Wetgeving in de zorg

• newEditor
• Verzorgende
• MBO
• Studiejaar 3

Wetgeving in de zorg

Open de les met het idee dat verzorgenden IG in veel dagelijkse situaties met wetgeving te maken hebben. Koppel de titel direct aan herkenbare praktijksituaties: dossier, privacy, klachten, langdurige zorg en bevoegd handelen.

Leerdoel

Ik kan uitleggen welke wet van toepassing is in verschillende situaties binnen de zorg.

Welke zorgwetten ken jij al?

Gebruik de woordenwolk als opwarming. Verwachte invoer: WGBO, AVG, Wlz, Wkkgz, Wet BIG, maar ook woorden als privacy, dossier, klacht of toestemming zijn bruikbaar om voorkennis te activeren.

Waarom deze wetten kennen?

Als verzorgende IG kom je deze situaties vaak tegen:

• een zorgvrager wil het dossier inzien

• een zorgvrager geeft wel of geen toestemming

• persoonsgegevens moeten beschermd blijven

• een klacht moet zorgvuldig behandeld worden

• sommige zorg valt onder langdurige zorg

• voor bepaalde handelingen en titels gelden wettelijke regels

Deze slide vervangt de opwarming als inhoudelijke start: studenten activeren hun voorkennis over situaties, zonder dat de slide zelf een activiteit beschrijft.

Vijf wetten centraal

In deze les staan vijf wetten centraal:

• WGBO

• AVG

• Wlz

• Wkkgz

• Wet BIG

Elke wet past bij een ander soort zorgsituatie.

Benadruk dat studenten niet alleen namen moeten herkennen, maar vooral moeten leren koppelen: welke wet hoort bij welke situatie?

WGBO: rechten van de cliënt

De WGBO regelt de relatie tussen zorgverlener en cliënt.

Belangrijke rechten zijn:

• recht op duidelijke informatie

• toestemming voor behandeling

• recht op inzage in het dossier

• ruimte om een behandeling te weigeren

De WGBO gaat dus vooral over behandeling, informatie en toestemming.

Noem dat WGBO staat voor Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst. Studenten hoeven de volledige naam niet altijd paraat te hebben, maar wel de kern: informatie, toestemming, dossier en weigering.

WGBO in praktijksituaties

Voorbeelden waarbij de WGBO past:

• een zorgvrager wil het dossier inzien

• een zorgvrager moet toestemming geven voor een behandeling

• een zorgvrager weigert een behandeling

• een zorgverlener moet uitleg geven over een behandeling

Leg uit dat twee terugkerende signalen bijna altijd richting WGBO wijzen: toestemming en informatie rondom behandeling.

AVG: bescherming van gegevens

De AVG gaat over het beschermen van persoonsgegevens.

Daaronder vallen bijvoorbeeld:

• medische gegevens

• wie gegevens mag bekijken

• met wie informatie gedeeld mag worden

• hoe zorgvuldig je met cliëntinformatie omgaat

De AVG draait om privacy en gegevensbescherming.

Maak het concreet: in de zorg zijn medische gegevens extra gevoelig. Koppel privacy direct aan professioneel handelen.

AVG in praktijksituaties

Voorbeelden waarbij de AVG past:

• een zorgvragers wil weten wie de gegevens heeft bekeken

• informatie wordt gedeeld zonder toestemming

• gegevens van zorgvragers worden opgeslagen of verwerkt

• een buurvrouw krijgt informatie over een cliënt

Benadruk dat onzorgvuldig delen van informatie niet alleen onprofessioneel is, maar ook een overtreding van privacyregels kan zijn.

Welke wet past het best bij toestemming voor een behandeling?

30

second

add30s

A

AVG

B

WGBO

C

Wlz

D

Wet BIG

Toetst de kern van slides 4-5: behandeling, informatie, toestemming en dossier horen bij de WGBO. AVG is een logische afleider door privacy rond gegevens.

Vul de juiste wetten in

Een cliënt heeft recht op inzage in het dossier volgens de WGBO. Als iemand zonder toestemming cliëntinformatie deelt, hoort dat bij de AVG. Beide wetten gaan dus over rechten van de cliënt, maar met een ander accent.

WGBO

AVG

Wlz

Wkkgz

Wet BIG

Laat studenten het verschil verwoorden: WGBO gaat over behandeling en dossier; AVG over privacy en gegevensbescherming.

Een bewoner krijgt blijvend 24-uurs zorg in een verpleeghuis. Welke wet?

A

Wkkgz

B

Wet BIG

C

Wlz

D

WGBO

Toetst of studenten langdurige en intensieve zorg kunnen koppelen aan de Wlz, niet aan rechten bij behandeling of beroepsregels.

Schrijf kort op voor wie de Wlz is?

Bespreek dat kernwoorden als blijvend, intensieve zorg, 24-uurs zorg, verpleeghuis, langdurig verblijf en bekostiging/regelingen richting Wlz wijzen.

Wlz: langdurige en intensieve zorg

De Wlz regelt zorg voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben.

