M2 - leesstrategie, onbekende woorden, inleiding en slot NN 7e toets 1

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo k, t
• Leerjaar 2

Tekstdoelen en tekstsoorten

Wat is het doel van deze tekst?

A

Amuseren

B

Instrueren

C

Informeren

D

Activeren

Wat is oriënterend lezen?

A

Bekijk de titel, illustraties, anders gedrukte woorden, inleiding

B

Lees de eerste en laatste zin van de alinea's

C

Bekijk de tekst en zoek de info die je nodig hebt

D

Lees de tekst helemaal en nauwkeurig

Weet je nog? Wat is globaal lezen?

A

Bekijk de tekst en lees de eerste alinea

B

Lees de eerste en laatste zin van de alinea's

C

Bekijk de tekst en zoek de info die je nodig hebt

D

Lees de tekst helemaal en nauwkeurig

Wat zou een deelonderwerp kunnen zijn in een tekst over school?

A

De dierenwinkel

B

De geschiedenis van voetbal

C

Pauzes in de aula

D

Zakgeld

Wat zou een deelonderwerp kunnen zijn in een tekst over voetbal?

A

De verzorging van een konijn

B

Het tenue

C

Kruidentuin

D

Koffiebonen

Weet je nog? Wat bekijk en lees je als je een tekst oriënterend leest?

Informeren 

Overtuigen

Amuseren 

Activeren

De schrijver wil dat je iets te weten komt 

De schrijver wil dat jij na het lezen van de tekst dezelfde mening hebt als hij 

De schrijver wil je ontroeren of laten lachen

De schrijver wil dat je iets (niet) gaat doen

HOOFDGEDACHTE van een tekst

- het belangrijkste van een tekst kan 

in één zin samengevat worden:

de hoofdgedachte

Een hoofdgedachte is

A

het onderwerp

B

de titel

C

De belangrijkste zin in de tekst

D

De tekst samengevat in een zin

Een goede tekst bestaat uit 

drie delen

- een inleiding

- het middenstuk (kern)

- een slot

INLEIDING

- vertelt op een interessante en boeiende manier wat het onderwerp van een tekst is (anekdote, voorbeeld). 

- In de laatste zin staat vaak het onderwerp of een vraag.

MIDDENSTUK (KERN)

- bestaat vaak uit meerdere alinea's

- vertelt in elke alinea iets nieuws over het  

   onderwerp

- elke alinea kan een tussenkopje hebben

SLOT

- dit is de afronding van de tekst

- hierin staat de conclusie, de hoofdgedachte of een samenvatting met de belangrijkste zaken op een rij

Waar in de alinea staat de kernzin?

A

In het midden

B

Meestal aan het begin, soms aan het einde

C

Altijd aan het einde

D

Die kan overal staan

Wat vind je in het middenstuk van de tekst?

A

de inleiding

B

de mening van de schrijver

C

de conclusie

D

de deelonderwerpen

WAT IS DE FUNCTIE VAN DE INLEIDING?

A

Je maakt kennis met het onderwerp

B

In de inleiding wordt altijd een vraag gesteld

C

In de inleiding wordt veel informatie gegeven

D

De inleiding bestaat altijd uit één alinea

UITLEG · HOOFD- EN BIJZAKEN

Hoofdzaken - Belangrijkste informatie in een tekst

> Inleiding of (herhaald) in het slot

> Eerste of laatste zin van de alinea

Lees bij de startopdracht het tekstje over paddenstoelen. Wat is hier de hoofdzaak?

UITLEG · HOOFD- EN BIJZAKEN

Bijzaken - de niet zo belangrijke informatie in een tekst

> Vaak voorbeelden of uitleg

> Ten opzichte van de hoofdzaken kan deze informatie weggelaten worden.

Lees nu weer het stukje over de paddenstoelen. Noem minimaal twee bijzaken.

Lees de tekst verkennend en bepaal het onderwerp

• titel

• tussenkopjes

• eerste alinea

• plaatjes

• anders gedrukte woorden

2

minute

30

second

add30s

Hoofdstuk 3 Lezen - bladzijde 64 NN6e

Samenhang in teksten

Zinnen en alinea's staan niet zomaar in een tekst. Ze staan in een bepaalde volgorde en hebben iets met elkaar te maken. Schrijvers gebruiken vaak signaalwoorden die laten zien wat ze met elkaar te maken hebben. 

