H1: het persoonlijk referentiekader
H1: het persoonlijk referentiekader
Herkenbaar?
Herkenbaar?
Enkele vraagjes…
Welke gelijkaardige ervaringen heb je zelf al meegemaakt met (groot)ouders?
Wie heeft al ondervonden dat (groot)ouders jou niet begrijpen?
Hoe zou dat komen?
Conclusie: (Groot)ouders hebben minder kennis van bepaalde onderdelen van de leefwereld van jongeren (= ander referentiekader).
1. GEKLEURDE BRIL
Inleidende opdracht
Lees de situaties op pagina 7.
Hoe zou jij reageren in deze situaties?
Motiveer telkens je antwoord.
Klasgesprek.
Referentiekader: Definitie
Jouw reactie op de situaties is afhankelijk van de manier waarop je kijkt naar je omgeving en anderen (= spreekwoordelijke ‘gekleurde’ bril).
Referentiekader = Geheel van persoonlijke waarden, normen, opvattingen, overtuigingen, kennis en ervaringen dat we tijdens ons leven opbouwen.
Belangrijk bij de waarneming en beoordeling van onze omgeving.
Iedereen heeft een eigen, persoonlijk referentiekader.
Reacties op dezelfde situaties kunnen dus verschillen.
2. Referentiekader in de praktijk
Toepassing begrip ‘referentiekader’
Referentiekader bepaalt in grote mate hoe we onze omgeving beoordelen en welke beslissingen we nemen.
Het stuurt daarbij ook ons gedrag.
Enkele voorbeelden:
Vaccinatie corona (weigeren → referentiekader): Pag. 8-9 (opdracht 2 en 3).
Amish VS (geloofsgemeenschap → specifieke bril): Pag. 10 (opdracht 4).
3. Beïnvloedende factoren
Beïnvloedende factoren
Ons referentiekader wordt bepaald en beïnvloed door verschillende factoren:
Individuele (persoonlijke) factoren
Beïnvloeden de manier waarop we kijken naar de wereld en reageren in bepaalde situaties.
Emoties, motivatie, persoonlijkheid, zelfbeeld, geheugen, eventueel een bepaalde ziekte of beperking.
OPDRACHT 5, pagina 11.
Individuele factoren: Geheugen
Belangrijke rol voor ons referentiekader.
Hersenen slaan vroegere ervaringen op → Handelen.
Trauma: Herinnering stuurt gedrag.
Herinnering aan slechte ervaring: Besef gevaar (nuttig).
Niet alles wat opgeslagen is in het geheugen is juist.
Dirk De Ridder: Negatieve herinneringen worden na een tijd minder scherp.
Hierdoor kunnen we vlotter contacten onderhouden (bv. na een ruzie).
Herinneringen worden herwerkt in functie van wat het meest nuttig kan zijn.
Individuele factoren: Geheugen
Geheugen is ook manipuleerbaar: Crashing memory test.
Vragenlijst over vliegtuigongeluk invullen.
In de vragen wordt gesuggereerd dat er televisiebeelden zijn.
Veel proefpersonen menen de beelden te herinneren (beschrijving).
Televisiebeelden bestaan echter niet (https://onderwijs.hetarchief.be/item/q814m9jc5b).
OPDRACHT 6, pagina 12.
Maatschappelijke factoren:
Opvoeding en onderwijs
Vanaf je geboorte krijg je in verschillende instituties waarden, normen, kennis en vaardigheden mee om op een normale manier in de maatschappij te functioneren (= opbouw referentiekader).
OPDRACHT 7, 8 en 9, pagina 12.
Maatschappelijke factoren:
Bio-ecologisch model
Urie Bronfenbrenner: Invloed van verschillende omgevingsinvloeden op onze ontwikkeling (en op dat van ons referentiekader).
OPDRACHT 10, 11 en 12, pagina 13-14.
Maatschappelijke factoren:
Media
Veel mensen laten zich in hun beeldvorming leiden door wat de media hen (eenzijdig) aanleveren.
Studie Ipsos (2016): Publieke opinie maatschappelijke thema’s.
Deze staat vaak ver af van de werkelijkheid (realiteit versus perceptie).
Inschatting percentage moslims in land → Wat denken jullie?
OPDRACHT 13, pagina 14-15.
Maatschappelijke factoren:
Media
Ander voorbeeld: Vaccinatietwijfel.
Frankrijk = Minst aantal mensen dat zich wilde laten vaccineren.
België = Meeste vaccintwijfelaars in Wallonië en Brussel.
Conclusie? OPDRACHT 14, pagina 15.
Maatschappelijke factoren:
Sociale media
Belgen kijken nog naar het nieuws, maar steeds meer staan internet en sociale media bovenaan (vooral bij jongeren).
Op sociale media komt complotdenken voor.
1 op 3 Belgen gelooft in minstens een complottheorie.
Amerikaanse presidentsverkiezingen (stemfraude en manipulatie).
Corona (22% gelooft dat het virus met opzet is verspreid).
Coronavaccin (20% gelooft in samenspanning overheid en farmacie om schadelijkheid te verbergen // 27% denkt dat het is om farmacie te verrijken).
Maatschappelijke factoren:
Sociale media
OPDRACHT 15, pagina 16.
Bekijk het fragment en beantwoord de vragen.
https://onderwijs.hetarchief.be/item/6688h0xp2s (0’01”-09’30”).
Leeft dit bij jullie?
OPDRACHT 16, pagina 16-17.
Wees waakzaam: Sommige organisaties willen bewust misleiden.
Lees het artikel en beantwoord de vragen.
Herkenbaar?
Tijdgeest
Verschillende normen en overtuigingen die wij vandaag als vanzelfsprekend vinden en die deel uitmaken van ons referentiekader, zijn dat niet altijd geweest.
Enkele voorbeelden (duo-opdracht):
OPDRACHT 17, 18 en 19, pagina 18-20.
Klassikaal overlopen.
4. Impact op interacties
Impact op interacties
Ons referentiekader bepaalt hoe we onze omgeving beoordelen, hoe we ons gedragen in situaties en hoe we met anderen omgaan.
→ Onze interacties worden gestuurd door ons referentiekader.
→ Voorbeeld (OPDRACHT 20, pagina 21).
Voorbeelden gevolgen
Soms kan een verschillend referentiekader verstrekkende gevolgen hebben.
Gemeenteraadsverkiezingen 2018: Aron Berger.
Ultraorthodoxe jood op Antwerpse kieslijst CD&V.
Hij wilde vrouwen geen hand geven (regels geloof = respect eigen vrouw).
Voor velen tegen Belgische grondrechten + fundamentele gelijkheid M/V.
OPDRACHT 21, pagina 21-23: Jongeren en politie in Brussel.
Lees de tekst en beantwoord de vragen.
OPDRACHT 22, pagina 23: Eigen voorbeeld uit actualiteit.
EN NU IS HET AAN… JOU!
Kennen H1
Bekijk ‘Wat moet je kunnen?’ op pagina 26.
Zorg dat je alles wat daar staat kan!
Bekijk ook zeker de begrippen op pagina 25!
Hermaak pagina 24-25 en de oefeningen op het digitaal platform ter controle.
Vragen? Bezorgdheden? Iets nakijken?
Stuur mij een bericht via Smartschool of spreek mij aan!