2.1 Industriële revolutie
2.1 Industriële revolutie
De tijd van burgers en stoommachines
Lesduur is: 45 minOnderdelen in deze les
2.1 Industriële revolutie
De tijd van burgers en stoommachines
Leerdoelen
Hoe in de 18e eeuw de industrialisatie in Groot-Brittanië begon.
Wat het liberalisme en kapitalisme betekenen.
Belangrijke kenmerken van de Nederlandse industriële samenleving aan het einde van de 19e eeuw.
De industriële revolutie
Rond 1750 ontstond in Groot-Brittannië een nieuwe manier van produceren.
Eerst was er vooral huisnijverheid: mensen werkten thuis of in kleine werkplaatsen.
Door de bevolkingsgroei steeg de vraag naar kleding.
Nieuwe machines, zoals het weefgetouw, maakten productie sneller.
James Watt verbeterde de stoommachine.
Fabrieken konden hierdoor sneller en goedkoper produceren.
Van handwerk naar machines
Stoomtreinen en stoomschepen vervoerden grondstoffen en producten sneller.
De overgang van handwerk naar machines heet mechanisatie.
Veel fabrieken kwamen in Noord-Engeland, waar veel kolen en ijzererts waren.
Manchester en Sheffield groeiden uit tot industriesteden.
Veel mensen trokken van het platteland naar de stad.
Arbeiders in de fabriek
Arbeiders werkten lange dagen onder slechte omstandigheden.
Ook vrouwen en kinderen werkten in fabrieken.
Fabriekseigenaren bepaalden het werktempo.
Arbeiders verdienden weinig en hadden weinig rechten.
Sommige handwerkers verloren hun werk door mechanisatie.
Liberalisme en kapitalisme
Machines waren duur → ondernemers moesten veel investeren.
Veel boeren en ambachtslieden gingen in loondienst werken.
Ondernemers wilden zoveel mogelijk winst maken.
Kapitalisme = streven naar winst en investeren in bedrijven.
Liberalisme = vrijheid en zo min mogelijk overheidsbemoeienis.
Liberalisme
Veel fabriekseigenaren waren aanhangers van het liberalisme.
Zij wilden vrijheid in de economie.
De overheid moest zich zo min mogelijk bemoeien met bedrijven en arbeiders.
Vraag en aanbod moesten de economie bepalen.
Industrialisatie in Nederland
De industriële revolutie bereikte Nederland in de 19e eeuw.
Nederland liep ongeveer een eeuw achter op Groot-Brittannië.
De economie draaide vooral op landbouw en handel.
Er was daardoor nog weinig industrie.
Nederland had weinig steenkool, belangrijk voor stoommachines.
Mechanisatie en verstedelijking
Ook in de landbouw kwam mechanisatie.
Stoommachines maakten ploegen, oogsten en droogmalen makkelijker.
Werkloze boeren en ambachtslieden trokken naar de stad.
Dit proces heet verstedelijking.
Steden zoals Enschede groeiden uit tot industriesteden.
Nederland wordt een industriële samenleving
Meer dan de helft van de bevolking woonde in steden.
Veel mensen werkten in fabrieken of voor de industrie.
Nederland werd een industriële samenleving.
Fabrieksarbeiders verdienden weinig en woonden vaak in krotten.
