Praten en begrijpen: de wereld van TOS
Praten en begrijpen: de wereld van TOS
Wat weet jij al over TOS bij jongeren?
Leerdoel van deze les
Aan het einde van de les kun je uitleggen wat TOS is, de belangrijkste kenmerken herkennen en handvatten benoemen om mensen met TOS effectief te ondersteunen.
Wat weet jij al over TOS?
Denk kort na: wat komt er in je op bij taalontwikkelingsstoornis? Heb je hier ervaring mee of ken je situaties rondom TOS?
Introductie tot TOS
TOS staat voor taalontwikkelingsstoornis, een onzichtbare maar invloedrijke aandoening waarbij het brein taal anders verwerkt.
IJsbreker: de tongbreker
Spreek samen: "Als jouw tekkel mijn tekkel tackelt, tackelt mijn tekkel jouw tekkel terug." Zo voelt het voor iemand met TOS om dagelijks te praten.
Definitie: wat is TOS?
Taalontwikkelingsstoornis is een neurocognitieve ontwikkelingsstoornis. De hersenen verwerken taal minder goed of anders, zonder invloed van gehoorverlies, intelligentie of beperkte taalaanbieding.
Hoe vaak komt TOS voor?
TOS komt voor bij ongeveer 5 tot 7 procent van de Nederlandse kinderen; gemiddeld één à twee per schoolklas.
TOS versus taalachterstand
Ontstaat vaak door externe factoren zoals weinig taalaanbod. In te halen met extra oefening.
Aangeboren en chronisch. Zal niet volledig verdwijnen, ook niet na veel oefening.
Taalachterstand
TOS
Belangrijkste kenmerken van TOS
Hoe herken je TOS?
- Moeite met woorden vinden - Korte zinnen, fouten in zinsbouw - Slecht verstaanbaar of letters omdraaien
Taalproductie
- Moeite met lange, complexe opdrachten - Langzamere verwerking, lijkt soms niet te luisteren
Taalbegrip
Impact op sociaal leven
Kinderen met TOS ervaren vaker problemen in contact met leeftijdsgenoten, kunnen zich terugtrekken of gefrustreerd raken.
TOS en verwarring met autisme
Teruggetrokken gedrag van mensen met TOS wordt soms verward met autisme, maar zij hebben wel behoefte aan contact en begrijpen lichaamstaal vaak goed.
TOS op school en werk
Leren, lezen en toetsen maken kosten bij TOS extra inspanning. Goede ondersteuning helpt om drempels te verlagen.
Wat kun jij doen voor iemand met TOS?
Handige tips voor de omgeving
- Gebruik gebaren, plaatjes en picto's - Ondersteun je uitleg visueel
Communicatie
- Praat rustig, geef tijd - Gebruik duidelijke, korte opdrachten - Niet corrigeren maar herhalen
Visualiseren
Samenvatting: wat heb je geleerd?
TOS is een onzichtbare stoornis in de hersenen, geen kwestie van onwil of lage intelligentie. Met begrip en geduld help je écht.
Vragen en reflectie
Welke inzichten neem jij mee uit deze les? Heb je nog vragen over TOS?
Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.
Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.
Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.