Dementie

Dementie
1 / 47
volgende
Slide 1: Tekstslide
Verpleging en verzorgingMBOStudiejaar 1

In deze les zitten 47 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 6 videos.

time-iconLesduur is: 60 min

Onderdelen in deze les

Dementie

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat komt er in je op als je denkt aan dementie?

Slide 2 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies

Dementie
Wat is dementie?
- Bij dementie gaan de hersenen langzamerhand minder goed werken
Doordoor ontstaan er problemen met:
- Het geheugen
- Spreken en begrijpen
- Dingen doen
- Herkennen van dingen en voorwerpen
- Het maken en uitvoeren van plannen
Totale functioneren is verstoord
Gedrag en persoonlijkheid kunnen  veranderen

Slide 3 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Cijfers dementie (Nederland)
  • >270.000 mensen met dementie. Ongeveer 12.000 mensen jonger <65 jaar. 
  • Ieder uur krijgen vijf mensen dementie.
  •  Toename door vergrijzing. Geschat wordt half miljoen in 2040.
  • 65 procent krijgt de diagnose: ziekte van Alzheimer. 
  • Treft ruim 8 procent van de mensen > 65 jaar.
  • Treft ruim 25 procent van de mensen >80 jaar.
  • Treft ruim 40 procent van de mensen >90 jaar.
  • De kans is 1 op de 5 dat iemand dementie krijgt. 
  • Voor vrouwen is dat 1 op 3, voor mannen 1 op 7. 




Slide 4 - Tekstslide

In Nederland hebben ruim 270.000 mensen dementie. Hiervan zijn ongeveer 12.000 mensen jonger zijn dan 65 jaar. Ieder uur krijgen vijf mensen in Nederland dementie.
 Het aantal mensen met dementie zal door vergrijzing in de toekomst explosief stijgen naar meer dan een half miljoen in 2040.
Van de mensen met de diagnose dementie heeft ongeveer 65 procent de ziekte van Alzheimer.
Ruim 8 procent van de mensen boven de 65 jaar heeft dementie.
Ruim 25 procent van de mensen boven de 80 jaar heeft dementie.
Ruim 40 procent van de mensen boven de 90 jaar heeft dementie.
De kans is 1 op de 5 dat iemand dementie krijgt.
Voor vrouwen is dat 1 op 3, voor mannen 1 op 7. 
Verloop dementie
  • Leven gemiddeld 8 jaar met de ziekte. 
  • Diagnose wordt gemiddeld na 14 maanden gesteld. Bij jonge mensen duurt dit > vier jaar. 
  • Aantal klachten en de ernst ervan neemt toe. 
  • Progressieve ziekte.


Slide 5 - Tekstslide

Mensen met dementie leven gemiddeld 8 jaar met de ziekte.
De diagnose wordt gemiddeld na 14 maanden gesteld. Bij jonge mensen is dit meer dan vier jaar.
Gedurende het ziekteproces neemt zowel het aantal klachten als de ernst ervan toe.
Progressieve ziekte: Er is geen genezing mogelijk voor dementie. Uiteindelijk overlijdt een patiënt aan de gevolgen van dementie.  

Slide 6 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Zoek op internet
Zoek de symptomen op van beginnende dementie, voortgaande dementie en vergevorderde dementie


Schrijf dit op 
Klassikaal nabespreken

Slide 7 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Symptomen dementie?
Mensen met dementie hebben een combinatie van symptomen

Geheugenstoornissen 

Met één of meer cognitieve stoornissen:
  • Afasie: moeite om woorden te vinden en problemen om zich uit te drukken met taal
  • Apraxie: verminderd vermogen om motorische handelingen uit te voeren
  • Agnosie: onvermogen om objecten te herkennen
  • Stoornissen in uitvoerende functies : zoals rekenen, logisch nadenken, plannen

Gedragsproblemen




Slide 8 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

0

Slide 9 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Vormen van dementie

Slide 10 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Alzheimer

Alzheimer is een ongeneeslijke hersenziekte waarbij de cellen in sommige delen van de hersenen ophouden te functioneren afsterven.

Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Vasculaire dementie

  • Trager denken, praten en doen
  • Concentratieproblemen, moeite met multitasking, onbalans, ongevoeligheid (lichamelijk), minder energie.
  • Stoornissen in de bloedvaten van de hersenen waardoor sommige delen van de hersenen minder bloed krijgen

Slide 12 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Frontotemporale dementie
  • Gedragsvariant(ziekte van Pick), karakterverandering, veranderende emoties, anders beoordelen van situaties.
  • Taalvariant: spraakproblemen, moeite met begrip, verminderde schrijf- en leesvaardigheid.
  • Bewegingsvariant: bewegings- en coördinatiestoornissen, veranderde motoriek, moeite met bewegen en lopen, trillen en vaak vallen.

Slide 13 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Lewy Body

  • sterke schommelingen in de achteruitgang van zijn verstandelijk functioneren.
  • Meestal ouder dan 65 jaar

Slide 14 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 15 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Behandeling van dementie
Dementie is (nog) niet te genezen. De achteruitgang en symptomen zijn bij sommige mensen te remmen of te behandelen met medicijnen. Behandeling van dementie zonder medicatie is vaak ook effectief. 
Bijvoorbeeld;
- Beweging
- Logopedie

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Opdracht



Bedenk 5 activiteiten voor mensen met dementie. 

Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 18 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Dementie is geneesbaar is dit juist of onjuist?
A
Juist
B
Onjuist

Slide 19 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Welke vormen van dementie zijn er?
A
Ziekte ven Alzheimer, Lewy body dementie
B
Ziekte van Parkinson en alleen vasculaire dementie.
C
Ziekte van Alzheimer , vasculaire dementie, frontotemporale dementie, Lewy body dementie en nog veel meer.
D
Ik heb echt geen enkel idee

Slide 20 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat is de bekendste vorm van dementie?
A
Ziekte van Parkinson
B
Lewy body dementie
C
Ziekte van Alzheimer
D
Vasculaire dementie

Slide 21 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn de symptomen van dementie?

Slide 22 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn de behandelingen van dementie?

Slide 23 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Slide 24 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Specifieke gedragingen 
van cliënten met dementie

  • Perseveren
  • Confabuleren
  • Verzamelzucht
  • Achterdocht
  • Decorumverlies
herhalen van vragen, operkingen, verhalen
het opvullen van gaten in het geheugen met (verzonnen) verhalen om de tekorten in het geheugen te verbloemen
verlies van uiterlijke waardigheid zoals waarden en normen

Slide 25 - Tekstslide

perseveren: niet meer kunnen stoppen met een handeling of onderwerp steeds herhalen
confabuleren: opvullen met fantasie

Het verloop van dementie is progressief. Wat betekent dit?

Slide 26 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Welke hersenfunctie gaat bij dementie als eerst achteruit?
A
Het korte termijngeheugen
B
Het lange termijn geheugen

Slide 27 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 1: Hoelang kunnen mensen met de ziekte, alzheimer, leven?

Slide 28 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 2: wat is een voorbeeld van apraxie?

A
Niet meer weten hoe je moet lopen
B
Verlies van zindelijkheid
C
Vergeten hoe de koffie gezet moet worden
D
Het constante gebruik van scheldwoorden tijdens het communiceren

Slide 29 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 3: wat is een voorbeeld een afasie?
A
Hakkelen tijdens het vertellen van een verhaal
B
Agressief taalgebruik tijdens het communiceren
C
Termen uit andere, vroeger geleerde talen door de zinnen verwerken

Slide 30 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Vraag 4: Wat is een voorbeeld van agnosie?
A
Het niet meer herkennen van eigen kinderen
B
Niet meer goed kunnen lopen
C
Het proces van de ogen, waardoor je langzaam blind wordt

Slide 31 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

welke begeleidingsmethodieken kun
je benoemen

Slide 32 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies

Zoek uit welke begeleidingsmethodieken er zijn bij dementie

  1. In groepjes van twee of drie
  2. Schrijf ze op
  3. Hoe worden ze toegepast

                                   Klassikaal nabespreken

Slide 33 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Wat gaan we doen?
Introduceren van een aantal begeleidingsmethodieken/ bij welke zorg zet je welke methodiek in
welke doelen hebben de methodieken
  • validation
  • reminiscentie, 
  • warme zorg, ROT/ROB
  • behoefte bloem van Kidwood
  • de 5 K'
  • belevingsgerichte zorg