Hoofdstuk 3 Lezen

Bijvoorbeeld:

• Wil de schrijver duidelijk maken dat een onderwerp een voordeel én een nadeel heeft, dan gebruikt hij bijvoorbeeld maar of echter. Met deze signaalwoorden laat de schrijver zien: let op, hier staat een tegenstelling. 

Wat zijn ook alweer signaalwoorden? Je mag ook voorbeelden geven.

Noteer de signaalwoorden uit de tekst hiernaast.

Welk tekstverband hoort hier ook alweer bij?

Welk signaalwoord past bij een voorbeeld?

A

en

B

daarnaast

C

neem nou

D

Naar school neem ik meerdere dingen mee, zoals: schoolpas, pennen en schriften. Zoals is het signaalwoord voor .......

A

Opsomming

B

Voorbeeld

C

Oorzaak-gevolg

D

Voorwaarde

Doordat de trein was vertraagd, kwam ik te laat op school. Doordat is het signaalwoord voor ......

A

Oorzaak-gevolg

B

Doel-middel

C

Opsomming

D

Tijdsvolgorde (chronologie)

Aan welk signaalwoord kun je een conclusie herkennen?

Ook het tweede lesuur had ik best kunnen missen. Ook is een signaalwoord voor een .....

A

Opsomming

B

Conclusie

C

Oorzaak-gevolg

D

Tijdsvolgorde (chronologie)

Toen ik op school kwam, bleek het eerste lesuur uit te vallen. Toen is het signaalwoord voor ....

A

Oorzaak-gevolg

B

Tijdsvolgorde (chronologie)

C

Opsomming

D

Conclusie

Denk aan, zo en zoals zijn signaalwoorden voor een.......

A

Opsomming

B

Voorbeeld

C

Conclusie

D

Tegenstelling

Ik vind, volgens mij en mijns inziens zijn signaalwoorden voor een ....

A

Argument

B

Conclusie

C

Mening

D

Oorzaak-gevolg

Een mening

Een mening is wat een persoon van iets vindt.

Meningen verschillen vaak. 

De één vindt sushi lekker, de ander vindt dat niet. Dat zijn meningen. 

Andere woorden voor mening zijn: standpunt, oordeel, opinie en opvatting.

FEIT

- Uitspraak over iets wat waar of onwaar is

Controleerbaar

Je kunt altijd controleren of een feitenuitspraak waar of niet waar is

ARGUMENT

- Reden: waarom je iets vindt

Als je een mening hebt over iets, dan moet je altijd één of meerdere argumenten noemen:
   - Ik vind dit zo, omdat……….
   - Ik vind dit ,want……..

 (want en omdat zijn signaalwoorden)

Staat hier een feit, mening of argument? Nederlands is het leukste vak op school.

A

Feit

B

Mening

C

D

Staat hier een feit, mening of argument? Ik vind 'The Cell' een spannende film.

A

Feit

B

Mening

C

D

Staat hier een feit, mening of argument? Morgen moet ik naar de tandarts.

A

Feit

B

Mening

C

D

Staat hier een feit, mening of argument? Als je te laat bent, dan moet je je melden.

A

Feit

B

Mening

C

D

Staat hier een feit, mening of argument? Ik vind het raar om docenten aan te spreken met u.

A

Feit

B

Mening

C

D

Staat hier een feit, mening of argument? Jesse Klaver moet de nieuwe minister president worden.

A

Feit

B

Mening

C

D

Een tekst met als titel "Red Bull is goed voor je". Geschreven door de directeur van Red Bull. Betrouwbaar of niet?

A

Betrouwbaar

B

Onbetrouwbaar

C

D

Een tekst over een griepepidemie geschreven door een arts. Betrouwbaar of niet?

A

Betrouwbaar

B

Onbetrouwbaar

C

D

Een tekst over betalen met een pinpas geschreven in 1999. Betrouwbaar of niet?

A

Betrouwbaar

B

Onbetrouwbaar

C

D

Met zoveel toeristen gaat het niet goed in de stad.

A

mening

B

argument

C

D

Al die toeristen brengen leven in de stad.

A

mening

B

argument

C

D

Bovendien geven ze veel geld uit en dat is goed aan onze economie

A

mening

B

argument

C

D