Hoofdstuk 3
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Tijdvakken
Filmpje
Werkvorm vissengraat
Opdrachten
terugblik
Leerdoelen
Je kunt drie redenen noemen waardoor het Romeinse Rijk uiteenviel en nieuwe koninkrijken ontstonden.
3.1 Nieuwe koninkrijken
Er kwamen grote problemen in het Romeinse rijk.
Welke problemen denk je dat er kwamen?
Maak de opdracht 3, 4, 5 en 10 van paragraaf 3.1.
Leerdoelen
Je kunt drie redenen noemen waardoor het Romeinse Rijk uiteenviel en nieuwe koninkrijken ontstonden.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Aantekeningen
Tekenen
Opdrachten
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Welke problemen kwamen er in het Romeinse rijk
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom mensen rond 500 op een domein gingen wonen.
Je kunt uitleggen hoe een domein eruitzag en wie er woonden.
3.1 Veilig op een domein
3.1 Het Hofstelsel
Boeren zochten bescherming en stonden hun grond af aan een machtige boer. Deze machtige boeren werden de heer van een domein.
De arme boeren werden horigen genoemd.
Horigen moesten herendiensten doen -> werken op het land van de heer.
Heren, Horigen en herendiensten samen wordt het hofstelsel genoemd.
Hofstelsel
Teken zelf een domein.
Uitleg op Its'Learning
Maak de opdracht 1, 2, 6, 7, 8 en 10 van paragraaf 3.1.
Af voor de volgende les.
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom mensen rond 500 op een domein gingen wonen.
Je kunt uitleggen hoe een domein eruitzag en wie er woonden.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Filmpje
Aantekeningen
Opdrachten
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Welke problemen kwamen er in het Romeinse rijk?
Wat is een domein?
Wat zijn horigen?
Wat zijn herendiensten?
Leerdoelen
Je kunt uitleggen hoe monniken het christendom verder verspreidden in Europa.
3.2 Bekeren tot het christendom
Veel mensen geloofden rond 500 N.C. nog in natuurgodsdiensten.
Christenen noemden deze mensen heidenen.
Monniken kwamen deze mensen bekeren, dit werden missionarissen genoemd.
Ook stichtten ze hier kloosters. hier leven monniken.
Ga verder met je tekening van het domein.
Leerdoelen
Je kunt uitleggen hoe monniken het christendom verder verspreidden in Europa.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Opdrachten
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Welke problemen kwamen er in het Romeinse rijk?
Wat is een domein?
Waar geloofden de meeste mensen in?
Hoe werden mensen genoemd die heidenen wilde bekeren tot het christelijke geloof?
Leerdoelen
Je kunt met voorbeelden laten zien dat het christendom belangrijk was voor mensen in de middeleeuwen.
Je kunt de drie standen in de middeleeuwse samenleving beschrijven.
3.2 Invloed op het dagelijks leven.
3.2 Adel, Geestelijkheid en boeren.
Lees de tekst op blz. 140
Hoe leefden christelijke mensen in de middeleeuwen?
Schrijf alle punten op in je schrift.
Klaar?
Schrijf de 3 standen op in je schrift. Deze kan je vinden op BLZ 142
Maak opdracht 5 t/m 10 van paragraaf 3.2
Verder met je tekening
Leerdoelen
Je kunt met voorbeelden laten zien dat het christendom belangrijk was voor mensen in de middeleeuwen.
Je kunt de drie standen in de middeleeuwse samenleving beschrijven.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Leerdoelen vorige les
Welke problemen kwamen er in het Romeinse rijk?
Wat is een domein?
Hoe werden mensen genoemd die heidenen wilde bekeren tot het christelijke geloof?
Welke standen waren er in de middeleeuwen?
Leerdoelen
Je kunt beschrijven hoe de islam ontstond.
Je kunt vier kenmerken van de islam noemen.
3.3 Het ontstaan van de Islam.
De stichter van de islam is Mohammed.
Moslims geloven in één God: Allah.
