cross

Waterdiertjes - introductieles

1 / 46
volgende
Slide 1: Tekstslide
ScienceBiologie+1Middelbare schoolvmbo t, mavo, havo, vwoLeerjaar 2-4

In deze les zitten 46 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 2 videos.

time-iconLesduur is: 50 min

Onderdelen in deze les

Slide 1 - Tekstslide

Deze LessonUp behoort bij het waterdiertjes onderzoek van GLOBE Nederland en Wageningen UR:
Een kijkje onder water...
… leert ons veel over de waterkwaliteit!

Slide 2 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

www.waterdiertjes.nl
  1. Waterdieren vangen 
  2. Vangst doorgeven met je smartphone
  3. Zie de waterkwaliteit op de kaart en help wetenschappers en waterschappen!



Slide 3 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we doen vandaag?
  1. Waterdierenquiz
  2. Leren over waterkwaliteit in Nederland 
  3. Leren hoe je de waterdiertjesapp gebruikt
  4. Nadenken over een eigen onderzoek



Slide 4 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


Welk water is het schoonst?

A
B
C
D

Slide 5 - Quizvraag

Vraag leerlingen: In welk water zou je het liefste willen zwemmen?
De leerlingen zullen wellicht de foto linksonder kiezen. Echter je kunt erbij vertellen dat deze is genomen in de Donaudelta waar het water flink vervuild was door de scheepvaart op het moment dat de foto werd genomen. Er schoon uitzien zegt dus niet perse iets over hoe schoon het water ook echt is. Linksboven is een lozing van chemische stoffen bij een chemische fabriek in België (rond 1980). Dit was en is natuurlijk niet toegestaan maar gebeurt soms toch. Uiteraard is de regelgeving tegenwoordig veel strenger en controleert de Nederlandse overheid ook of dit niet gebeurt.
De foto rechtsonder laat vooral zien dat er veel voedingsstoffen in het water zitten waardoor het kroos veel kans krijgt. Het bekertje is niet direct van invloed op de waterkwaliteit als je het er snel weer uit haalt. Als plastic langer in het water ligt kan het juist wel heel schadelijk zijn voor dieren doordat het uit elkaar valt in micro plastics. Uiteindelijk verdwijnt plastic nooit helemaal uit het milieu.
Conclusie: de foto rechtsboven laat waarschijnlijk de beste waterkwaliteit zien.

Typ je antwoord(en) in op je smartphone!
Wanneer is water schoon?

Slide 6 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies

Wanneer is water schoon?
  1. Als er geen chemische stoffen in het water zitten.
  2. Als er niet te veel voedingsstoffen in het water zitten.
  3. Als het water helder is.
  4. Als er genoeg zuurstof in het water zit.
  5. Als er geen afval in het water ligt zoals plastic.
  6. Als er veel waterplanten in het water groeien.
  7. Als er veel verschillende soorten waterdiertjes in voorkomen.
  8. Als er geen bacteriën in zitten waar je ziek van wordt.

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


Waarom is dit water zo groen?
A
Kroos
B
Algen
C
Waterplanten
D
Bladafval van bomen

Slide 8 - Quizvraag

Vraag leerlingen: Waardoor zou dit water zo groen zijn?
Dit is een foto van water waar veel voedingsstoffen in zitten, daardoor gaan er veel algen in het water groeien. Er zijn veel verschillende soorten algen in het water. Wij zien alleen die slijmerige groene drab maar onder een microscoop zie je hele mooi structuren.
Welk dier eet algen?
Draai aan het wiel om de beurt te geven en kijk op de volgende slide voor het correcte antwoord...

Slide 9 - Tekstslide

Er is hier een onbalans tussen eten en gegeten worden. De algen eten wel, maar niemand eet de algen.
Vraag leerlingen: Wie eet er algen?
Antwoord: volgende dia

...eet algen
De Watervlo...

Slide 10 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


Dit is een omhulsel dat overblijft als het dier eruit kruipt.

Het dier dat uit deze larve komt lust graag watervlooien 

A
Waterjuffer
B
Eendagsvlieg
C
Geelgerande waterkever
D
Libel

Slide 11 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Libellen vangen vliegende insecten, zoals muggen, vliegen, motten, etc. Soms ook vlinders en elkaar.


De larven eten naast watervlooien ook andere kleine waterdiertjes. De larven worden gegeten door waterkevers, vissen en vogels.

Huidje waar de libel uitgekropen is

Slide 12 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Deze larve heeft een omhulsel van blaadjes, takjes, steentjes om zich heen gebouwd als bescherming .

Slide 13 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


Hoe denk je dat biologen deze larve genoemd hebben?

Hoe denk je dat de larf heet?
A
Kokerjuffer
B
Watertak
C
Draadsluiper
D
Waterwants

Slide 14 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Welk volwassen insect ontwikkeld zich uit en kokerjuffer?
A
B
C
D

Slide 15 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


Deze diertjes hebben hun naam te danken aan hoe ze zwemmen.


Hoe denk je dat ze heten?

A
Roeitor
B
Zwemkever
C
Bootsmannetje
D
Roeiwants

Slide 17 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Ze heten ruggenzwemmer (omdat ze op hun rug zwemmen) of bootsmannetje (omdat ze lijken op een mannetje wat een boot voort duwt met een peddel)

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 19 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 20 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 21 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 22 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 23 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 24 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Veel waterdiertjes kunnen alleen overleven bij een bepaald soort water. Het moet heel schoon zijn of heel vies, veel zuurstof bevatten of juist niet. Waterkwaliteit is dus heel belangrijk! 