Denk aan:

• 24-uurs zorg of toezicht

• wonen in een verpleeghuis

• langdurige zorg die niet tijdelijk is

De Wlz gaat dus vooral over welke zorg betaald en geregeld wordt bij langdurige zorg.

Maak het onderscheid met kortdurende of gewone thuiszorg: Wlz is voor mensen met blijvende, intensieve zorgbehoefte.

Wlz in praktijksituaties

Voorbeelden waarbij de Wlz past:

• een bewoner krijgt 24-uurs zorg in een verpleeghuis

• iemand heeft blijvend intensieve zorg nodig

• langdurig verblijf in een zorginstelling wordt geregeld

Als studenten twijfelen tussen rechten van de cliënt en soort zorg, helpt deze vuistregel: gaat het om bekostiging en langdurige zorg, dan kom je vaak uit bij Wlz.

Wkkgz: goede zorg en klachten

De Wkkgz helpt zorgvragers om goede en veilige zorg te krijgen.

Deze wet regelt onder andere:

• kwaliteit van zorg

• veilig werken

• omgaan met klachten

• het recht om een klacht in te dienen

De Wkkgz gaat dus over kwaliteit, veiligheid en klachtbehandeling.

Noem eventueel de volledige naam: Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. De afkorting is lang, maar de kernwoorden kwaliteit en klachten zijn voor studenten het belangrijkst.

Wkkgz in praktijksituaties

Voorbeelden waarbij de Wkkgz past:

• een zorgvrager voelt zich niet serieus genomen en dient een klacht in

• de wond van een zorgvrager geneest niet omdat er niet volgens protocol is gewerkt.

• een zorgorganisatie moet klachten zorgvuldig behandelen

• goede en veilige zorg moet aantoonbaar geregeld zijn

Laat zien dat Wkkgz niet alleen over klachten achteraf gaat, maar ook over de kwaliteit en veiligheid van zorg in de organisatie.

Wet BIG: beroep en bevoegdheid

De Wet BIG regelt wie een beschermde beroepstitel mag gebruiken en welke handelingen onder voorwaarden uitgevoerd mogen worden.

Belangrijk hierbij zijn:

• registratie in een register

• beschermde beroepstitels

• bevoegd en bekwaam handelen

• voorbehouden handelingen

Leg uit dat studenten vaak 'bevoegd' en 'bekwaam' door elkaar halen. Deze slide hoeft dat niet volledig uit te werken, maar noem wel dat de Wet BIG hierbij belangrijk is.

Wet BIG in praktijksituaties

Voorbeelden waarbij de Wet BIG past:

• een verpleegkundige moet ingeschreven staan in een register

• een beschermde beroepstitel - zoals Verzorgende IG mag niet zomaar gebruikt worden

• een voorbehouden handeling vraagt om de juiste bevoegdheid

Benadruk dat Wet BIG vooral gaat over de zorgverlener: titel, registratie en bevoegd handelen.

Welke wet geeft cliënten het recht om een klacht in te dienen?

A

Wlz

B

Wkkgz

C

AVG

D

WGBO

Sluit aan op slides 10-11: kwaliteit, veiligheid en klachtbehandeling horen bij de Wkkgz.

Koppel klacht en beroep

De Wkkgz gaat over goede en veilige zorg en over het behandelen van klachten. De Wet BIG regelt juist beroepstitels, registratie en voorbehouden handelingen.

Wkkgz

Wet BIG

WGBO

AVG

Wlz

Hier vergelijken studenten twee vaak verwisselde wetten: organisatie en kwaliteit tegenover beroep en bevoegdheid.

Welke wet is het belangrijkst bij een voorbehouden handeling?

A

Wet BIG

B

AVG

C

Wkkgz

D

Wlz

Toetst de koppeling uit slides 12-13: voorbehouden handelingen, bevoegdheid en registratie horen bij de Wet BIG.

Verschil tussen wetten

De wetten kijken elk naar een ander deel van de zorg:

• WGBO: rechten van de cliënt bij behandeling

• AVG: bescherming van cliëntgegevens

• Wlz: langdurige en intensieve zorg

• Wkkgz: kwaliteit, veiligheid en klachten

• Wet BIG: regels voor zorgberoepen en handelingen

Samen zorgen ze voor duidelijke en veilige zorg.

Help studenten hier om verwarring te voorkomen: meerdere wetten kunnen in dezelfde zorgsituatie een rol spelen, maar meestal is er één wet die het best past bij de vraag die gesteld wordt.

Welke wet vind jij nu nog het lastigst?

1

WGBO

2

AVG

3

Wlz

4

Wkkgz

5

Wet BIG

Begrippenlijst

WGBO - Wet die rechten en plichten regelt bij de behandeling van een cliënt.

AVG - Wet die persoonsgegevens en privacy beschermt.

Wlz - Wet voor mensen die blijvend intensieve zorg nodig hebben.

Wkkgz - Wet over kwaliteit, veiligheid, klachten en geschillen in de zorg.

Wet BIG - Wet die regels geeft voor beroepstitels, registratie en bevoegd handelen.

Toestemming - Goedkeuring van de cliënt voor een behandeling.

Voorbehouden handeling - Risicovolle handeling die alleen onder wettelijke voorwaarden mag worden uitgevoerd.