Slide 34 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Belevingsgerichte zorg is altijd persoonlijke zorg
Die zorg waarmee je iemands persoon recht doet en rekening houdt met zijn belevingswereld.
Bij belevingsgerichte zorg staan de wensen en mogelijkheden van degene die zorg krijgt centraal, niet de beperkingen die iemand heeft.
Persoonsgerichte zorg betekent de zorg afstemmen op mogelijkheden, wensen, behoeften en gewoontes van mensen met dementie.at je iets betekent voor mensen of maatschappij
Persoonsgerichte zorg gaat ervan uit dat ieder mens een uniek en waardig persoon is, ongeacht zijn beperkingen
Samengevat: Liefde volle aandacht en respect;
 Nabijheid; 
Gekend zijn; 
Heelheid

Slide 35 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

model van Kitwood

Slide 36 - Tekstslide

Net als ieder ander mens hebben personen met dementie behoeften en verlangens. In het model van Kitwood worden deze behoeften en verlangens heel duidelijk in categorieën onderverdeeld en beschreven.
kitwood model
Comfort (troost en bemoediging) : De behoefte aan warmte, tederheid en troost van anderen. Vooral wanneer iemand zich alleen, onveilig of angstig voelt.
Identiteit: De behoefte om te weten wie je bent en een goed gevoel te hebben over jezelf. En kunnen doen wat je altijd deed (een gevoel van continuïteit met het verleden).
Gehechtheid: De behoefte om je veilig en geborgen te voelen bij andere mensen. Het gaat erom veilige en vertrouwde relaties te hebben.
Bezig zijn (iets om handen hebben): De behoefte om onderdeel uit te maken van het leven en je nuttig te kunnen voelen.
Erbij horen: De behoefte om onderdeel uit te maken van een groep, van een sociale omgeving en je welkom te voelen.
De kern van het model betreft liefde: de behoefte aan liefdevolle aandacht en respect
Persoonsversterkende benadering
Vanuit een liefdevolle bejegening
Verhoogt het welbevinden
Zorgt ervoor dat iemand zich gewaardeerd voelt
Zorgt dat iemand zich een mens blijft voelen
Toont respect, erkenning en vertrouwen
(Kitwood, 1997)


Tip website en info: https://senseofhome.ap.be/


Slide 37 - Tekstslide


Je werkt vanuit de relatie.
Clienten ervaren hierdoor dat ze het gevoel hebben controle te hebben over de dingen die in het dagelijks leven gebeuren. Verzorgenden verdiepen zich in de persoon achter de kwetsbare oudere.
Het levensverhaal is daarom het startpunt van de relatie.
methodiek : warme zorg
Voor de dementerende is het van belang dat de hulpverlener weinig afstand neemt en niet bang is voor lichamelijk contact, zoals een knuffel. Tevens is het van belang dat de hulpverlener mee kan gaan in de wereld van de dementerende en wezenlijke interesse toont.

Slide 38 - Tekstslide

Het doel van warme zorg is een sfeer te scheppen waarin gedesoriënteerde oude mensen zich veilig voelen waardoor angsten en onzekerheden verminderen of verdwijnen. De theoretische uitgangspunten van deze benadering zijn gebaseerd op de gehechtheidtheorie.
Bij warme zorg gaat men uit van de gehechtheidstheorie. dit is:
A
vroege ervaringen met opvoeders zijn in relatie met het zelfbeeld
B
een kind ervaart stress vanaf de geboorte en leert hier zelf mee omgaan
C
Het leren vermijden van onprettige situaties versterken een positief zelfbeeld
D
primitieve instincten die gericht zijn op bevrediging van basisbehoeften

Slide 39 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Reminiscentie
Gericht op: 
Geborgenheid, openheid, genieten en vergroten van vertrouwen
worden mensen met dementie aangemoedigd herinneringen op te halen, te doorleven, te structureren en met anderen uit te wisselen.
Hulpmiddelen zijn autobiografieën, muziek, fotoalbums, voorwerpen uit het verleden en rollenspellen.
Het gaat hierbij om het ophalen van positief verwerkte gebeurtenissen en ervaringen, waar vervolgens over verteld wordt.

