Vulkanen

• newEditor

Vulkanen

Leerdoel

Leerdoelen

Aan het einde van de les kun je uitleggen wat een vulkaan is en hoe deze is opgebouwd. Aan het einde van de les kun je de verschillende vormen van vulkanen benoemen en hun kenmerken beschrijven. Aan het einde van de les kun je de classificatie van vulkanen op basis van hun samenstelling en eruptieve kracht uitleggen. Aan het einde van de les kun je het verschil tussen effusieve en explosieve vulkanische activiteit beschrijven. Aan het einde van de les kun je de geografische verspreiding van vulkanen over de wereld toelichten. Aan het einde van de les kun je de etymologie van het woord vulkaan verklaren.

Wat weet je al over vulkanen?

Definitie en opbouw van een vulkaan

<ul><li>Vulkaan: Een geologische structuur in de aardkorst waaruit magma, gas en tefra ontsnappen. - Magma: Gesmolten gesteente onder het aardoppervlak. - Lava: Magma dat het oppervlak van de aarde bereikt heeft. - Tefra: Brokstukken van vast gesteente die door een vulkaan worden uitgestoten.</li></ul>

Classificatie van vulkanen naar samenstelling

<ul><li>Zuiver of basisch - Polygenetische vulkaan - Monogenetische vulkaan</li></ul>

Classificatie van vulkanen naar vorm

<ul><li>Schildvulkaan: Een vulkaan met een brede basis en flauwe hellingen, gevormd door laag-viskeuze lava. - Sintelkegel: Een kleine, steile vulkaan gevormd door de ophoping van vulkanisch puin. - Stratovulkaan: Een vulkaan met een kegelvormige structuur en steile wanden, gevormd door viskeuze lava. - Calderavulkaan: Een grote krater gevormd door het instorten van een leeggemaakte magmakamer. - Spleetvulkaan: Een vulkaan die voorkomt als kloven of gaten in het landschap, vaak met weinig reliëf.</li></ul>

Classificatie van vulkanen naar kracht

<ul><li>VEI-index: Vulkanische-explosiviteitsindex, een schaal voor het meten van de explosieve kracht van vulkanen.</li></ul>

Gedrag en activiteit van vulkanen

<ul><li>Explosieve activiteit met tefra-uitbarsting - Effusieve activiteit met lava-uitstroming</li></ul>

Verspreiding van vulkanen wereldwijd

<ul><li>Vulkanen langs tektonische platen en bij hotspots - Ongeveer 1500 actieve vulkanen op land - Vulkanen op andere planeten en manen</li></ul>

Nederlandse vulkanen

<ul><li>Vier vulkanen in Nederland, waarvan twee slapend en twee uitgedoofd</li></ul>

Etymologie van het woord vulkaan

<ul><li>Afgeleid van het eiland Vulcano en de Romeinse vuurgod Vulcanus.</li></ul>

Definitielijst

<ul><li>Vulkaan: Een geologische structuur in de aardkorst waaruit magma, gas en tefra ontsnappen. - Magma: Gesmolten gesteente onder het aardoppervlak. - Lava: Magma dat het oppervlak van de aarde bereikt heeft. - Tefra: Brokstukken van vast gesteente die door een vulkaan worden uitgestoten. - Hotspot: Een plek in de aardmantel waar heet materiaal door de aardkorst heen naar boven komt. - VEI-index: Vulkanische-explosiviteitsindex, een schaal voor het meten van de explosieve kracht van vulkanen. - Polygenetische vulkaan: Een vulkaan met herhaalde activiteit. - Monogenetische vulkaan: Een vulkaan met slechts één eruptieve periode. - Schildvulkaan: Een vulkaan met een brede basis en flauwe hellingen, gevormd door laag-viskeuze lava. - Sintelkegel: Een kleine, steile vulkaan gevormd door de ophoping van vulkanisch puin. - Stratovulkaan: Een vulkaan met een kegelvormige structuur en steile wanden, gevormd door viskeuze lava. - Calderavulkaan: Een grote krater gevormd door het instorten van een leeggemaakte magmakamer. - Spleetvulkaan: Een vulkaan die voorkomt als kloven of gaten in het landschap, vaak met weinig reliëf.</li></ul>

Schrijf 3 dingen op die je deze les hebt geleerd.

Schrijf 2 dingen op waarover je meer wilt weten.

Stel 1 vraag over iets dat je nog niet zo goed hebt begrepen.