H5: Warmte (excl. 5.5)

• newEditor
• Nask / Techniek
• Middelbare school
• mavo, havo
• Leerjaar 1

Warmte

Hoofdstuk 5

Dit hoofdstuk:

• 5.1 – warmte en energie

• 5.2 – verbranding

• 5.3 – warmtetransport

• 5.4 – milieu

• 5.5 – isoleren (+)

5.1: warmte en energie

Hoe produceer je warmte?

Welke soorten energie zijn er? (en waar komt het vandaan?)

Wat is energieomzetting?

Hoe maak je energieschema’s?

Op welke manieren maak je allemaal warmte?

Andere soorten energie

Chemische energie

Elektrische energie

Stralingsenergie

Warmte

Energie omzetten

Van uitkomst naar begin

Kachel

Hout

(van een boom)

De zon

Restenergie

5.2: verbranding

Hoe werkt een chemische reactie?

Hoe maak je een reactieschema?

Wat gebeurt er bij volledige en onvolledige verbranding?

Wat is er nodig voor brand?

Hoe blus je een brand?

Chemische reacties

Beginstoffen -> reactieproducten

Reactieschema: … + … + … -> … + … + …

Aardgas + zuurstof -> koolstofdioxide + water

Onvolledige verbranding

Aardgas + zuurstof -> koolstofdioxide + water

Aardgas + zuurstof -> koolstof + water

Aardgas + zuurstof -> koolstofmonoxide + water

Roet is vervuilend

Koolstofmonoxide is giftig

Wat is nodig voor brand?

• Verhitting tot ontbrandings-temperatuur

• Zuurstof

Brandstof

De branddriehoek

Een brand blussen

• Temperatuur verlagen

• Zuurstoftoevoer verhinderen

Brandstof weghalen

5.3: Warmtetransport

Hoe verplaatst warmte zich?

Geleiding

• Door een vaste stof

• Metalen zijn goede geleiders

Isolatie

• Isolatoren zijn hele slechte geleiders

• Er gaat weinig warmte doorheen

• Hout, papier, plastic, stof, rubber

Stroming

• Door bewegende vloeistof of gas

• (Bijvoorbeeld water of lucht)

Straling

• Zonder tussenstof

• Door infraroodstraling

Bij een warmtebron

Weekplanning

• Vandaag: 5.4

  • 5.5 komt niet op de toets

• Morgen: praktijk

• Volgende week (laatste week):

• Donderdag: Laatste praktijkuur

• Vrijdag: Oefentoets

5.4: Milieu

Waarom verandert het klimaat?

Wat is het broeikaseffect?

Hoe hebben mensen invloed op het klimaat?

Wat zijn de effecten van klimaatverandering?

Wat is de energietransitie?

Het broeikaseffect

• Energie van de zon

• Broeikasgassen houden weerkaatste energie op aarde

  • CO2, Methaan, en meer

• Op zich goed

Het versterkte broeikaseffect

• Natuurlijk: CO2 uit aardgas, olie en kolen komt door vulkanisme weer in de lucht

• Mensen: halen het uit de grond als brandstof

Fossiele brandstoffen

• Steenkool

• Aardolie

• Aardgas

• Verbranding

  • Energie

  • CO2

Effecten van klimaatverandering

https://app.nos.nl/op3/klimaatscenarios-2023/

Wat nog meer? Een lijstje:

• Extremer weer

  • Stormen

  • Overstromingen

  • Hittegolven

  • Droogte

• Smelten van gletsjers en polen

• Verhoging van de zeespiegel

• Opwarmen zeewater

• Meer koolzuur in zeewater

• Uitsterven dieren en planten

  • Koraal -> vissen -> haaien, dolfijnen

  • Algen

  • Plankton

  • Walvissen

  • IJsberen

  • Waddenvogels & zeehonden

• Voedseltekorten

• Meer ziektes

• Massamigraties

De energietransitie

• In plaats van fossiele brandstoffen:

  • Zonne-energie

  • Windenergie

  • Waterkracht

  • Biomassa

  • Waterstof

• Minder of geen broeikasgassen

  • (en minder afhankelijkheid van andere landen)

• Probleem: een vol stroomnet

  • Oplossing: jij (voor als je later een goede baan wil)