Begin Islamitische jaartelling in 622.
3.3 Het ontstaan van de Islam.
3.3 De inhoud van de Islam.
We gaan een moodboard maken.
Op het moodboard komen plaatjes van de Islam.
Kenmerken van de Islam kan je vinden op blz... en blz....
Het moodboard maak je in PP.
Schrijf bij de plaatjes op je moodboard een cijfer en op een ander plekje schrijf je het cijfer op met wat het is.
Verder met je tekening
Leerdoelen
Je kunt beschrijven hoe de islam ontstond.
Je kunt vier kenmerken van de islam noemen.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Opdrachten
Tekening
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Welke problemen kwamen er in het Romeinse rijk?
Wat is een domein?
Hoe werden mensen genoemd die heidenen wilde bekeren tot het christelijke geloof?
Welke standen waren er in de middeleeuwen?
Wat weet je over de Islam.
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom de landbouwproductie steeg en de handel en steden weer groeiden.
Je kunt de vier sociale lagen in een middeleeuwse stad noemen en uitleggen wat een gilde was.
3.4 Er komen weer steden
Na vele jaren komen er eindelijk weer steden.
Dat komt door het drieslagstelsel -> hierdoor komt er meer voedsel
En door ontginning -> bossen werden gekapt voor landbouwgrond -> meer voedsel
Door deze 2 manieren groeit de bevolking en gaan ze weer in steden wonen.
Er kwam ook handel weer tussen de steden. Steden sloten een verbond dit wordt het Hanze verbond genoemd.
Steden gingen ook weer met geld betalen i.p.v. spullen ruilen. Er kwam weer een geldeconomie.
Verder met je tekening
Leerdoelen
Je kunt uitleggen waarom de landbouwproductie steeg en de handel en steden weer groeiden.
Je kunt de vier sociale lagen in een middeleeuwse stad noemen en uitleggen wat een gilde was.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Aantekeningen
Filmpje
Opdrachten
Welk woord weg
Tekening
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Welke problemen kwamen er in het Romeinse rijk?
Wat is een domein?
Hoe werden mensen genoemd die heidenen wilde bekeren tot het christelijke geloof?
Welke standen waren er in de middeleeuwen?
Wat weet je over de Islam.
Hoe kwamen er weer steden en waar gingen ze mee betalen?
Leerdoelen
Je kunt de vier sociale lagen in een middeleeuwse stad noemen en uitleggen wat een gilde was.
3.4 De handel groeit weer
In de stad had je verschillende sociale lagen:
Rijke kooplieden en meesters van een gilde.
Winkeliers
Mensen zonder werk
Oude of zieke mensen
Een gilde zijn mensen met hetzelfde beroep (schoenmakersgilde).
Verder met je tekening
Tekening einde week af.
Leerdoelen
Je kunt de vier sociale lagen in een middeleeuwse stad noemen en uitleggen wat een gilde was.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Aantekeningen
Filmpje
Opdrachten
Welk woord weg
Tekening
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Welke problemen kwamen er in het Romeinse rijk?
Wat is een domein?
Hoe werden mensen genoemd die heidenen wilde bekeren tot het christelijke geloof?
Welke standen waren er in de middeleeuwen?
Wat weet je over de Islam.
Hoe kwamen er weer steden en waar gingen ze mee betalen?
Welke sociale lagen had je in een stad
Leerdoelen
Je kunt de vier sociale lagen in een middeleeuwse stad noemen en uitleggen wat een gilde was.
3.4 De handel groeit weer
Een gilde zijn mensen met hetzelfde beroep (schoenmakersgilde).
Wilde je bij een Gilde dan moest je eerst als leerling werken (stage)
Daarna werd je een gezel (werknemer)
Als je goed was kon je een meesterproef doen.
Als je die haalde werd je een meester (baas)
Verder met je tekening
Tekening einde week af.
