Filosofische vragen en argumenten

Filosofische vragen en argumenten

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorLevensbeschouwingMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 15 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 50 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Filosofische vragen en argumenten

Deze slide heeft geen instructies

Deze les

  • Huiswerk bespreken

  • Filosofische vragen en argumenteren

  • Opdracht

  • Evaluatie en afsluiting

Deze slide heeft geen instructies

Lesdoelen

  • Ik kan uitleggen waaraan je een filosofische vraag herkent en zelf een filosofische vraag formuleren.

  • Ik kan een standpunt onderbouwen met een argument.

Deze slide heeft geen instructies

Wat is een filosofische vraag?

Een filosofische vraag is een open en diepgaande vraag over bijvoorbeeld de mens, identiteit, kennis, waarheid of goed en kwaad.


Benadruk het verschil met een kennisvraag. Een filosofische vraag heeft meestal geen eenvoudig, definitief antwoord dat je kunt opzoeken.

Kenmerken van een filosofische vraag

  • Geen simpel opzoekantwoord

  • Gaat over grote begrippen zoals waarheid, vrijheid, geluk of rechtvaardigheid

  • Er zijn meerdere redelijke antwoorden mogelijk

  • Het antwoord vraagt om uitleg en argumenten

  • De vraag zet aan tot verder denken

  • De vraag is algemeen, niet alleen persoonlijk of praktisch

Deze slide heeft geen instructies

Geen filosofische vraag

Deze vragen zijn meestal niet filosofisch:


  • Vragen met één controleerbaar feitelijk antwoord

  • Vragen die alleen om een mening zonder uitleg vragen

  • Vragen die vooral praktisch zijn

  • Vragen die te persoonlijk blijven en niet veralgemeniseren


Voorbeeld: Hoe laat begint school? is geen filosofische vraag.

Maak eventueel het contrast met: 'Waarom vinden we op tijd komen belangrijk?' Dat verschuift van feit naar betekenis en norm.

Van gewone vraag naar filosofische vraag

Een gewone vraag wordt filosofisch als je haar algemener en dieper maakt.


  • Van feit naar betekenis

  • Van situatie naar principe

  • Van mening naar onderbouwing

Gebruik mondeling voorbeelden zoals: 'Mag je liegen?' wordt filosofischer als je vraagt: 'Is liegen ooit moreel juist?'

Voorbeelden van filosofische vragen

  • Wat is vriendschap?

  • Kun je zeker weten dat iets waar is?

  • Heeft iedereen vrije wil?

  • Wat maakt iets rechtvaardig?

  • Is geluk voor iedereen hetzelfde?

  • Mag alles wat wettig is ook moreel goed heten?

Deze slide heeft geen instructies

Van onderwerp naar vraag

  • Onderwerp: straf → Wanneer is straf rechtvaardig?

  • Onderwerp: vriendschap → Wat maakt iemand een echte vriend?

  • Onderwerp: regels → Mag je regels breken als het doel goed is?

  • Onderwerp: kennis → Kun je alles wat je denkt te weten bewijzen?

Deze slide heeft geen instructies

Waar let je op?

Controleer je vraag op drie punten:


  • Open: er is niet één vast antwoord

  • Algemeen: de vraag gaat verder dan één situatie

  • Onderzoekbaar met argumenten: je kunt redenen voor en tegen geven

Als een vraag te smal is, help leerlingen die te verbreden. Als een vraag te vaag is, laat hen een centraal begrip kiezen.

Wat is een argument?

  • Een argument is een reden waarmee je een standpunt ondersteunt.

  • Je zegt dus niet alleen wat je vindt, maar ook waarom.

  • In filosofie is dat belangrijk, omdat je anderen wilt laten begrijpen hoe jij redeneert.

Deze slide heeft geen instructies

Standpunt en argument

  • Standpunt: wat je beweert of verdedigt

  • Argument: de reden voor dat standpunt


Voorbeeld:

Standpunt: Je mag soms liegen.

Argument: Een leugen kan iemand beschermen tegen onnodige schade.

Maak duidelijk dat een standpunt zonder argument zwak blijft. Een argument hoeft niet automatisch goed te zijn; het moet beoordeeld worden.

Opdracht

Maak de opdrachten in Elo opdrachten

Tijdsduur: 15min

Maak duidelijk dat een standpunt zonder argument zwak blijft. Een argument hoeft niet automatisch goed te zijn; het moet beoordeeld worden.

Een argument uitwerken

Voorbeeld:


Standpunt: Vrijheid heeft grenzen.
Argument: Want jouw vrijheid mag niet ten koste gaan van de veiligheid en rechten van anderen.
Uitleg: Als vrijheid helemaal geen grenzen heeft, kunnen mensen anderen beschadigen of hun rechten afnemen.
Voorbeeld: Je mag zeggen wat je denkt, maar je mag niet oproepen tot geweld.

Deze slide heeft geen instructies

Begrippenlijst

filosofische vraag - een open vraag over betekenis, waarheid, kennis of goed handelen

feitelijke vraag - een vraag met een controleerbaar antwoord

open vraag - een vraag waarop meerdere redelijke antwoorden mogelijk zijn

standpunt - wat iemand beweert of verdedigt

argument - een reden die een standpunt ondersteunt

onderbouwing - de uitleg waarmee je een argument sterker maakt

rechtvaardigheid - het idee van wat eerlijk en juist is

Deze slide heeft geen instructies