Slide 40 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Slide 41 - Video

Deze slide heeft geen instructies

Validation
Deze benaderingswijze past goed bij de fase van “verborgen ik” en “verzonken ik”.
betekend de oudere in zijn waarde laten en zo ver mogelijk mee gaan in de beleving van de oudere, ook al is dit niet de realiteit die de hulpverlener ervaart.
De oudere wordt dan niet met dingen geconfronteerd die hij niet kan bevatten, maar voelt hij zich begrepen en veilig.

Naomi Feil is de grondlegster


Slide 42 - Tekstslide

VALIDATION
Validation is een methode om met gedesoriënteerde, zeer oude mensen te communiceren en hen te helpen. Het is een praktische manier van werken die helpt spanningen te verminderen, en waardigheid en geluk te vergroten.

Slide 43 - Video

Deze slide heeft geen instructies

ROT/ROB
Deze benaderingswijze past goed bij de fase van “bedreigd ik” en “verdwaald ik”.
Deze benaderingswijze houdt in dat de demente oudere continu aan het hier en nu wordt herinnerd.
Dit gebeurt door het plaatsen en bewust gebruiken van kalenders, klokken, afsprakenlijsten, boodschappenbriefjes en wegwijzers.
In het contact met de dementerende wordt deze op zijn fouten attent gemaakt en gecorrigeerd.
Men probeert door het structureren van gedachtegangen samen met de oudere deze weer meer grip op het hier en nu te laten ervaren.

Slide 44 - Tekstslide

Realiteits orientatie Benadering
Realiteits Orientatie training ( in de volksmond: geheugentraining)
Met de realiteits-oriëntatie benadering (ook wel Realiteitsoriëntatie Training genoemd) kun je als begeleider door oriëntatieoefeningen proberen om eventuele achteruitgang in het denkvermogen af te remmen. Enkele voorbeelden van oriëntatieoefeningen:
goede aanduidingen van de functie van een kamer (huiskamer, slaapkamer, badkamer)
klokken die herkenbaar zijn en de tijd goed aangeven
gebruik van herkenbare pictogrammen.

Slide 45 - Tekstslide

Huub Buijssen (1953) is psychogerontoloog, gezondheidszorgpsycholoog en klinisch psycholoog
empathische directe benadering
Bij Korsakov patiënten
(K)Kort
(K)Concreet
(K)consequent
(K)continu
(K)creatief

Slide 46 - Tekstslide

Korsakovcliënten en hun naasten worden voortdurend geconfronteerd met de beperkingen en stoornissen die het syndroom van Korsakov met zich meebrengen. Mede door geheugenstoornissen en het gebrek aan ziekte-inzicht, vraagt de omgang met Korsakovcliënten een specifieke benadering. In de benadering van de Korsakocliënten staat het bieden van veiligheid en zekerheid centraal. Hierbij is het uitgangspunt dat op een empathisch directieve manier sturing en structuur wordt geboden
Kort: Informatie moet kort en bondig worden overgebracht. Hierbij wordt slechts één onderwerp tegelijk behandeld.
(K)Concreet: Abstracte situaties en taalgebruik zijn moeilijk te bevatten. Daarom is het beter zo concreet mogelijk bij het hier en nu van de cliënten aan te sluiten. Door de situatie zichtbaar te maken, worden cliënten tot handelen uitgenodigd.
(K)Consequent: Het opnemen van informatie is een moeizaam proces. Opdrachten moeten eenduidig worden gegeven en verschillende begeleiders moeten in vergelijkbare situaties zo identiek mogelijk handelen. Dit biedt duidelijkheid en houvast voor de cliënt.
(K)Continu: Regelmaat is belangrijk. Doordat de cliënt zich niet van zijn of haar eigen tekortkomingen bewust is, kan hij of zij die ook niet overzien of compenseren. Hierin ligt een belangrijke taak voor de begeleiders. Zij moeten hun werk naadloos op elkaar afstemmen.
(K)Creatief: De begeleiders benaderen de cliënt op een creatieve manier. Dit geldt ook voor het oplossen van problemen.
Opdracht
Maak in groepjes een spel dat te maken heeft met het onderwerp dementie

Dit spel wordt bij een volgende les door een ander groepje gespeeld.

Slide 47 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies