Paragraaf 1.4 Nederlands waterbeleid
1.1 1.2 1.3 zijn nagekeken??
1 LEEFOMGEVING Wateroverlast
4 havo
Paragraaf 1.4 Nederlands waterbeleid
1.1 1.2 1.3 zijn nagekeken??
1 LEEFOMGEVING Wateroverlast
4 havo
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.4 Nederlands waterbeleid
Leerdoelen
Als je deze paragraaf hebt bestudeerd, kun je:
uitleggen wat het Deltaprogramma is en welke keuzes hierin worden gemaakt;
uitleggen wat integraal waterbeheer is en waar dit beheer zich op richt;
benoemen welke maatregelen worden genomen in het stroomgebied om overstromingen, wateroverlast en watertekorten tegen te gaan.
Wat zijn belangrijke vraagstukken rondom water in Nederland??
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.4 Nederlands waterbeleid
Wat beschrijft het jaarlijkse Delta-programma?
Hoe we in Nederland moeten omgaan met waterveiligheid en
de zoetwatervoorziening.
Het deltaprogramma bevat
oplossingen om in te spelen op veranderende omstandigheden als klimaatverandering in een proces van
acceptatie en adaptatie.
Hoe worden de keuzes in het Deltaprogramma gemaakt?
Op basis van toekomstscenario’s van (internationale) organisaties als het KNMI en IPCC.
Deltaprogramma
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.4 Nederlands waterbeleid
Deltabeslissingen
De deltabeslissingen van het Deltaprogramma gaan over:
de waterveiligheid:
bescherming tegen overstromingen;
de zoetwatervoorziening:
optimaal benutten van zoetwater en beperken van watertekorten;
de ruimtelijke adaptatie:
bij ruimtelijke inrichting rekening houden met klimaatverandering en beperken van watertekorten.
Waarvan is dit logo?
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.4 Nederlands waterbeleid
Waterbeleid
Rijkswaterstaat, provincies, gemeen-ten en waterschappen werken samen met maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven.
Dit noemen we
integraal waterbeleid
Welke organisatie zorgt voor onze wegen, waterwegen en bescherming tegen overstromingen?
Welke organisatie zorgt voor veilig-heid, voldoende water en schoon water in een bepaald gebied?
Rijkswaterstaat
waterschap
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.4 Nederlands waterbeleid
Waarop is het Nederlandse water-beheer als gevolg van klimaat-verandering en menselijk handelen steeds meer gericht?
Bewustwording en bestrijding van watertekorten.
Waarmee moet rekening worden gehouden bij de (her)inrichting van een gebied?
waterkwaliteit
wateroverlast
droogte
Integraal waterbeheer
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.4 Nederlands waterbeleid
Drietrapsstrategie
M.b.v. de drietrapsstrategie worden wateroverlast en water-tekorten voorkomen door water te sparen en geleidelijk af te voeren.
In welke drie stappen gebeurt dat?
vasthouden (retentie)
bergen (opslaan)
afvoer bevorderen
Wat vond je van deze les hihi
Deltaprogramma
beschrijft hoe in Nederland nu en in de toekomst moeten omgaan met de waterveiligheid en de zoetwatervoorziening.
Programma dat het bouwen van dijken in werking zet.
Dit programma zorgt voor voldoende drinkwater in tijden van droogte.
Dit programma zorgt voor het meanderen van rivieren zoals de IJssel.
Wat is het verschil tussen acceptatie & addaptatie?
antwoord:
Bij adaptatie wordt klimaatverandering aangenomen als gegeven en wordt gekeken hoe we ons hier zo veel mogelijk op kunnen aanpassen. Op die manier zijn we op verschillende toekomstscenario's voorbereid.
Door klimaatverandering krijgen we vaker hevige regen → we leggen waterberging aan en maken steden groener.
Acceptatie = klimaatverandering en de gevolgen ervan aanvaarden zonder die gevolgen te voorkomen of je er actief tegen te beschermen.
Bijvoorbeeld: Een bepaald gebied zal vaker overstromen → we accepteren dat dit af en toe gebeurt en nemen geen extra beschermingsmaatregelen.
Welke organisaties zijn betrokken bij de toekomstscenario's ?
KNMI
Intergovernmental Panel on Climate Change
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut
IPCC
Wat zijn belangrijke deltabeslissingen die staan in het deltaprogramma? (je mag je boek gebruiken)
Wat is het integraal waterbeheer?
De samenwerking tussen Rijkswaterstaat, de waterschappen, lokale overheden, maatschappelijke organisaties.
Het geheel van bescherming tegen water.
waterbeheer van de EU
Een klein onderdeel van het deltaprogramma op lokaal niveau.
Leg de drietrapsstrategie zo volledig mogelijk uit! gebruik je boek pagina 25 :)
Water lijkt in Nederland heel vanzelfsprekend. Wat zou jij zelf kunnen doen om bewuster en verantwoordelijker met water om te gaan? Laatste vraaagggg
Wat is je mood
4 havo
Paragraaf 1.5
Paragraaf 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Leerdoelen
Als je deze paragraaf hebt bestudeerd, kun je:
overstromingsrisico’s en het rivierbeleid van de overheid vanuit verschillende dimensies (veiligheid, economie en natuur) analyseren;
uitleggen dat door de zeespiegelstijging het spuien op zee steeds moeilijker wordt;
uitleggen hoe afsluitbare waterkeringen en bergingsgebieden er bij hoog water voor kunnen zorgen dat overstromingsrisico’s beperkt worden;
verklaren dat de overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en de Zuidwestelijke Delta toenemen bij een combinatie van springtij, noordwesterstorm en piekafvoeren van de rivieren.
Welke gebieden in Nederland zijn overstromingsgevoelig?? En ben jij bang voor een overstroming?
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
De Rijn-Maasdelta en het IJsselmeergebied.
Problemen rondom de zoetwater-voorziening en het risico op overstromingen.
Vooral bij een noordwesterstorm hebben deze gebieden een groter overstromingsrisico.
Overstromingsgevoelige gebieden
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Waarin is het overstromingsgevoelige deel van Nederland opgedeeld?
In dijkringen.
Dat zijn gebieden die worden beschermd tegen water uit de grote rivieren, de grote meren en de zee.
Loopt jouw woonplaats gevaar voor overstromingen? We noemen dit het
overstromingsrisicobewustzijn
Leerlingen denken vaak dat dat de dijken zo sterk zijn dat ze niet kunnen breken en dat ze bij een overstroming alleen natte voeten krijgen.
Hoe zit het met jouw overstromings-risicobewustzijn?
WWW.overstroomik.nl
Loop jij gevaar?
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Juist of onjuist?
Het grootste meer van ons land is het IJsselmeer.
Het IJsselmeer is altijd een zoetwatermeer geweest.
Nog geen honderd jaar geleden maakte het deel uit van een zoute binnenzee en was het de vaarweg naar Amsterdam!
IJsselmeergebied quiz
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Juist of onjuist?
Het grootste meer van ons land is het IJsselmeer.
Het IJsselmeer is altijd een zoetwatermeer geweest.
Nog geen honderd jaar geleden maakte het deel uit van een zoute binnenzee en was het de vaarweg naar Amsterdam!
IJsselmeergebied quiz
Juist
Onjuist
Juist
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Het IJsselmeer wordt voornamelijk gevoed door:
de rivier de ......
Bij eb worden de spuisluizen in de Afsluitdijk opengezet, waardoor het water de Waddenzee in kan stromen.
Waardoor wordt dit steeds moeilijker en zijn extra pompen op de Afsluitdijk nodig?
IJsselmeergebied
Klimaatverandering
De klimaatverandering zorgt voor een zeespiegelstijging.
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
De Zuidwestelijke Delta bestaat uit:
Zeeland
Zuid-Hollandse eilanden
het westelijk deel van Noord-Brabant
Vroeger was dit gebied een trechter-vormige riviermonding, een
estuarium
In 1953 braken als gevolg van een extreem hoge waterstand de dijken in dit gebied door.
Hoe heet deze overstroming?
De Zuidwestelijke Delta
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Waterkeringen
Als gevolg van deze waters-noodramp werd het Deltaplan uitgevoerd, waarbij bijna alle zeearmen werden afgesloten met
waterkeringen.
Alleen de Westerschelde is niet afgesloten van de zee, waarom niet?
Omdat daar het scheep-vaartverkeer van de haven van Antwerpen doorheen moet.
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Klimaatverandering zorgt voor grotere hoeveelheden neerslag.
Wat is daarvan het gevolg?
De afvoer van de rivieren neemt toe
Het waterpeil stijgt.
Het overstromingsgevaar wordt versterkt door de mens.
Want door:
ontwatering, het wegpompen van grondwater in de laaggelegen, drassige polders, klinkt de bodem namelijk in de bodem daalt.
Verhoogd overstromingsgevaar 1/2
Wanneer heb je het liefst geen overstroming?
Denk aan dagdeel, tijd seizoen, welk gedeelte van het jaar.
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.5 Overstromingsrisico’s in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Dit wordt versterkt door de effecten van het getij en het weer:
bij springtij staat het zeewater extra hoog;
bij noordwesterstorm wordt zeewater verder opgestuwd in de riviermonden;
bij zware neerslag in het stroom-gebied (en eventueel smeltwater) ontstaat er een piekafvoer.
Verhoogd overstromingsgevaar 2/2
4 havo
Paragraaf 1.4 t/m 1.6
Paragraaf 1.6 Zoetwatervoorraden in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
1 LEEFOMGEVING Wateroverlast
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.6 Zoewatervoorraden in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Leerdoelen
Als je deze paragraaf hebt bestudeerd, kun je:
verklaren waarom sommige gebieden in Nederland geen zoetwater van rivieren krijgen;
uitleggen om welke twee redenen men het peil van het IJsselmeer wil reguleren;
beschrijven waarom het belangrijk is een strategische zoetwater-voorraad aan te leggen.
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.6 Zoewatervoorraden in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Welke rivieren spelen een belangrijke rol in het aanvoeren van zoetwater en voeden van het hoofdwatersysteem?
..
..
..
Waarvan zijn de gebieden afhankelijk die geen water van deze rivieren ontvangen?
..
..
Hoofdwatersysteem
Zoet water in Nederland
Welke rivieren voeren zoet water aan:
IJssel
Rijn
Maas
Waarvan zijn de gebieden afhankelijk die geen water van deze rivieren ontvangen?
regenwater
grondwater
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.6 Zoewatervoorraden in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Waardoor zit het grondwater steeds dieper?
ontwateren van gebieden
grondwateronttrekking
grondwater wordt onvoldoende aangevuld door droogte en verdroging
Wat zijn hiervan de gevolgen?
Extra druk op de zoetwatervoorziening in droge zomers.
Grondwater
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.6 Zoewatervoorraden in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
IJsselmeer als zoetwaterreservoir
Waardoor veranderde de Zuiderzee in een groot zoetwatermeer, het IJsselmeer?
Door de voltooiing van de Afsluitdijk.
Dit gebied fungeert daardoor nu als:
recreatiegebied
transportroute
visgrond
belangrijke opslagplaats voor zoetwater
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.6 Zoewatervoorraden in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
De functie van het IJsselmeer
Waarom kiest de overheid ervoor om het waterpeil van het IJsselmeer in de zomer te verhogen en flexibeler te maken?
Waarom wordt in de winter het waterpeil lager gehouden???
IJsselmeer in de winter
Om het overstromingsrisico te verminderen.
In de winter wordt de afvoer van de rivieren groter en stijgt het waterpeil. Door de zeespiegelstijging wordt het echter steeds moeilijker om overtollig water te spuien op de Waddenzee.
Om beter in te spelen op droge perioden en te zorgen voor een strategische watervoorraad.
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.6 Zoewatervoorraden in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Bij lage waterstanden in de rivieren komt zeewater verder landinwaarts.
Wat is daarvan het gevolg?
verzilting
Waarom is dat voor de Zeeuwse eilanden vooral een probleem?
Er is geen aanvoer van zoetwater via de rivieren;
ze zijn afhankelijk van regenwater en grondwater;
door bodemdaling komt zout water omhoog en verzilt het grondwater;
niet alle gewassen verdragen zoutwater.
Zouter
LEEFOMGEVING > Wateroverlast > 1.6 Zoewatervoorraden in het IJsselmeergebied en Zuidwestelijke Delta
Om de verzilting tegen te gaan zijn er verschillende projecten gestart
Boeren experimenteren met een flexibele grondwaterstand en het verbouwen van gewassen die beter tegen zout kunnen.
Er komen waterhouderijen, die water opgevangen en injecteren in de diepere ondergrond op die manier ontstaat een zoetwater-voorraad.
Het hoofdwatersysteem dat in verbinding staat met het IJsselmeer moet verzilting terugdringen.
Tegengaan verzilting
Herhalingsles toets hoofdstuk 1 water
Welke twee begrippen horen bij deze afbeelding?
1. Buffergebieden zorgen niet alleen voor infiltratie van regenwater, maar dragen ook bij aan een hogere biodiversiteit. - Meanders in rivieren zorgen niet alleen voor een langere vertragingstijd / verlaagde piekafvoer, maar dragen ook bij aan een waardevoller landschap / hogere natuurwaarden / recreatiemogelijkheden. - Beschaduwing zorgt niet alleen voor minder verdamping, maar kan ook bijdragen aan een hogere biodiversiteit.
Wat is integraalwaterbeheer?
Zoek op in je boek!