Filosofische vragen en argumenten
Filosofische vragen en argumenten
Deze slide heeft geen instructies
Deze les
Huiswerk bespreken
Filosofische vragen en argumenteren
Opdracht
Evaluatie en afsluiting
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Ik kan uitleggen waaraan je een filosofische vraag herkent en zelf een filosofische vraag formuleren.
Ik kan een standpunt onderbouwen met een argument.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een filosofische vraag?
Een filosofische vraag is een open en diepgaande vraag over bijvoorbeeld de mens, identiteit, kennis, waarheid of goed en kwaad.
Benadruk het verschil met een kennisvraag. Een filosofische vraag heeft meestal geen eenvoudig, definitief antwoord dat je kunt opzoeken.
Kenmerken van een filosofische vraag
Geen simpel opzoekantwoord
Gaat over grote begrippen zoals waarheid, vrijheid, geluk of rechtvaardigheid
Er zijn meerdere redelijke antwoorden mogelijk
Het antwoord vraagt om uitleg en argumenten
De vraag zet aan tot verder denken
De vraag is algemeen, niet alleen persoonlijk of praktisch
Deze slide heeft geen instructies
Geen filosofische vraag
Deze vragen zijn meestal niet filosofisch:
Vragen met één controleerbaar feitelijk antwoord
Vragen die alleen om een mening zonder uitleg vragen
Vragen die vooral praktisch zijn
Vragen die te persoonlijk blijven en niet veralgemeniseren
Voorbeeld: Hoe laat begint school? is geen filosofische vraag.
Maak eventueel het contrast met: 'Waarom vinden we op tijd komen belangrijk?' Dat verschuift van feit naar betekenis en norm.
Van gewone vraag naar filosofische vraag
Een gewone vraag wordt filosofisch als je haar algemener en dieper maakt.
Van feit naar betekenis
Van situatie naar principe
Van mening naar onderbouwing
Gebruik mondeling voorbeelden zoals: 'Mag je liegen?' wordt filosofischer als je vraagt: 'Is liegen ooit moreel juist?'
Voorbeelden van filosofische vragen
Wat is vriendschap?
Kun je zeker weten dat iets waar is?
Heeft iedereen vrije wil?
Wat maakt iets rechtvaardig?
Is geluk voor iedereen hetzelfde?
Mag alles wat wettig is ook moreel goed heten?
Deze slide heeft geen instructies
Van onderwerp naar vraag
Onderwerp: straf → Wanneer is straf rechtvaardig?
Onderwerp: vriendschap → Wat maakt iemand een echte vriend?
Onderwerp: regels → Mag je regels breken als het doel goed is?
Onderwerp: kennis → Kun je alles wat je denkt te weten bewijzen?
Deze slide heeft geen instructies
Waar let je op?
Controleer je vraag op drie punten:
Open: er is niet één vast antwoord
Algemeen: de vraag gaat verder dan één situatie
Onderzoekbaar met argumenten: je kunt redenen voor en tegen geven
Als een vraag te smal is, help leerlingen die te verbreden. Als een vraag te vaag is, laat hen een centraal begrip kiezen.
Wat is een argument?
Een argument is een reden waarmee je een standpunt ondersteunt.
Je zegt dus niet alleen wat je vindt, maar ook waarom.
In filosofie is dat belangrijk, omdat je anderen wilt laten begrijpen hoe jij redeneert.
Deze slide heeft geen instructies
Standpunt en argument
Standpunt: wat je beweert of verdedigt
Argument: de reden voor dat standpunt
Voorbeeld:
Standpunt: Je mag soms liegen.
Argument: Een leugen kan iemand beschermen tegen onnodige schade.
Maak duidelijk dat een standpunt zonder argument zwak blijft. Een argument hoeft niet automatisch goed te zijn; het moet beoordeeld worden.
Opdracht
Maak de opdrachten in Elo opdrachten
Tijdsduur: 15min
Maak duidelijk dat een standpunt zonder argument zwak blijft. Een argument hoeft niet automatisch goed te zijn; het moet beoordeeld worden.
Een argument uitwerken
Voorbeeld:
Standpunt: Vrijheid heeft grenzen.
Argument: Want jouw vrijheid mag niet ten koste gaan van de veiligheid en rechten van anderen.
Uitleg: Als vrijheid helemaal geen grenzen heeft, kunnen mensen anderen beschadigen of hun rechten afnemen.
Voorbeeld: Je mag zeggen wat je denkt, maar je mag niet oproepen tot geweld.
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
filosofische vraag - een open vraag over betekenis, waarheid, kennis of goed handelen
feitelijke vraag - een vraag met een controleerbaar antwoord
open vraag - een vraag waarop meerdere redelijke antwoorden mogelijk zijn
standpunt - wat iemand beweert of verdedigt
argument - een reden die een standpunt ondersteunt
onderbouwing - de uitleg waarmee je een argument sterker maakt
rechtvaardigheid - het idee van wat eerlijk en juist is
Deze slide heeft geen instructies