Leerdoelen
Je kunt de vier sociale lagen in een middeleeuwse stad noemen en uitleggen wat een gilde was.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Aantekeningen
Filmpje
Opdrachten
Welk woord weg
Tekening
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Welke problemen kwamen er in het Romeinse rijk?
Wat is een domein?
Hoe werden mensen genoemd die heidenen wilde bekeren tot het christelijke geloof?
Welke standen waren er in de middeleeuwen?
Wat weet je over de Islam.
Hoe kwamen er weer steden en waar gingen ze mee betalen?
Welke sociale lagen had je in een stad
Wat is een gilde en hoe werd je meester?
Leerdoelen
Je kunt uitleggen dat de burgers van middeleeuwse steden machtiger werden.
3.4 De handel groeit weer
De heer was de baas van de nieuwe stad maar niet voor lang.
Steden kregen stadsrechten -> mochten zelf een bestuur hebben en wetten maken.
De stad werd bestuurd door één schout (belangrijkste bestuurder)
En door meerdere schepenen (hulpjes van de schout).
De schout werd gekozen door de heer van een gebied en de schepenen door de burgers in de stad.
Leerdoelen
Je kunt uitleggen dat de burgers van middeleeuwse steden machtiger werden.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Wat gaan we doen?
Oefentoets
Ondergang romeinse rijk
Waarom viel het Romeinse rijk uit elkaar?
Hofstelsel
Wat is het hofstelsel?
Geloof
Welke drie standen had je in de middeleeuwen?
Islam
Wat is een monotheïstische godsdienst?
Handel
Door welke 2 manieren steeg de opbrengst van de landbouw en kwamen er weer steden?
Handel
Welke afspraken hadden mensen in een Gilde?
Handel
Welke sociale lagen had je in een stad?
Handel
In het begin werden steden bestuurd door de heer van het gebied. Al snel kregen steden (a)..... van de heer. Dat betekent dat het bestuur van een stad eigen regels en wetten kon maken en zelf rechtspraak. Het bestuur van de stad bestond uit een voorzitter, genaamd de (b)..... Hij werd gekozen door de Heer. De andere bestuurders werden gekozen door een klein groepje belangrijke burgers, zoals gildemeesters en rijke kooplieden. Deze andere bestuurders heetten (c).....
Slide titel
3.4 Het bestuur van de stad
Waarom wilde iedere stad stadsrechten?
Leg in eigen woorden uit wat Schout en schepenen zijn?
Welk woord weg
Je ziet straks drie woorden, zinnen of plaatjes.
Eentje hoort er niet bij.
Jullie moeten opschrijven welke dat is en een reden geven waarom die er niet bij hoort.
Domein
Hofstelsel
Heer
Keizer
Geloof
Monniken
Missionarissen
Heidenen
Standensamenleving
Geestelijk
Paus
Adel
Boeren
Islam
Moslims
Koran
Polytheïsme
Handel
Drieslagstelsel
Ontginnen
Ridders
Handel
Gilde
Meester
Gezel
Schout
Verder met je tekening
Leerdoelen
Je kunt uitleggen dat de burgers van middeleeuwse steden machtiger werden.
Welkom!
Geschiedenis
Monniken en Ridders
Hoofdstuk 3
Kastelen, kloosters en steden
Paragraaf 3.4
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
oefentoets
tekenen
Leerdoelen vorige les
Hoe heet het verbond tussen verschillende steden?
Schout en schepenen maakten wetten en hielden rechtspraak.
Je was eerst gezel, dan leerlingen en uiteindelijk meester.
Welke letter hoort bij welk cijfer
A Na het jaar 1000 gingen mensen weer met geld betalen. 1 Politieke verandering
B Iedereen in Europa werd christen. 2 Economische verandering
C Er ontstaan drie standen in de samenleving. 3 Sociale verandering
D Overal in Europa waren koninkrijken. 4 Culturele verandering
Noem 2 redenen voor het uiteenvallen van het Romeinse rijk?
Waarom steeg de opbrengst van de landbouw, noem 2 oorzaken?
