Module 2 ∙ Vraag en aanbod
Module 2 ∙ Vraag en aanbod
Hoofdstuk 1 Economische conjunctuur
§1 Conjunctuurbeweging
§2 Hoogconjunctuur en laagconjunctuur
§3 Consumenten- en producentenvertrouwen
§4 Conjunctuurindicatoren
§5 Arbeidsmarkt
Hoofdstuk 2 Begrotingsbeleid
§1 Conjunctuur en welvaart
§2 Anticyclisch begrotingsbeleid en structurele hervormingen
§3 Automatische stabilisatoren
Hoofdstuk 3 Conjunctuur en monetair beleid
§1 Centrale banken
§2 Inflatie en economische conjunctuur
§3 Rentebeleid
Inhoud module 8 – Conjunctuur en economische beleid
Inhoud hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
Hoofdstuk 1 Economische conjunctuur
§1 Conjunctuurbeweging
§2 Hoogconjunctuur en laagconjunctuur
§3 Consumenten- en producentenvertrouwen
§4 Conjunctuurindicatoren
§5 Arbeidsmarkt
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Wat is conjunctuur?
Een soort belastingheffing
De cyclus van economische groei
De economische activiteit van een land
Een politieke crisis
Inhoud hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
Leerdoelen hoofdstuk 1
Paragraaf 1
Je kunt de economische conjunctuurbeweging en het langetermijngroeipad toelichten.
Je kunt uitleggen wanneer er sprake is van een economische recessie en van een economische depressie.
Paragraaf 2
Je kunt de output gap toelichten.
Je kunt uitleggen wanneer er sprake is van hoogconjunctuur en laagconjunctuur.
Paragraaf 3
Je kunt de berekening van de index van het consumentenvertrouwen uitleggen en toelichten hoe deze index meebeweegt met de conjunctuurlijn.
Je kunt de berekening van de index van het producentenvertrouwen uitleggen en toelichten hoe deze index meebeweegt met de conjunctuurlijn.
Paragraaf 4
Je kunt het onderscheid tussen procyclische en anticyclische conjunctuurindicatoren uitleggen.
Je kunt toelichten of een conjunctuurindicator voorlopend of achterlopend is.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Inhoud hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
Begrippen
Achterlopende conjunctuurindicator
Anticyclische variabele
Conjuncturele werkloosheid
Conjunctuurindicator
Conjunctuurlijn
Econometrie
Economische conjunctuurbeweging
Economische depressie
Economische groei
Economische recessie
Frictiewerkloosheid
Hoogconjunctuur
Index van het consumentenvertrouwen
Index van het producentenvertrouwen
Laagconjunctuur
Langetermijngroeipad
Natuurlijke werkloosheid
Onderbesteding
Output gap
Overbesteding
Potentiële productie
Procyclische variabele
Seizoenswerkloosheid
Structurele werkloosheid
Trendmatige groei
Volledige werkgelegenheid
Voorlopende conjunctuurindicator
Werkloosheid
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Inhoud hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
Formules
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur – Warming-up
Economisch beeld wat positiever
Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok van het CBS was in april wat positiever dan in maart, meldt het CBS. In de Conjunctuurklok van april presteerden 9 van de 13 indicatoren beter dan hun langjarige trend.
De Conjunctuurklok is een hulpmiddel voor het bepalen van de stand en het verloop van de Nederlandse conjunctuur. In de Conjunctuurklok komt vrijwel alle belangrijke economische informatie samen die het CBS tijdens de afgelopen maand c.q. het afgelopen kwartaal heeft gepubliceerd.
Het conjunctuurbeeld volgens de Conjunctuurklok betreft een macro-economisch beeld en het gaat niet in gelijke mate op voor alle huishoudens, bedrijven of regio’s.
Bron: CBS.nl, 29 april 2022
Vraag
Welke factoren bepalen volgens jullie de stand van de conjunctuur?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
§1 Conjunctuurbeweging
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§1 Conjunctuurbeweging
Economische groei
Procentuele jaar-op-jaarverandering van het reële bbp
dit is dus het nominale bbp, gecorrigeerd voor de inflatie
Conjunctuurlijn
Lijn die de conjunctuurbeweging weergeeft (zie doorgetrokken lijn rechts).
Langetermijngroeipad
Pad van economische groei waarbij alle markten in
evenwicht zijn (zie stippellijn trendlijn rechts)
Wanneer is er sprake van hoogconjunctuur en laagconjunctuur?
