Werken met schaal: berekenen, vergroten en verkleinen
Werken met schaal: berekenen, vergroten en verkleinen
Wat weet je al over schaalmodellen en schaaltekeningen?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je: een schaal berekenen, een voorwerp in ware grootte uitrekenen, een schaalmodel verkleinen en toepassen in de praktijk.
Wat is schaal?
Schaal geeft aan hoeveel een tekening of model kleiner of groter is dan het echte voorwerp.
Waar zie je schaal in het dagelijks leven?
Schaalmodellen van auto's, kaarten van steden en bouwtekeningen gebruiken allemaal schaal.
Hoofddoel 1: op schaal berekenen
Je leert uitrekenen op welke schaal een tekening of schaalmodel is gemaakt.
Schaal uitrekenen
Formule: schaal = lengte model : lengte echt voorwerp. Bijvoorbeeld: modelauto is 10 cm, echte auto is 400 cm. Schaal = 10 : 400 = 1 : 40.
Subdoel bij schaal berekenen
Je kunt aangeven hóe je de schaal berekent van een model met een voorbeeld.
Opgave: schaal berekenen
Een maquette van een huis is 25 cm hoog. Het echte huis is 5 meter hoog. Wat is de schaal?
Hoofddoel 2: vergroten
Je leert uitrekenen hoe groot een echt voorwerp is, gegeven de afmeting van het schaalmodel en de schaal.
Van model naar werkelijkheid
Vermenigvuldig de maat van het model met de schaalfactor. Voorbeeld: een modelvliegtuig is 15 cm, schaal 1:50. Echt vliegtuig = 15 x 50 = 750 cm.
Subdoel bij vergroten
Je kunt de juiste berekeningen maken als het schaalmodel en schaal bekend zijn.
Opgave: bereken de echte hoogte
Modeltrein is 8 cm, schaal 1:75. Hoe lang is de echte trein?
Hoofddoel 3: verkleinen
Je leert berekenen hoe groot een schaalmodel is als de echte maat en de schaal bekend zijn.
Van werkelijkheid naar model
Deel de maat van het echte voorwerp door de schaalfactor. Voorbeeld: brug is 250 meter, schaal 1:500. Model = 250 : 500 = 0,5 meter.
Subdoel bij verkleinen
Je kunt de juiste berekening maken als de echte afmeting en schaal bekend zijn.
Opgave: maak een schaalmodel
Een voetbalveld is 100 meter lang. Je wilt een schaalmodel maken op schaal 1:1000. Hoe lang wordt het model?
Toepassing in de praktijk
Schaal wordt gebruikt door architecten, bouwers en ontwerpers om plannen en modellen te maken.
Voorbeelden uit het dagelijks leven
Architecten maken schaaltekeningen, stedenbouwers maken kaarten. Ook in speelgoed en modelbouw vind je schaal.
Controleer je kennis: meerkeuze
Wat is de schaal als een huis van 12 m wordt weergegeven als 24 cm? A) 1:50 B) 1:200 C) 1:100
Reflectie op het geleerde
Hoe zou jij schaal kunnen gebruiken bij jouw hobby of in je toekomstige beroep?
Samenvatting overzicht
Je hebt geleerd: schaal berekenen, vergroten, verkleinen en waar je dit in de praktijk tegenkomt.
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.