Les 3: Leefstijlprogramma

• Verzorging
• MBO
• Studiejaar 1

Les 3: 

Deel 1

45 minuten

Programma

1. AWR
2. Verwachtingen
3. Lesdoelen
4. Kennischeck en terugblik
5. Theorie: dieet/dieetleer/voedingsintolerantie en allergie
6. Theorie: Eetstoornissen
7. Lesdoelen check 

Aanwezigheidsregistratie

Aanwezigheid zal door de docent geregistreerd worden. Aanwezigheid kan meerdere malen tijdens de les worden gedaan. Bij vroegtijdig verlaten van de les, zonder geldige reden, zal je op 'ongeoorloofd afwezig' staan.

Ben je te laat? Geef dit dan door aan het einde van de les aan de docent. Dit is jouw verantwoordelijkheid.

Lesdoelen

Aan het einde van de les:

- heb je algemene kennis opgedaan van dieetleer en voedingsallergie/intolerantie.

- Heb je algemene kennis opgedaan over kauw en slikproblematiek.

- Weet je welke eet- voedingsstoornissen er zijn.

- Weet je welke oorzaken er zijn van een eet- en voedingsstoornis

Wat is de schijf van 5?

1. 5 vakken met minder goede producten waar je niets uit mag nemen
2. 5 vakken met alleen maar vette dingen waar je 1 keer per week iets uit mag kiezen
3. 5 vakken vol goede producten waar je ieder dag iets uit kiest
4. 5 vakken met goede en minder goede producten door elkaar

Wat zit niet in de schijf van 5?

1. 
2. 
3. 
4. 

De schijf van 5
heeft te maken met...

1. gezondheid
2. Voeding
3. sporten
4. school

Terugblik: Wat weet je nog over de diëten?

Dieet

Een dieet: is een voorgeschreven voedingswijze over wat je wel en niet kan eten en zijn vaak gekoppeld aan leefregels bijv. bewegen

   

Je kan het inzetten om:

Af te vallen

Gezondheidsredenen

Kenmerk: voeding die voldoet aan specifieke eisen

Dieetleer

 Medische behandeling die bestaat uit leefregels om het eetpatroon aan te passen.  Dieet is voorgeschreven door een arts of diëtist. 

Als begeleider ondersteun je de cliënt in het volgen van zijn dieetvoorschrift.

Voedingsintolerantie 

Het lichaam kan een bepaalde stof in het voedingsmiddel niet verwerken bijvoorbeeld lactose of gluten

klachten: buikpijn, misselijkheid, overgeven en diarree, obstipatie.

 

Symptomen voedselallergie 

• Overdreven reactie van het immuunsysteem 
• Darmkanaal: buikpijn, misselijkheid, overgeven en diarree.
  
• Via de huid: jeuk, eczeem en galbulten
  
• In de luchtwegen: verstopte neus, benauwdheid
  
• oogklachten: jeuk, tranen
  

hart- en vaatklachten: zweten, duizeligheid, lage bloeddruk.

Kauw en slik problematiek

Oorzaken van kauw en slikproblemen zijn verschillend.

Denk aan ziektes; Parkinson, kanker, ASL (spierziekten), gebitsproblemen en afnemende spiermassa.

Slikstoornis (dysfagie)

Slikstoornissen kunnen leiden tot minder eten & drinken, ongewenst gewichtsverlies en longontsteking. In ernstige gevallen kan sondevoeding nodig zijn.

Slikstoornis aandachtspunten

• Snijd voedsel fijn
• Vermijd harde producten.
  
• Als eten erg droog is, het liefst met een glas water erbij.
  
• Vis of vleessoorten die makkelijk te kauwen zijn.
  
• Gebruik gebonden groentesoepen, zachte groenten en fruit.
• Gebruik pastagerechten met een groentesaus.
  
• Eet in kleine hoeveelheden maar wel vaker.
• Niet te snel over op gepureerd of vloeibaar voedsel, zo blijft de  kauwfunctie gestimuleerd. 

Consistentie

We noemen vastigheid of stevigheid ook wel consistentie. plaats de volgende voedingsmiddelen bij de juiste consistentie:

dun vloeibaar

helder vloeibaar

zacht

gemalen

dik vloeibaar

Bij welke doelgroep komt kauw en slikproblematiek veelal voor?