Hoogconjunctuur: conjunctuurlijn ligt boven het langetermijngroeipad
Laagconjunctuur: conjunctuurlijn ligt onder het langetermijngroeipad
Bron: Wikipedia
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§1 Conjunctuurbeweging
Verschil tussen een economische depressie en recessie.
Economische depressie
Situatie waarbij de economie drie kwartalen of meer
achter elkaar krimpt.
Economische recessie
Situatie waarbij de economie twee kwartalen achter
elkaar krimpt.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§1 Conjunctuurbeweging
Vraag
Was er in 2020 sprake van een
recessie of depressie?
Leg je antwoord uit.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Bron: CBS
§1 Conjunctuurbeweging – Lesafsluiting
Check leerdoelen §1
Ik kan de economische conjunctuurbeweging en het langetermijngroeipad toelichten.
Ik kan uitleggen wanneer er sprake is van een economische recessie en van een economische depressie.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
§2 Hoogconjunctuur en laagconjunctuur
Impliceert deze afbeelding volgens jullie hoogconjunctuur
of laagconjunctuur?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§2 Hoogconjunctuur en laagconjunctuur – Kennisquiz §1
Vraag 1
Wanneer is er sprake van een economische depressie?
Vraag 2
Wat wordt bedoeld met het lange termijngroeipad van de economie?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§2 Hoogconjunctuur en laagconjunctuur
Potentiële productie
Productie van een economie die zich op het langetermijngroeipad bevindt
in deze situatie worden alle productiefactoren volledig ingezet.
Output gap
Verschil tussen wat een economie werkelijk voortbrengt en wat het in de optimale situatie voortbrengt (potentiële productie)
oftewel economische groei minus trendmatige groei.
Hoogconjunctuur
Situatie waarbij de output gap positief is
dus economische groei > trendmatige groei.
Laagconjunctuur
Situatie waarbij de output gap negatief is
dus economische groei < trendmatige groei.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§2 Hoogconjunctuur en laagconjunctuur
Onderbesteding
Situatie waarbij er minder besteed wordt dan wat passend is voor het langetermijngroeipad
gaat dus gepaard met een negatieve output gap.
Overbesteding
Situatie waarbij er meer besteed wordt dan wat passend is voor het langetermijngroeipad
gaat dus gepaard met een positieve output gap.
Let op: in het langetermijngroeipad is de output gap 0. Er is dan geen sprake van overbesteding of onderbesteding.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§2 Hoogconjunctuur en laagconjunctuur
Bron: CBS.nl
Lees de kop van het artikel.
Was er in het tweede kwartaal van 2020 sprake van een positieve of negatieve output gap? Licht je antwoord toe.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Check leerdoelen §2
Ik kan de output gap toelichten.
Ik kan uitleggen wanneer er sprake is van hoogconjunctuur en laagconjunctuur.
§2 Hoogconjunctuur en laagconjunctuur – Lesafsluiting
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
§3 Consumenten- en producentenvertrouwen
Bron: NOS.nl
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§3 Consumenten- en producentenvertrouwen– Kennisquiz §2
Vraag 1
Wanneer is er sprake van laagconjunctuur?
Vraag 2
Is er tijdens hoogconjunctuur sprake van een positieve of negatieve output gap?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§3 Consumenten- en producentenvertrouwen
Welke vragen worden er gesteld om het consumentenvertrouwen te meten?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§3 Consumenten- en producentenvertrouwen
Welke vragen worden er gesteld om het producentenvertrouwen te meten?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§3 Consumenten- en producentenvertrouwen
Index van het consumentenvertrouwen
Gemiddelde saldo van de vijf vragen die het vertrouwen van consumenten in de economie meten.
Een waarde boven de 0 betekent een positief consumentenvertrouwen en een waarde onder de 0 betekent een negatief consumentenvertrouwen.
Index van het producentenvertrouwen
Gemiddelde saldo van de drie vragen die het vertrouwen van producenten in de economie meten.
Een waarde boven de 0 betekent een positief producentenvertrouwen en een waarde onder de 0 betekent een negatief producentenvertrouwen.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Check leerdoelen §3
Ik kan de berekening van de index van het consumentenvertrouwen uitleggen en toelichten hoe deze index meebeweegt met de conjunctuurlijn.
Ik kan de berekening van de index van het producentenvertrouwen uitleggen en toelichten hoe deze index meebeweegt met de conjunctuurlijn.
