Les 3: Online gevaren

• newEditor
• Digitale geletterdheid
• Middelbare school
• vmbo, mavo
• Leerjaar 1

LES 3:

ONLINE GEVAREN

Les 1

Routekaart hoofdstuk 6: Veilig online

Toets

Les 2

Les 3

(N)iets te verbergen

Een veilig wachtwoord

Online gevaren

Sexting

Eindopdracht

Start

Welke online gevaren ken jij?

In de vorige les heb je geleerd hoe hackers 

wachtwoorden kunnen kraken. 

Welke online gevaren ken jij nog meer?

Na deze les:

• Kan ik in eigen woorden uitleggen wat een geldezel is.

• Kan ik in eigen woorden uitleggen wat phishing is.

• Kan ik zelf een phishing-bericht herkennen.

Leerdoelen

• Start: Welke online gevaren ken jij?

• Uitleg: Geldezels en phishing

• Aan de slag: Online oplichters herkennen

• Nabespreking: Lukt het al goed?

Dit gaan 

we doen

Uitleg

Geldezels en phishing

Geldezel

Een geldezel is iemand die zijn bankrekening laat gebruiken door criminelen, vaak in ruil voor geld. 

In deze les bespreken we twee veelvoorkomende criminele gevaren. Online crimineel gedrag is strafbaar. 

Bekijk de twee voorbeelden van online crimineel gedrag.

Twee online gevaren

Phishing

Phishing is het online vissen naar gegevens om bijvoorbeeld achter iemands bankgegevens te komen.

Geldezels helpen criminelen zonder dat ze het weten. Zo krijgen zij de schuld en komen de echte criminelen ermee weg.

Vooraf wordt beloofd even makkelijk en snel geld te verdienen. Klik op de zes stappen om te zien hoe dat werkt.

De geldezel

2

3

4

5

6

1

Bekijk de video van Bram die als geldezel gebruikt is. Maak daarna de vraag op de volgende slide.

Ervaring van Bram

Hoe groot denk je dat de kans is dat je door de politie wordt gepakt als je als geldezel bent gebruikt?

A

50%

B

90%

C

100%

D

Je kunt bewijzen dat jij geen crimineel bent, dus 0%

Phishing is vissen naar online informatie om zo iemand op te lichten. Het kan gebeuren via e-mail, WhatsApp, sms of telefonisch.

Hoe werkt het? 

Phishing

Je wordt naar een website gelokt. Deze website is een kopie van de echte website.

1

Op de neppe website wordt gevraagd om jouw inloggegevens of om een betaling te doen.

2

Nu hebben criminelen jouw gegevens en kunnen ze toegang krijgen tot bijvoorbeeld je bankrekening.

3

 Voorbeeld phishing

Mailadres

Dit mailadres klopt niet. In het mailadres staat een spelfout: [e-mail], er staat een extra 'i'.

Naam

'Beste Netflixer' is heel algemeen. Vaak weet een echt bedrijf wel de naam van de klant. 

Linkje klikken

Je moet op een link klikken om de factuur te kunnen bekijken. Het kan zo zijn dat deze link niet veilig is. Dit kun je controleren op checkjelinkje.nl.

Haast

Je bent verplicht om de factuur te betalen en het heeft haast. Je wordt onder druk gezet om het snel te doen.

Spelling

Check een bericht ook altijd op grammatica en spelfouten. In deze mail staan veel letters die er niet horen te staan, zoals 'Ã'.

Aan de slag

Online oplichters herkennen

Je gaat zo een werkblad maken waarin je steeds verschillende berichten ziet. Per bericht geef je aan of je het vertrouwt en waarom wel of niet. 

Open het werkblad en ga aan de slag. Wanneer je klaar bent, kijken jullie het klassikaal na.

Online oplichters herkennen 

Nabespreking

Lukt het al goed?

Hoe goed vind jij jezelf al in het herkennen van oplichters?

Als je meer wilt oefenen in het herkennen van phishing-berichten, kan je deze online test doen.

• Ik kan in eigen woorden uitleggen wat een geldezel is.

• Ik kan in eigen woorden uitleggen wat phishing is.

• Ik kan zelf een phishing-bericht herkennen.

Dit kan ik!

Afsluiting

Voor Bas is het helaas te laat, maar voor jullie niet. Trap er niet in! De volgende les gaat over geldezels.

Bekijk de video voor meer informatie!

EINDE LES