Wat is het hofstelsel? en waarom gingen arme boeren hun land afstaan aan een machtige boer voor bescherming?
Noem de 3 standen in de middeleeuwen?
Zijn het Jodendom en de Islam mono of poly?
De islam verspreidde zich snel. Wat waren de gevolgen voor de christenen die daar woonden?
Zet de sociale lagen op een rij in een stad.
Wat zijn schout en schepenen?
Wat is een missionaris en welke manieren gebruikten ze om Germanen te overtuigen?
Wat is een Gilde, meester, gezel en meesterproef?
Zet het in een verhaaltje.
Welkom!
Toets bespreken
Bardo
Filmen volgende les
Welkom!
Geschiedenis
Ontdekkers en hervormers
Hoofdstuk 4
Nieuw geloof nieuw land
Paragraaf 4.1
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Waar zijn we ook alweer
Filmpje
Wat weet jij al
Aantekeningen of vissengraat maken
Opdrachten
Bardo
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Je kunt twee oorzaken noemen van de ontdekkingsreizen.
Waar zijn we ook alweer
er kwamen weer steden.
er kwam weer handel.
En nu ook handel over hele lange afstanden.
Vragen?
Wat zijn ontdekkingsreizigers?
Wie is Columbus?
Noem een oorzaak waarom mensen aan ontdekkingsreizen gingen doen?
Heb je er 0, 1 of 2 goed -> doe je mee met de aantekeningen.
Heb je er 3 goed? Maak een quiz over 4.1 oorzaken van de ontdekkingsreizen.
3 vragen over de oorzaken dat Europeanen aan ontdekkingsreizen gingen doen?
4.1 Oorzaken van de ontdekkingsreizen
Vanaf 1450 gaan Europeanen de wereld ontdekken.
dit worden ontdekkingsreizen genoemd.
Nieuwe routes naar Azië vinden.
Twee redenen waarom Europeanen aan ontdekkingsreizen gingen doen:
Kooplieden wilde zelf naar Azië om producten te kopen.
Schepen werden verbeterd en de uitvinding van het kompas.
Maak opdracht 7 , 8 en 9 van paragraaf 4.1
Hierna
Invullen Bardo
Noem 2 oorzaken dat Europeanen aan ontdekkingsreizen gingen doen?
Leerdoelen vorige les
Je kunt twee oorzaken noemen van de ontdekkingsreizen.
Welkom!
Geschiedenis
Ontdekkers en hervormers
Hoofdstuk 4
Nieuw geloof nieuw land
Paragraaf 4.1
Wat gaan we doen?
Leerdoelen
Tekst lezen
Mindmap maken
Opdrachten
Terugblik
Leerdoelen vorige les
Je kunt twee oorzaken noemen van de ontdekkingsreizen.
Leerdoelen
Je kunt beschrijven welke gevolgen de komst van Europeanen had voor mensen in Azië, Afrika en Amerika.
4.1 Oorzaken en gevolgen
Samen lezen we de tekst
Werkvorm mindmap
Je gaat een mindmap maken.
In het midden zet je paragraaf 4.1.
5 tentakels.
1e en 2e tentakel over de oorzaken van de ontdekkingsreizen.
3e, 4e en 5e tentakel over de gevolgen van de ontdekkingsreizen.
Op de tentakels zet je steekwoorden en hierbij gebruik je de dikgedrukte woorden in de tekst.
Je maakt het samen op een groot blad.
Gebruik kleurtje om duidelijk de verschillen te laten zien.
Klaar? maak dan opdracht 11, 12 en 13 van paragraaf 1.4
Werkvorm mindmap
Bespreken Mindmap
https://schooltv.nl/video-item/wie-ontdekte-amerika-christoffel-columbus-leif-eriksson-of-bjarni-herjolfsson
Noem 3 gevolgen van de ontdekkingsreizen?
Ik kan de oorzaken van een onderwerp beter onthouden door middel van een vissengraat
Ja
Nee
Hoe was de samenwerking?