§3 Consumenten- en producentenvertrouwen – Lesafsluiting
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
§4 Conjunctuurindicatoren
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§4 Conjunctuurindicatoren – Kennisquiz §3
Vraag 1
Hoe wordt het consumentenvertrouwen gemeten?
Vraag 2
Hoe wordt het producentenvertrouwen gemeten?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§4 Conjunctuurindicatoren
Conjunctuurindicator
Macro-economische variabele waarvan de waarde meebeweegt met de economische conjunctuur.
Voorbeelden zijn consumentenvertrouwen, werkloosheid, aantal uitzenduren.
Conjunctuurindicatoren kunnen anticyclisch of procyclisch zijn.
Anticyclische variabele
Variabele die een patroon vertoont tegengesteld aan de conjunctuurlijn.
Procyclische variabele
Variabele die een patroon vertoont gelijk opgaand met de conjunctuurlijn.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§4 Conjunctuurindicatoren
Conjunctuurindicatoren kunnen voorlopend of achterlopend zijn.
Voorlopende conjunctuurindicator
Macro-economische variabele waarvan de waardeontwikkeling vooruitloopt op de waardeontwikkeling van het bbp.
Je kunt dus vooraf voorspellen wat er met de conjunctuur gaat gebeuren op basis van deze indicatoren.
Achterlopende conjunctuurindicator
Macro-economische variabele waarvan de waardeontwikkeling volgt op de waardeontwikkeling van het bbp.
Als we bijvoorbeeld in laagconjunctuur zitten kun je voorspellen dat in de toekomst de werkloosheid zal oplopen.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§4 Conjunctuurindicatoren
We bekijken enkele
conjunctuurindicatoren
in de De Conjunctuurklok
Welke conjunctuurindicatoren zijn
voorlopend en welke achterlopend, of misschien zelfs gelijklopend?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Check leerdoelen §4
Ik kan het onderscheid tussen procyclische en anticyclische conjunctuurindicatoren uitleggen.
Ik kan toelichten of een conjunctuurindicator voorlopend of achterlopend is.
§4 Conjunctuurindicatoren – Lesafsluiting
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Hoofdstuk 1 – Economische conjunctuur
§5 Arbeidsmarkt
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§5 Arbeidsmarkt – Kennisquiz §4
Vraag 1
Is werkloosheid een voorlopende of een achterlopende conjunctuurindicator?
Vraag 2
Is werkloosheid een procyclische of anticyclische variabele?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§5 Arbeidsmarkt
We kijken in deze paragraaf naar oorzaken van werkloosheid.
Dit is een situatie waarbij iemand die kan en wil werken geen baan heeft.
Er zijn verschillende oorzaken van werkloosheid. We beginnen met de belangrijkste.
Structurele werkloosheid
Werkloosheid die past bij de economische structuur van een land
Bijvoorbeeld door het installeren van geldstortingsautomaten zijn een heleboel banen van bankmedewerkers structureel verloren gegaan.
Conjuncturele werkloosheid
Werkloosheid die meebeweegt met de economische conjunctuur.
Hoogconjunctuur lage conjuncturele werkloosheid
Laagconjunctuur hoge conjuncturele werkloosheid
Frictiewerkloosheid
Werkloosheid als gevolg van het zoekproces op de arbeidsmarkt, waarbij het zoeken minder dan een jaar duurt (iemand die bv. is afgestudeerd en solliciteert).
Seizoenswerkloosheid
Werkloosheid die seizoensgebonden is.
Er is bijvoorbeeld veel werk in de kassen in de oogsttijd, maar de rest van het jaar niet.
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
§5 Arbeidsmarkt
Wat zijn de gevolgen van corona voor arbeid en inkomen?
Hoeveel mensen waren werkloos?
Vanaf het begin van de coronacrisis tot en met augustus 2020 nam de werkloosheid in Nederland toe (56 procent). Vanaf september 2020 is de werkloosheid weer gedaald.
Bron: CBS.nl
Vraag
Van welk soort werkloosheid is er sprake in de bron?
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid
Check leerdoelen §5
Ik kan het onderscheid tussen procyclische en anticyclische conjunctuurindicatoren uitleggen.
Ik kan toelichten of een conjunctuurindicator voorlopend of achterlopend is.
§5 Arbeidsmarkt – Lesafsluiting
Module 8 Conjunctuur en economisch beleid