Vragen??

Les 3: 

Deel 2

45 minuten

Eetstoornissen

Anorexia nervosa 

Boulimia nervosa 

Binge eating disorder (BED)

Wat kunnen oorzaken zijn van eetstoornissen?

Oorzaken eetstoornissen

Een combinatie van factoren.

  

• Negatief zelfbeeld/lichaamsbeleving
  
• Sterk perfectionisme
  
• (Emotionele) faalangst
• Extreem lijngedrag
• Controle behoefte (mogelijk uit trauma, persoonlijkheid)
• Extreem veel sporten of bewegen om af te vallen
  
• Extreem dwangmatig gezond eten (orthorexia)
  

Anorexia Nervosa

De letterlijke betekenis van anorexia nervosa is: geen eetlust door nerveuze oorzaken.

Anorexia nervosa is een eetstoornis, waarbij iemand een vervormd beeld van het eigen lichaam heeft, een grote angst heeft om dik te worden.

Er is ernstig ondergewicht.

Anorexia Nervosa

Structureel minder eten dan het lichaam nodig heeft

 

Na eten: compensatiegedrag: purgeren, (zelfopgewekt braken), zoveel mogelijk calorieën verbranden door extreem veel bewegen of middelen inzetten om het voedsel het lichaam zo snel mogelijk te doen verlaten, zoals laxeermiddelen die de stoelgang versnellen, of klysma’s die de darmen spoelen. 

Ernstig ondergewicht

Boulimia nervosa

Kenmerkt zich door grote eetbuien die dan op een of andere manier gecompenseerd moeten worden
 (braken of laxeermiddelen)

Gevolgen: 

Het afwisselen van te veel eten en dan weer braken, laxeren of lijnen brengt het lichaam in de war.

• afnemende weerstand
• uitputting
• lage bloeddruk
• botontkalking
• uitblijven van de menstruatie en  zwakkere stofwisseling.
• Een plotselinge dood door een hartstilstand is een reëel gevaar.

Denk ook aan; Slokdarm beschadiging, tanderosie 

Binge eating disorder (BED) EETBUISTOORNIS

• Last van eetbuien.
• Deze worden niet gecompenseerd.
• (vaak) overgewicht.
• Stofwisseling raakt ontregeld.
• Depressieve of schuldige gevoelens na een eetbui.
•  Meest voorkomende eetstoornis 

Tips en advies

• Praat met persoon in kwestie over wat je is opgevallen. Vertel dat je je zorgen maakt en vraag of je ergens bij kunt helpen.
• Dwing iemand nooit om te eten en controleer het eetgedrag niet. Dat werkt averechts.
• Ga samen dingen doen die niets met eten te maken hebben. Zo houd je contact.
• Stimuleer om professionele hulp te zoeken --> huisarts is eerste stap

• Iemand met een eetstoornis praat hier vaak niet gemakkelijk over. Hij of zij zal het probleem verbergen en ontkennen. Niet alleen tegenover de omgeving, maar ook tegenover zichzelf.
• Onthoud dat iemand met een eetstoornis vaak onwaarheden vertelt over het eetgedrag. Hulp zal dan ook niet snel geaccepteerd worden. 
• Onthoud dat een eetstoornis of een voedingsstoornis zeker niet altijd te herkennen is aan het gewicht. Iemand met boulimia kan heel goed de eetbuiten en het braken voor anderen verborgen houden.

Fabels

Lees de 7 meest voorkomende misvattingen over eetstoornissen via onderstaande link. Welke misvatting had jij?

https://www.vrijvaneetstoornis.nl/wp-content/uploads/2022/05/7-fabels-en-feiten-over-eetstoornissen-ZorgWelzijn_Charlie-Paludanus_Heleen-Bastiaanse_Vrijvaneetstoornis.pdf

Welke misvatting had jij?

Lesdoelen check

1. Welke symptomen van een voedingsallergie ken je?

2. Welke eetstoornissen ken je?

3. Welke oorzaken van een eetstoornis kun je benoemen?

Je kunt de studenten laten dobbelen met een dobbelsteen of de studenten een nummer laten trekken.