Slide 25 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Andersom zijn de typen waterdiertjes dus een indicatie van hoe goed de waterkwaliteit is. Juist omdat ze maar bij bepaalde omstandigheden overleven. 

Slide 26 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

oefening
We hebben nu al heel wat geleerd over waterdiertjes en waterkwaliteit. Nu mogen jullie aan de slag. 

Jullie krijgen zo 2 bakken met waterdiertjes te zien. Zoek via de waterdiertjes app op met welk waterdiertje je te maken en hoeveel sterren jouw waterdiertje heeft.  Hiermee kun je berekenen hoe schoon het water is.

                                                             www.waterdiertjes.nl

Slide 27 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Sterren
1 ster: vies water
2 sterren: licht vervuild water
3 sterren: middelmatige kwaliteit water
4 sterren: redelijk schoon water
5 sterren: schoon water

Slide 28 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 29 - Tekstslide

Deze pagina kun je uitprinten als werkblad, op het scherm projecteren of delen met leerlingen via smartphone
Bereken de score
  1. ga naar waterdiertjes.nl
  2. zoek het waterdiertje op
  3. vul aantal sterren in
  4. bereken sterren x aantal
  5. tel alle punten op van kolom 5 
  6. Eindscore is (totaal aantal punten / aantal diertjes) x 2


Naam dier
sterren
aantal
sterren x aantal
A
B
C
D
E
-
TOTAAL

Slide 30 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Naam dier
sterren
aantal
sterren x aantal
A
Kokerjuffer
4
10
40
B
Haftenlarf zwemmend
4
27
108
C
Watervlo
3
71
213
D
Vlokreeft
5
11
55
E
Libellenlarf
5
4
20
-
TOTAAL
123
436
Score
7,1
Naam dier
sterren
aantal
sterren x aantal
A
Zoetwaterpissebed
2
41
40
B
Bloedzuiger
2
14
108
C
Poelslak
1
19
213
D
Worm
1
22
55
E
Steekmuglarve
1
5
20
-
TOTAAL
101
156
Score
3,1

Slide 31 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Nederlands water wordt steeds schoner, 
maar is nog steeds veel te vies
De meeste wateren voldoen niet aan de eisen voor de  waterkwaliteit van de overheid. 

De ecologische kwaliteit is matig, ontoereikend of slecht.
Dat is jammer!
Dieren die afhankelijk zijn van water verdwijnen!

Slide 33 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Welke dingen kunnen de
waterkwaliteit beïnvloeden?

Slide 34 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies


Slide 35 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

GLOBE onderzoekscyclus
Stap 1, oriënteer, hebben we nu gehad

Slide 36 - Tekstslide

Toelichting onderzoekscyclus:
Zet de dieren in de juiste volgorde: van vies naar schoon
Sleep ze naar de waterkwaliteit waar ze vooral voorkomen

Slide 37 - Sleepvraag

Dit is de laatste vraag. Hierna prijsuitreiking
GLOBE onderzoekscyclus
Tijd voor stap 2: 
Een onderzoeksvraag bedenken

Slide 38 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 39 - Video

Deze slide heeft geen instructies

0

Slide 40 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Denk aan de dingen die de waterkwaliteit beïnvloeden. 
Kun je een vraag bedenken die je met de waterdiertjes app kunt beantwoorden?
Onderzoeksvraag

Slide 41 - Woordweb

Tips!
  1. Laat de leerlingen vragen bedenken.
  2. Toon de antwoorden.
  3. Sleep de bedachte vragen die op elkaar lijken bij elkaar
  4. Bespreek wat goede en minder goede kanten aan de vragen zijn. Gebruik hierbij eventueel de tips uit stap 2 van de cyclus:
    https://globenederland.nl/onderzoeken/stap2/
Eigen onderzoek
Jullie gaan de volgende les een eigen onderzoek doen naar de kwaliteit van water in je eigen omgeving.

Bedenk zelf een onderzoeksvraag en een hypothese 
Voorbeelden:
onderzoek naar de relatie tussen kroos – eenden – nitraatconcentratie
Onderzoek naar watervlooien – libellen – nitraatgehalte

Misschien leuk om met een andere groep hetzelfde onderzoek te doen, maar dan bij een ander water.

Slide 42 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Plannen maken
  • Welk water ga ik onderzoeken (kruis aan op een plattegrond)
  • Welke factoren wil ik onderzoeken (onderzoeksvraag)
  • Waar ga ik mijn onderzoek doen (alleen bij het water of ook op school)
  • Welke spullen heb ik nodig?

Slide 43 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Op pad
Verzamel alle gegevens die je nodig hebt voor je onderzoek. Soms zul je een monster moeten nemen die je op school onderzoekt.

Noteer ook bij de gegevens:
  • Welk water je gaat onderzoeken
  • De datum
  • De weersomstandigheden
  • Dingen die je opvallen bij het water zoals: veel honden / koeien, zwemmen er eenden in het water, zijn er veel vissers, veel algen/kroos op het water, veel/weinig planten in de oever, stroomt het water of is het een afgesloten water

Slide 44 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Analyseer de gegevens
Controleer of de gegevens die jij hebt verzameld overeenkomen met je hypothese

Verschillen jouw uitkomsten met die van jouw hypothese? Ga dan op zoek naar een verklaring.

Slide 45 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Conclusie
Nadat je alle data hebt geanalyseerd en met je hypothese hebt vergeleken kun je een conclusie trekken.

Slide 46 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies