Water in Nederland (Aardrijkskunde vmbo), les 3: Terugblik quiz

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• vmbo
• Leerjaar 3,4

Introductie

Terugblik met een quiz van twaalf vragen over water in Nederland, van kringloop en debiet tot kwelwater en het Deltaprogramma.

WATER · WATER IN NEDERLAND

Quiz

Terugblik: Water in Nederland

Les 3 van 3. Leerlingen beantwoorden individueel; bespreek na elke paar vragen kort de antwoorden. Image credit: Cultureel Gelderland / Wikimedia Commons, CC0

Waar komt de Rijn Nederland binnen?

A

Bij Eijsden

B

Bij Nijmegen

C

Bij Arnhem

D

Bij Lobith

Goed: Lobith. Eijsden is waar de Maas binnenkomt. Nijmegen en Arnhem liggen aan takken van de Rijn (Waal en Nederrijn).

Welke rivier krijgt alleen regenwater en geen smeltwater uit de Alpen?

A

De Rijn

B

De Waal

C

De IJssel

D

De Maas

Goed: de Maas, een regenrivier. De Waal en de IJssel zijn takken van de Rijn en krijgen dus ook smeltwater. Verwachte fout: de IJssel, omdat die klein lijkt.

Vul in

Het meeste drinkwater komt uit grondwater. Duinwater is rivierwater dat door het zand van de duinen wordt gezuiverd.

grondwater

zand

zeewater

klei

Antwoord: grondwater, zand. Verwachte fout: zeewater, omdat de duinen aan zee liggen.

Wat is het debiet van een rivier?

A

Hoe de afvoer in een jaar verandert

B

Hoeveel water er per seconde langsstroomt

C

Het gebied waaruit de rivier water krijgt

D

Hoe hoog het water tegen de dijk staat

Goed: hoeveel water per seconde (m³/s). 'Hoe de afvoer in een jaar verandert' is het regiem, 'het gebied' is het stroomgebied. Debiet is examenstof voor KB en GL/TL.

Zet op volgorde: zo ontstaat een piekafvoer

1

Er valt veel regen in korte tijd

2

De grond kan het water niet opnemen

3

De rivier voert heel veel water af

4

Het water stroomt snel naar de rivier

Juiste volgorde zoals getoond. Verwachte fout: de twee middelste stappen omdraaien.

Waarom is vervoer over water belangrijk voor Nederland?

A

Een schip is veel sneller dan een vrachtwagen

B

Rivieren hebben het hele jaar evenveel water

C

Eén schip neemt veel meer mee dan een vrachtwagen

D

Schepen kunnen elke stad in Europa bereiken

Goed: veel lading tegelijk, dus goedkoop per ton. Schepen zijn juist trager, en bij laag water kunnen ze minder meenemen. Verwachte fout: 'sneller'.

We gebruiken steeds meer water. Noem twee gevolgen daarvan.

Goede antwoorden: de grondwaterstand daalt, natuur verdroogt, landbouw krijgt te weinig water, meer zuivering nodig, kans op drinkwatertekort in droge zomers. Verwachte fout: oorzaken noemen, zoals meer inwoners.

Wat is kwelwater?

A

Grondwater dat in een lage polder omhoog komt

B

Regenwater dat op een weiland blijft staan

C

Rivierwater dat over de dijk heen stroomt

D

Zeewater dat bij storm de duinen in komt

Goed: grondwater dat door de druk van het hoge water achter de dijk omhoog komt. Kwelwater is examenstof voor KB en GL/TL. Verwachte fout: regenwater dat blijft staan.

Wat is een doel van het Nationaal Deltaprogramma?

A

Rivieren rechter maken voor snellere afvoer

B

Nederland beschermen tegen overstromingen

C

Meer zeehavens langs de kust aanleggen

D

Drinkwater uit het buitenland laten komen

Goed: bescherming tegen overstromingen (en genoeg zoet water). Verwachte fout: rivieren rechttrekken; dat deed men vroeger, nu krijgen rivieren juist meer ruimte.

Vul in

Bij Nijmegen is een nevengeul gegraven en de dijk landinwaarts gelegd, zodat de Waal meer ruimte krijgt.

nevengeul

dijk

sluis

stuw

Antwoord: nevengeul, dijk. De nevengeul heet de Spiegelwaal. Verwachte fout: sluis of stuw; die regelen het water, maar geven de rivier geen extra ruimte.

Wat is een delta?

A

Gebied waar een rivier in de bergen ontspringt

B

Laag gebied dat met gemalen is drooggemaakt

C

Meer dat met een dijk is afgesloten van zee

D

Gebied waar rivieren zich splitsen en in zee uitmonden

Goed: monding met vertakkingen, zoals Nederland met Rijn, Maas en Schelde. Een drooggemaakt gebied is een polder, een afgesloten meer is bijvoorbeeld het IJsselmeer.

Leg uit waarom regen in Duitsland tot hoog water in Nederland leidt.

Goed antwoord: Duitsland ligt in het stroomgebied van de Rijn, bovenstrooms. Het regenwater stroomt via de Rijn naar Nederland, daardoor stijgt de rivier hier. Verwachte fout: niet uitleggen dat het om hetzelfde stroomgebied gaat.

Hoe zeker voel je je over water in nederland?

1

Heel zeker

2

Redelijk zeker

3

Niet zo zeker

4

Helemaal niet zeker

Gebruik de uitslag om te bepalen of je een onderdeel herhaalt.

WATER · WATER IN NEDERLAND

Goed gedaan!

Kijk de vragen na die je fout had en zoek het onderwerp op in les 1. Onthoud: bij water in Nederland kijk je altijd naar het hele stroomgebied.