De trappen van vergelijking
De trappen van vergelijking
Onderdelen in deze les
De trappen van vergelijking
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoel
Ik kan de trappen van vergelijking herkennen en goed opschrijven.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden ken jij al bij vergelijken?
Verwachte antwoorden: snel, sneller, snelst, groot, groter, best, meer. Gebruik de uitkomsten om voorkennis op te halen.
Wat zijn trappen van vergelijking?
Met trappen van vergelijking vergelijk je eigenschappen.
snel = stellende trap
sneller = vergrotende trap
snelst = overtreffende trap
Gebruik het voorbeeld uit de bijlage: Jesse Owens was snel, Churandy Martina is sneller, Usain Bolt is het snelst. Zo zien leerlingen meteen het verschil tussen de drie vormen.
De stellende trap
De stellende trap is de gewone vorm van een woord.
Voorbeelden:
groot
dik
grijs
lief
snel
Je vergelijkt dan nog niets.
Deze slide heeft geen instructies
De vergrotende trap
De vergrotende trap gebruik je als je twee dingen vergelijkt.
Vaak komt er -er achter het woord.
Voorbeelden:
groot → groter
dik → dikker
grijs → grijzer
lief → liever
Benadruk dat leerlingen vaak ook het woord dan gebruiken in een zin: 'Jan is groter dan Piet.'
De overtreffende trap
De overtreffende trap gebruik je als iets boven alles uitkomt.
Vaak komt er -st achter het woord.
Voorbeelden:
groot → grootst
dik → dikst
grijs → grijst
lief → liefst
Noem eventueel het lidwoord in een zin: 'Usain Bolt is het snelst.'
Van gewoon naar vergelijken
Eén woord kan dus drie vormen hebben:
snel
sneller
snelst
Zo laat je zien: gewoon, meer, het meest.
Deze slide heeft geen instructies
Welke vorm is de vergrotende trap van snel?
snelst
sneller
snel
sneler
Controleert of leerlingen het verschil zien tussen stellende, vergrotende en overtreffende trap. 'sneler' is een veelgemaakte spelfout.
Maak de vormen compleet
Met trappen van vergelijking vergelijk je eigenschappen. snel is de stellende trap. sneller is de vergrotende trap. snelst is de overtreffende trap.
De drie kernvormen uit de eerste uitleg komen hier terug in vaste volgorde: gewoon, meer, het meest.
Spelling: let op de klank
Bij de trappen van vergelijking verandert soms de spelling.
Let goed op:
open en gesloten lettergrepen
dubbele medeklinkers
veranderingen in letters
Houd het eenvoudig op A1/A2-niveau: leerlingen hoeven vooral te zien dát de spelling kan veranderen, niet alle regels volledig te beheersen in één keer.
Voorbeelden van spelling
Kijk naar deze woorden:
groot → groter → grootst
dik → dikker → dikst
grijs → grijzer → grijst
lief → liever → liefst
De klank blijft herkenbaar, maar de spelling kan veranderen.
Wijs bij 'dikker' op de dubbele k en bij 'liever' op de verandering van f naar v uit de bron.
s wordt z, f wordt v
Soms verandert een letter in de vergrotende trap.
Voorbeelden:
grijs → grijzer
lief → liever
Let dus goed op de schrijfwijze van het hele woord.
Deze slide heeft geen instructies
Woorden op -r
Woorden die eindigen op -r krijgen in de vergrotende trap ook een d.
Voorbeelden:
ver → verder
raar → raarder
De overtreffende trap is:
verst
raarst
Dit is een opvallende regel uit de bijlage. Laat leerlingen deze woorden apart onthouden.
Onregelmatige vormen
Niet alle woorden volgen de gewone regel.
Sommige woorden zijn onregelmatig:
goed → beter → best
veel → meer → meest
weinig → minder → minst
Benadruk dat hier niet simpelweg -er of -st achter komt. Deze vormen moeten leerlingen herkennen en onthouden.
Gewoon of onregelmatig?
Er zijn dus twee soorten vormen:
gewone vormen: groot, groter, grootst
onregelmatige vormen: goed, beter, best
Bij het schrijven moet je weten welke vorm bij het woord hoort.
Deze slide heeft geen instructies
Welk woord krijgt een extra d in de vergrotende trap?
lief
grijs
ver
dik
Verwijst naar de aparte regel bij woorden op -r: ver wordt verder.
Let op de spelling
Soms verandert de spelling bij vergelijken. Bij dik krijg je dikker. Bij lief krijg je liever.
Leerlingen zien hier twee verschillende spellingveranderingen: dubbele medeklinker en f naar v.
Waarom is goed een onregelmatig woord?
Bespreek dat onregelmatige vormen niet de gewone regel met -er en -st volgen. Voorbeelden: goed-beter-best, veel-meer-meest, weinig-minder-minst.
Samenvatting
De trappen van vergelijking zijn:
stellende trap: snel
vergrotende trap: sneller
overtreffende trap: snelst
Let ook op gewone en onregelmatige spelling.
Deze slide heeft geen instructies
Wat heb jij vandaag geleerd?
Laat leerlingen kort terugkijken op de les. Mogelijke antwoorden: de drie trappen, spellingveranderingen, onregelmatige vormen.
Wat hielp jou het beste bij deze les?
Mogelijke antwoorden: voorbeelden, het rijtje snel-snelller-snelst, samen oefenen, uitleg over spelling. Gebruik dit als feedback op de les.
Wat vond jij nog moeilijk?
Verwachte thema’s: spelling, onregelmatige vormen, verschil tussen vergrotende en overtreffende trap.
Begrippen
stellende trap - de gewone vorm van een woord
vergrotende trap - de vorm waarmee je twee dingen vergelijkt
overtreffende trap - de vorm waarmee iets boven alles uitkomt
onregelmatig - niet volgens de gewone regel
lettergreep - een klankdeel van een woord
spelling - de manier waarop je een woord schrijft
vergelijking - het naast elkaar zetten van eigenschappen
Deze slide heeft geen instructies
