeling naar de leerdoelen gemaakt om de mate van beheersing te controleren.      
Wat is biosfeer?
De biosfeer = het geheel van al het leven op aarde.

Bestaat uit alle ecosystemen: bossen, oceanen, woestijnen, graslanden.

Mensen maken óók deel uit van de biosfeer.

Alles hangt samen → planten, dieren, mensen en hun omgeving.

Slide 13 - Tekstslide

Introductie: Leg uit dat niet alle informatie even betrouwbaar is. We gaan oefenen in het herkennen van verschil.

Uitdelen bronnen: Gebruik echte voorbeelden (een print van een artikel, een NGO-website, een fragment van een YouTube-video, of verzin korte fictieve samenvattingen).

Laat leerlingen in duo’s kiezen: Geef 5 minuten om te overleggen.

Klassikaal nabespreken: Vraag enkele duo’s naar hun keuze.

Waarom vinden ze die bron het meest betrouwbaar?

Wat maakt een bron minder betrouwbaar?

Koppeling naar vorige week: Vraag hoe hun gekozen bron aansluit bij een kernprincipe zoals Peace of Planet
Ecosysteem
Ecosysteem = gebied waar planten en dieren samenleven.

Voorbeelden:
Bos: bomen, vogels, insecten, schimmels.
Oceaan: vissen, algen, haaien.
Woestijn: cactussen, kamelen.



Alles beïnvloedt elkaar.

Slide 14 - Tekstslide

4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Koolstofkringloop
Planten nemen CO₂ uit de lucht.

Dieren eten planten en ademen CO₂ uit.

Bij verbranding fossiele brandstoffen komt extra CO₂ vrij.

Te veel CO₂ = klimaatverandering.

Slide 15 - Tekstslide

4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Voedselkringloop
Planten = producenten (maken voedsel met zonlicht).

Dieren = consumenten (eten planten/dieren).

Afbrekers = bacteriën/schimmels (recyclen voedingsstoffen).

Zonder één schakel is de hele keten verstoord.

Slide 16 - Tekstslide

4. Inclusieve didactiek
De docent past diverse strategieën toe om de betrokkenheid van alle leerlingen te garanderen. Door regelmatig het begrip van de lesstof te controleren en zo nodig de uitleg aan te passen, blijft de stof toegankelijk voor iedereen. Flexibele en heterogene differentiatie ondersteunt dit proces. Interactie in de klas wordt versterkt door het gebruik van thuistalen. Verder creëert de docent een contextrijke en inclusieve leeromgeving door (culturele) achtergronden in de lesstof te integreren. Door positief en proactief op leerlinggedrag te reageren, wordt het voor leerlingen makkelijker om gewenst gedrag te tonen en actief deel te nemen aan de les.
Kwetsbaarheid biosfeer
Als er iets misgaat, heeft dat gevolgen voor alles.

Ontbossing dan is er minder CO₂-opname + verlies leefgebied.

Uitsterven van soorten hierdoor raakt voedselketen in de war.

Klimaatverandering → ecosystemen veranderen snel.

Slide 17 - Tekstslide

5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 
Wat gebeurt er als we de biosfeer niet beschermen?

Slide 18 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Toekomst perspectief
Minder soorten → ketens vallen uit elkaar.

Klimaat verandert sneller.

Leven voor mensen wordt moeilijker.

Slide 19 - Tekstslide

5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 
Samenvatting
De biosfeer = alle ecosystemen samen.

Koolstofkringloop ↔ CO₂ en energie tussen planten, dieren en lucht.

Voedselkringloop ↔ energie en voedingsstoffen tussen producenten, consumenten en afbrekers.

Alles hangt samen → uitval van één onderdeel kan hele systeem verstoren.

Behoud van biosfeer is cruciaal voor ons eigen leven.

Slide 20 - Tekstslide

5. Concrete en herkenbare voorbeelden
De docent maakt gebruik van praktische en concrete voorbeelden die voor leerlingen herkenbaar zijn in hun eigen leefwereld om tot beter begrip van de lesstof te komen. De docent doet hierbij een beroep op dual coding. Door het visuele en het verbale te combineren vergroot de docent de kans dat lesstof beter bij de leerlingen blijft beklijven. 
Wat hoort niet bij de biosfeer?
A
Oceanen
B
Bossen
C
Bergen van puur gesteente
D
Graslanden

Slide 21 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat gebeurt er als er een diersoort uit de voedselkringloop verdwijnt?

A
Er verandert niets, want de natuur past zich altijd aan.
B
De kringloop kan uit balans raken.
C
Alle andere soorten verdwijnen meteen.
D
Er komt automatisch een nieuwe soort voor in de plaats.

Slide 22 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Leg in je eigen woorden uit hoe de koolstofkringloop werkt.

Slide 23 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Stel dat alle bomen in een gebied gekapt worden. Wat gebeurt er met de biosfeer daar?

Slide 24 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Aan de slag
Stel je bent natuurgids in een nationaal park.

Maak een uitlegkaart over de biosfeer:
Wat is de biosfeer?
Hoe werkt één kringloop (koolstof of voedsel)?
Waarom is die belangrijk?

Gebruik pijlen, plaatjes en korte tekst.

Slide 25 - Tekstslide

6. Actieve verwerking
De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.
Zelf aan de slag
Wat - werken aan werkboek
Hoe - Alleen
Hoelang - 20 minuten 
Klaar? - woordjes leren 

Slide 26 - Tekstslide

6. Actieve verwerking
De docent maakt expliciet hoe de leerstof actief verwerkt dient te worden. De docent start met modelleren en laat leerlingen vervolgens actief inoefenen. Volgens het 'ik-wij-jullie/jij-wij' principe wordt de ondersteuning geleidelijk afgebouwd. Er wordt gevarieerd in oefentypes en het leerproces wordt zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld met hardop denken opdrachten. Effectieve leerstrategieën zoals zelftesten, gespreid leren, schema’s maken, en samenvatten volgens de Cornell-methode worden expliciet aangeleerd. Dit herkneden van de lesstof helpt bij het bewerken van het lange termijn geheugen.
Terugkijken 
op de leerdoelen
- Ik kan uitleggen wat de biosfeer is.

- Ik kan vertellen wat de koolstofkringloop en voedselkringloop zijn.

- Ik kan uitleggen hoe planten, dieren en mensen met elkaar verbonden zijn.

- Ik kan een ecosysteem uit balans beschrijven.

- Ik kan voorspellen hoe de biosfeer verandert door klimaatverandering.

Slide 27 - Tekstslide

8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

           Begrippen
           uit deze les
  • Biosfeer
  • Ecosysteem
  • Koolstofkringloop
  • Voedselkringloop

Slide 28 - Tekstslide

8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.


Exit ticket

Slide 29 - Open vraag

8. Afsluiting
De docent controleert in de slotfase van de les of de leerdoelen door alle leerlingen behaald zijn en plaatst de les in de context van de betreffende periode. De docent evalueert samen met de leerlingen het leren en het gedrag en blikt vooruit aan de hand van de JdW-planner.

Afsluiting
Ruimte voor een afsluitend woord.

Slide 30 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies